Quyết định 236/QĐ-TTg năm 2020 do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về việc thành lập Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát văn bản quy phạm pháp luật. Đây là quyết định quan trọng nhằm phát hiện, xử lý các quy định pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, qua đó khơi thông các nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Vị trí, chức năng và cơ cấu thành phần của Tổ công tác

Tổ công tác được thành lập với vị trí, chức năng và cơ cấu nhân sự cụ thể như sau:

• Vị trí và chức năng: Tổ công tác do Thủ tướng Chính phủ thành lập, hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ và chịu trách nhiệm trước Thủ tướng về việc thực hiện các nhiệm vụ được giao. Tổ có chức năng tham mưu, giúp Thủ tướng chỉ đạo, điều hành công tác rà soát pháp luật, kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật.
• Thành phần lãnh đạo: Tổ trưởng Tổ công tác là Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Tổ phó thường trực là Thứ trưởng Bộ Tư pháp. Các Tổ phó khác bao gồm: Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, và Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
• Các thành viên chính thức: Là đại diện lãnh đạo của các Bộ và cơ quan ngang Bộ, bao gồm: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Khoa học và Công nghệ, Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, và Ủy ban Dân tộc.
• Thành viên mời tham gia: Quyết định mời đại diện lãnh đạo từ các cơ quan lập pháp, tư pháp và các tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín tham gia, gồm: Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, và Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.
• Bộ phận thường trực và Tổ giúp việc: Bộ trưởng Bộ Tư pháp (Tổ trưởng) giao một đơn vị thuộc Bộ Tư pháp làm Bộ phận thường trực và quyết định thành lập Tổ giúp việc. Các Bộ, cơ quan liên quan có trách nhiệm cử từ 01 đến 02 đại diện là cán bộ có chuyên môn sâu, giàu kinh nghiệm về xây dựng và rà soát pháp luật tham gia Tổ giúp việc.

Nhiệm vụ trọng tâm của Tổ công tác

Tổ công tác có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ chuyên sâu nhằm tháo gỡ các rào cản pháp lý:

• Rà soát và kiến nghị xử lý bất cập: Tổ chức rà soát các quy định pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập hoặc không còn phù hợp với thực tiễn, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ đó, kiến nghị các giải pháp sửa đổi, bổ sung nhằm giải phóng nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Định kỳ 6 tháng hoặc đột xuất, Tổ phải báo cáo kết quả thực hiện lên Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
• Đôn đốc và đưa ra ý kiến độc lập: Giúp Thủ tướng theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện Kế hoạch rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo Quyết định số 209/QĐ-TTg. Đồng thời, Tổ công tác có trách nhiệm đưa ra ý kiến độc lập đối với các Báo cáo kết quả rà soát của các bộ, ngành và Báo cáo của Chính phủ.
• Chủ động rà soát độc lập, chuyên sâu: Tham mưu giúp Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành rà soát vướng mắc; chủ động tổ chức các đợt rà soát độc lập, chuyên sâu theo từng nhóm văn bản quy phạm pháp luật có nhiều vướng mắc để kịp thời kiến nghị phương án hoàn thiện hệ thống pháp luật.
• Thực hiện các nhiệm vụ khác: Thực hiện các công việc liên quan đến rà soát hệ thống pháp luật theo chỉ đạo trực tiếp từ Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Nguyên tắc hoạt động và phân công trách nhiệm

Quy chế vận hành và trách nhiệm của từng thành viên trong Tổ công tác được quy định rõ ràng:

• Nguyên tắc làm việc: Tổ công tác hoạt động theo chế độ tập thể, kiêm nhiệm, đề cao trách nhiệm cá nhân của Tổ trưởng và từng thành viên trước Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tư pháp là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm điều phối, bảo đảm các điều kiện làm việc và Tổ công tác được sử dụng con dấu của Bộ Tư pháp trong quá trình hoạt động.
• Trách nhiệm của Tổ trưởng: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về mọi hoạt động của Tổ; trình phê duyệt danh sách thành viên; ban hành Quy chế và Kế hoạch hoạt động; thành lập Tổ giúp việc; triệu tập, chủ trì các cuộc họp; xử lý các kiến nghị của thành viên và báo cáo kết quả lên cấp trên.
• Trách nhiệm của Tổ phó: Thực hiện và chịu trách nhiệm về các nhiệm vụ được Tổ trưởng phân công; điều hành các hoạt động của Tổ công tác khi được Tổ trưởng ủy quyền và ký thay các văn bản, kết luận trong phạm vi được giao.
• Trách nhiệm của các Thành viên: Tham gia đầy đủ các cuộc họp, đóng góp ý kiến chuyên môn sâu sắc đối với các nội dung rà soát; trường hợp vắng mặt phải góp ý bằng văn bản hoặc ủy quyền cho người đi họp thay phát biểu ý kiến chính thức; chịu trách nhiệm về phần việc được phân công và chủ động đề xuất các hoạt động cần thiết cho Tổ.

Điều kiện bảo đảm hoạt động và điều khoản thi hành

Các nội dung về tài chính, nhân sự và hiệu lực của Quyết định được quy định cụ thể:

• Kinh phí hoạt động: Kinh phí hoạt động của Tổ công tác và Tổ giúp việc do ngân sách nhà nước bảo đảm, được bố trí trong dự toán ngân sách hàng năm của Bộ Tư pháp. Trường hợp chưa được bố trí, ngân sách nhà nước sẽ cấp bổ sung theo dự toán được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
• Trách nhiệm cử nhân sự: Các cơ quan có thành phần tham gia có trách nhiệm cử lãnh đạo, cán bộ chuyên môn tham gia Tổ công tác và Tổ giúp việc theo đúng yêu cầu.
• Giải thể Tổ công tác: Tổ công tác có trách nhiệm tự xác định thời điểm hoàn thành nhiệm vụ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho phép giải thể.