Quyết định 44/2005/QĐ-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quy định chi tiết về chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng các loại phí thẩm định kinh doanh thương mại có điều kiện thuộc lĩnh vực y tế, phí thẩm định tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề y, dược, cũng như lệ phí cấp giấy phép xuất, nhập khẩu và cấp chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực y, dược. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chuẩn hóa hoạt động tài chính trong quản lý nhà nước về y tế.

Đối tượng áp dụng và các trường hợp phải nộp phí, lệ phí

Theo quy định, tất cả các tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài khi được cơ quan quản lý nhà nước về y tế cung cấp các dịch vụ công liên quan đến thẩm định, cấp phép đều có nghĩa vụ nộp phí và lệ phí theo biểu mức thu ban hành kèm theo Quyết định này. Các trường hợp cụ thể bao gồm:

• Thẩm định kinh doanh thương mại có điều kiện thuộc lĩnh vực y tế.
• Thẩm định tiêu chuẩn và điều kiện để cấp giấy chứng nhận hành nghề y, dược tư nhân theo quy định của pháp luật về hành nghề y, dược tư nhân.
• Cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu đối với các trang thiết bị, dụng cụ y tế và các loại thuốc chưa có số đăng ký theo quy định của pháp luật.
• Cấp chứng chỉ hành nghề y tư nhân, y dược học cổ truyền tư nhân, dược tư nhân, cũng như vắc xin và sinh phẩm y tế.

Cơ quan có thẩm quyền thu phí và lệ phí

Cơ quan quản lý nhà nước về y tế trực tiếp thực hiện các công việc thẩm định và cấp phép có nhiệm vụ tổ chức thu, nộp, quản lý và sử dụng các khoản phí, lệ phí này. Các cơ quan này bao gồm:

• Bộ Y tế ở cấp trung ương.
• Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ở cấp địa phương.

Chế độ quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn thu phí, lệ phí

Toàn bộ các khoản phí thẩm định và lệ phí cấp phép thu được theo Quyết định này là khoản thu thuộc ngân sách nhà nước. Cơ chế quản lý và sử dụng nguồn thu này được phân chia cụ thể như sau:

• Trích lại 80% cho cơ quan thu: Cơ quan trực tiếp thu phí, lệ phí được phép giữ lại 80% trên tổng số tiền thực thu để trang trải toàn bộ chi phí phục vụ cho công tác thu phí, lệ phí. Nội dung chi tiêu khoản tiền này phải tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn tại Thông tư số 63/2002/TT-BTC ngày 24/7/2002 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện các quy định pháp luật về phí và lệ phí.
• Nộp ngân sách nhà nước 20%: Số tiền còn lại (tương đương 20% tổng số thu) sau khi trừ đi phần được trích giữ lại phải được cơ quan thu nộp đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước. Việc nộp ngân sách phải tuân thủ đúng mục lục ngân sách nhà nước hiện hành theo các chương, loại, khoản, mục và tiểu mục tương ứng.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Quyết định 44/2005/QĐ-BTC có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Đồng thời, văn bản này bãi bỏ hoàn toàn các quy định cũ không còn phù hợp để thống nhất quản lý, cụ thể:

• Bãi bỏ Thông tư liên tịch số 51/TTLB ngày 03/7/1995 của liên bộ Tài chính – Y tế về chế độ thu, quản lý, sử dụng lệ phí thẩm định, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện thành lập cơ sở hành nghề y dược tư nhân và lệ phí cấp số đăng ký mặt hàng thuốc.
• Bãi bỏ Thông tư số 37 TC/TCT ngày 25/6/1997 của Bộ Tài chính về việc bổ sung cho Thông tư liên tịch số 51/TTLB.
• Bãi bỏ Thông tư liên tịch số 65-TT/LB ngày 29/7/1993 của liên bộ Tài chính – Y tế quy định thu lệ phí đối với công ty nước ngoài xin phép nhập khẩu thuốc và nguyên liệu làm thuốc vào Việt Nam.
• Bãi bỏ nội dung quy định về lệ phí thẩm định hồ sơ cấp số đăng ký tại mục VII của Biểu mức thu phí, lệ phí y tế dự phòng ban hành kèm theo Quyết định số 21/2000/QĐ-BTC ngày 21/02/2000 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Các nội dung khác liên quan đến chứng từ thu, công khai chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí không được quy định trực tiếp tại Quyết định này sẽ được thực hiện thống nhất theo hướng dẫn tại Thông tư số 63/2002/TT-BTC của Bộ Tài chính. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân cần kịp thời phản ánh về Bộ Tài chính để nghiên cứu và hướng dẫn bổ sung.