Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 10:2024/BXD về Xây dựng công trình đảm bảo tiếp cận sử dụng được ban hành bởi Bộ Xây dựng, quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ trong thiết kế, xây dựng mới hoặc cải tạo các công trình nhằm đảm bảo người khuyết tật và người hạn chế khả năng vận động có thể tiếp cận, sử dụng an toàn và thuận tiện.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của Quy chuẩn:

Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

• Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ khi xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp và bảo trì các công trình xây dựng nhằm đảm bảo điều kiện tiếp cận và sử dụng cho người khuyết tật.
• Các loại công trình thuộc phạm vi điều chỉnh bắt buộc bao gồm: công trình công cộng (trụ sở cơ quan, cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, thương mại, dịch vụ, nhà ga, bến xe, công trình tôn giáo, tín ngưỡng); nhà chung cư (bao gồm phần không gian sử dụng chung và các căn hộ được thiết kế để tiếp cận); và các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị (đường phố, hè phố, lối đi bộ, công viên, quảng trường, dải cây xanh).
• Khuyến khích áp dụng toàn bộ hoặc một phần các quy định của Quy chuẩn này đối với nhà ở riêng lẻ và các công trình khác không thuộc đối tượng bắt buộc nhằm nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng.

Đối tượng áp dụng (Điều 2)

• Quy chuẩn này áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng, quản lý dự án, khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu, quản lý vận hành và bảo trì các công trình xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng sử dụng Quy chuẩn này làm căn cứ để thẩm định, phê duyệt thiết kế, cấp giấy phép xây dựng và kiểm tra công tác nghiệm thu đưa công trình vào sử dụng.

Tài liệu viện dẫn (Điều 3)

• Quy chuẩn sử dụng các tài liệu viện dẫn là các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia khác có liên quan đến an toàn cháy cho nhà và công trình, hệ thống điện, cấp thoát nước, chiếu sáng và các tiêu chuẩn thiết kế chuyên ngành.
• Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo phiên bản mới nhất được công bố.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 4)

Quy chuẩn đưa ra các định nghĩa pháp lý và kỹ thuật quan trọng để thống nhất cách hiểu và áp dụng, bao gồm:

• Người khuyết tật và người hạn chế khả năng vận động: Là những người gặp khó khăn tạm thời hoặc vĩnh viễn trong việc di chuyển, định hướng, giao tiếp do khiếm khuyết thể chất, giác quan, trí tuệ hoặc do các yếu tố sinh lý khác (bao gồm người đi xe lăn, người khiếm thị, người khiếm thính, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ em).
• Tiếp cận và sử dụng: Khả năng người khuyết tật có thể tự mình hoặc với sự trợ giúp của các thiết bị hỗ trợ để tiếp cận, đi vào, di chuyển và sử dụng các khu vực chức năng, trang thiết bị trong công trình một cách độc lập, an toàn.
• Đường dốc (Ram dốc): Đường nối giữa hai cao độ khác nhau có độ dốc không vượt quá tỷ lệ quy định, được thiết kế để hỗ trợ người đi xe lăn và người gặp khó khăn khi di chuyển bằng bậc cấp.
• Lối vào tiếp cận: Lối vào công trình được thiết kế không có rào cản vật lý, có kích thước thông thủy, độ dốc và bề mặt phù hợp để người khuyết tật dễ dàng tiếp cận từ bên ngoài vào bên trong công trình.
• Vệt dốc trên hè phố: Phần chuyển tiếp có độ dốc thoải giữa hè phố và lòng đường hoặc tại các lối đi bộ băng qua đường, giúp xe lăn di chuyển liên tục, không bị vấp hoặc lật.
• Đường dốc phía trong và phía ngoài công trình: Các hệ thống đường dốc được bố trí tại lối vào hoặc các khu vực chuyển cao độ bên trong tòa nhà để thay thế hoặc bổ trợ cho cầu thang bộ.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 10:2024/BXD có hiệu lực thi hành theo quyết định ban hành của Bộ Xây dựng, thay thế hoàn toàn cho Quy chuẩn QCVN 10:2014/BXD trước đây. Các dự án đầu tư xây dựng đã được phê duyệt thiết kế cơ sở trước ngày quy chuẩn này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo quy chuẩn cũ, nhưng khuyến khích cập nhật theo các tiêu chuẩn mới để tối ưu hóa khả năng tiếp cận.