Bước sang tháng 9/2026 – thời điểm khởi đầu năm học mới 2026 - 2027, hệ thống pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo ghi nhận bước chuyển mình mang tính đột phá với hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật quan trọng chính thức có hiệu lực thi hành. Từ việc tái cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân, đổi mới khung trình độ quốc gia, cho đến việc cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy và xây dựng Cổng tài nguyên giáo dục mở quốc gia, các chính sách mới này hứa hẹn sẽ tạo nên diện mạo hiện đại, minh bạch và hội nhập quốc tế cho nền giáo dục Việt Nam.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục từ tháng 9/2026 (ảnh minh họa)

1. Bảng tổng hợp các văn bản pháp luật giáo dục có hiệu lực từ tháng 9/2026

Nhằm giúp các cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên và người học nắm bắt kịp thời các quy định pháp lý mới nhất, dưới đây là danh mục tổng hợp các văn bản quy phạm pháp luật nổi bật thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo bắt đầu có hiệu lực trong tháng 9/2026:

2. Những điểm mới đột phá trong các chính sách giáo dục áp dụng từ tháng 9/2026

Trường trung cấp, cao đẳng chính thức được phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy

Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất về mặt phương pháp sư phạm hiện đại là quy định tại khoản 2 Điều 9 Điều lệ trường trung cấp, trường cao đẳng ban hành kèm theo Thông tư 63/2026/TT-BGDĐT (có hiệu lực từ ngày 14/09/2026). Theo đó, các trường trung cấp, cao đẳng được trao quyền chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản trị và giảng dạy, đặc biệt là việc tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) theo nguyên tắc: an toàn, hiệu quả và có kiểm soát.

Các trường cao đẳng, trung cấp nghề chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số với công nghệ AI và thực hành tiên tiến (ảnh minh họa)

Quy định này mở đường cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng môi trường học tập thông minh, ứng dụng các mô hình học máy để phân tích năng lực cá nhân hóa của sinh viên, hỗ trợ giảng viên biên soạn bài giảng tương tác và thực hành mô phỏng số. Tuy nhiên, văn bản cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ: việc triển khai phải phù hợp với hạ tầng công nghệ thông tin thực tế của từng địa phương, nhà trường và bảo đảm tuyệt đối tính an toàn dữ liệu cũng như chuẩn mực đạo đức sư phạm.

Xây dựng Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia phục vụ học tập suốt đời

Nhằm xóa bỏ rào cản tiếp cận tri thức và chia sẻ nguồn học liệu chất lượng cao, khoản 1 Điều 12 Thông tư 61/2026/TT-BGDĐT (có hiệu lực từ ngày 01/09/2026) đã chính thức quy định trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc xây dựng, vận hành và phát triển Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia.

Cổng thông tin quốc gia này đóng vai trò là nền tảng số hợp nhất giúp kết nối, tích hợp và phân phối tài nguyên giáo dục mở từ ba nguồn trọng yếu:

• Các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu trong cả nước;
• Các tổ chức, nguồn học liệu mở hợp pháp trong nước;
• Các nguồn dữ liệu học thuật quốc tế hợp pháp được liên kết, chia sẻ.

Việc khai thác hiệu quả cổng tài nguyên này không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy ở bậc đại học mà còn tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi người dân hiện thực hóa mục tiêu học tập suốt đời trong kỷ nguyên số.

Quy trình công nhận văn bằng quốc tế chặt chẽ, thuận tiện và minh bạch hơn

Kể từ ngày 26/09/2026, Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT chính thức thay thế các quy định cũ về công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam. Thông tư mới chuẩn hóa chi tiết điều kiện kiểm định chất lượng đối với cơ sở giáo dục nước ngoài, quy trình nộp hồ sơ trực tuyến qua dịch vụ công, rút ngắn thời gian xử lý và phân cấp thẩm quyền công nhận rõ ràng, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho du học sinh và nguồn nhân lực quốc tế đóng góp vào thị trường lao động Việt Nam.

Tái định hình Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và Khung trình độ quốc gia

Cùng có hiệu lực từ ngày 07/09/2026, bộ đôi văn bản gồm Quyết định 38/2026/QĐ-TTg và Quyết định 39/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đánh dấu bước cải cách chiến lược trong việc chuẩn hóa các bậc trình độ từ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học đến thạc sĩ, tiến sĩ; đồng thời bảo đảm tính liên thông, tương thích tối đa với Khung tham chiếu trình độ ASEAN (AQRF) và các chuẩn mực đào tạo quốc tế.

3. Khuyến nghị cho các cơ sở giáo dục và người học

Trước làn sóng thay đổi mạnh mẽ của các quy định pháp luật trong tháng 9/2026, các cơ sở giáo dục và các bên liên quan cần chủ động thực hiện các giải pháp sau:

• Đối với các cơ sở đào tạo, trường trung cấp và cao đẳng: Khẩn trương rà soát điều lệ trường, hoàn thiện quy chế nội bộ theo chuẩn mới; xây dựng đề án an toàn thông tin và kế hoạch ứng dụng công nghệ số, AI có kiểm soát trong năm học mới.
• Đối với cán bộ, giáo viên và giảng viên: Chủ động tiếp cận các nguồn học liệu từ Cổng tài nguyên giáo dục mở quốc gia, nắm vững chuẩn mực trang thiết bị chuyên dùng theo Thông tư 66/2026/TT-BGDĐT để nâng cao chất lượng bài giảng.
• Đối với người học và du học sinh: Tìm hiểu kỹ quy định về văn bằng và chuẩn đầu ra theo Khung trình độ quốc gia mới để có định hướng học tập và công nhận bằng cấp thuận lợi nhất.