Ngày 25/11/2020, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 1929/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí dựa vào cộng đồng giai đoạn 2021 - 2030. Đây được xem là một chính sách nhân văn, mở ra cơ hội hòa nhập cộng đồng cho hàng nghìn trẻ em tự kỷ trên khắp cả nước.

Mục tiêu trọng tâm giai đoạn 2021 - 2025

Theo nội dung tại Quyết định 1929/QĐ-TTg, Chính phủ đặt ra những con số cụ thể nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ em tự kỷ. Cụ thể, trong giai đoạn 5 năm tới (2021 - 2025), phấn đấu đạt 70% trẻ em từ sơ sinh đến 06 tuổi được sàng lọc phát hiện sớm dạng khuyết tật phổ tự kỷ và được can thiệp sớm kịp thời.

Bên cạnh đó, chương trình cũng đặt mục tiêu ít nhất 10.000 trẻ em tự kỷ nặng sẽ được hỗ trợ điều trị, giáo dục, phục hồi chức năng và nhận các hình thức trợ giúp phù hợp với tình trạng bệnh lý. Việc phát hiện sớm trong "giai đoạn vàng" (dưới 6 tuổi) được các chuyên gia đánh giá là yếu tố then chốt giúp trẻ có khả năng phục hồi và hòa nhập tốt nhất.

Phạm vi triển khai và đối tượng ưu tiên

Chương trình trợ giúp xã hội này sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, Chính phủ nhấn mạnh việc ưu tiên hỗ trợ các địa phương có số lượng người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí cao so với tỷ lệ dân số, hoặc những khu vực còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện y tế và giáo dục.

Đối tượng thụ hưởng không chỉ dừng lại ở trẻ em tự kỷ mà còn bao gồm người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí, người có nguy cơ tâm thần cao và các gia đình đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng các đối tượng này.

Các nhóm giải pháp đột phá

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Quyết định 1929/QĐ-TTg đã đề ra một hệ thống nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ:

• Phát triển dịch vụ y tế: Tăng cường các dịch vụ phát hiện sớm, tuyên truyền và tư vấn về phục hồi chức năng. Xây dựng mạng lưới cơ sở y tế chuyên khoa đủ năng lực can thiệp cho trẻ tự kỷ.
• Hoàn thiện chính sách giáo dục: Đảm bảo phổ cập giáo dục đối với trẻ em tự kỷ và người chưa thành niên rối nhiễu tâm trí. Đặc biệt, xem xét đưa nội dung giáo dục hòa nhập vào chương trình đào tạo giáo viên tại các trường đại học, cao đẳng sư phạm để nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ sư phạm.
• Trợ giúp xã hội: Thực hiện đầy đủ các chế độ trợ cấp, hỗ trợ kinh phí chăm sóc và các dịch vụ công tác xã hội tại cộng đồng.

"Chương trình nhằm huy động sự tham gia của toàn xã hội, nhất là gia đình và cộng đồng trong việc trợ giúp, phục hồi chức năng cho người tâm thần, trẻ em tự kỷ và người rối nhiễu tâm trí để họ ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng."

Tầm nhìn đến năm 2030

Không chỉ dừng lại ở giai đoạn 2025, chương trình còn vạch ra lộ trình dài hơi đến năm 2030 với mục tiêu nâng tỷ lệ trẻ được sàng lọc lên 80% và tăng số lượng trẻ tự kỷ nặng được hỗ trợ lên ít nhất 20.000 em. Điều này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em và những người yếu thế theo tinh thần của Luật Người khuyết tật 2010.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (25/11/2020), tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác an sinh xã hội trong thập kỷ tới.