Nghị định 72/2002/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết thi hành Pháp lệnh Thư viện về tổ chức, hoạt động của thư viện; quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thư viện; chính sách của Nhà nước đối với đầu tư phát triển thư viện và công tác quản lý nhà nước về hoạt động thư viện.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Nghị định này quy định chi tiết các nội dung về tổ chức, hoạt động thư viện, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan, chính sách đầu tư của Nhà nước và công tác quản lý nhà nước. Đối tượng áp dụng bao gồm tổ chức, cá nhân Việt Nam; người Việt Nam định cư ở nước ngoài; tổ chức và cá nhân nước ngoài đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam tham gia vào hoạt động thư viện (trừ trường hợp Điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác).
Trách nhiệm của thư viện đối với người sử dụng vốn tài liệu
- Tạo điều kiện thuận lợi cho mọi đối tượng bạn đọc trong và ngoài nước được sử dụng tài liệu tại chỗ hoặc mượn về nhà theo đúng quy chế, nội quy của thư viện.
- Thư viện công cộng tại địa phương có trách nhiệm xây dựng bộ phận tài liệu bằng tiếng dân tộc thiểu số phù hợp với đặc điểm dân cư trên địa bàn.
- Thư viện công cộng, thư viện trường phổ thông, cơ sở giáo dục, cung hoặc nhà văn hóa thiếu nhi phải xây dựng bộ phận tài liệu phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi và tổ chức phòng đọc, mượn dành riêng cho trẻ em.
- Phối hợp với Hội người mù để xây dựng bộ phận sách, báo bằng chữ nổi và các tài liệu đặc biệt khác phục vụ người khiếm thị.
- Thư viện tại các trại giam, nhà tạm giam có trách nhiệm tạo điều kiện cho người đang chấp hành hình phạt tù hoặc người bị tạm giam được sử dụng tài liệu.
- Đối với người cao tuổi và người tàn tật không có khả năng đến thư viện do điều kiện sức khỏe, các thư viện hoạt động bằng ngân sách nhà nước phải phục vụ miễn cước phí tài liệu tại nhà thông qua bưu điện hoặc thư viện lưu động khi có đơn đề nghị được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận.
Trách nhiệm của người sử dụng vốn tài liệu thư viện
- Chấp hành nghiêm túc nội quy, quy định của thư viện.
- Bảo quản vốn tài liệu và tài sản của thư viện; nghiêm cấm các hành vi lấy cắp, tráo đổi, xé trang, cắt xén, viết nháp, làm rách nát, hư hỏng tài liệu hoặc sao chụp trái phép tài liệu thư viện; không làm hư hỏng trang thiết bị, máy móc của thư viện.
- Tích cực tham gia xây dựng, phát triển thư viện thông qua các hình thức đóng góp, xã hội hóa.
- Chịu trách nhiệm hình sự, hành chính hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật nếu có hành vi vi phạm gây thiệt hại đến vốn tài liệu và tài sản thư viện.
Hệ thống thư viện công cộng và vai trò của Thư viện Quốc gia Việt Nam
- Khái niệm và phân cấp: Thư viện công cộng là thư viện có vốn tài liệu tổng hợp thuộc mọi lĩnh vực, phục vụ rộng rãi mọi đối tượng. Hệ thống này bao gồm Thư viện Quốc gia Việt Nam (chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Văn hóa - Thông tin) và thư viện do Ủy ban nhân dân các cấp thành lập (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã), chịu sự chỉ đạo trực tiếp của cơ quan văn hóa - thông tin cùng cấp.
- Vai trò của Thư viện Quốc gia Việt Nam: Là thư viện trung tâm của cả nước thực hiện các nhiệm vụ: Xây dựng, bảo quản kho tàng xuất bản phẩm dân tộc; thu thập tài liệu về Việt Nam của tác giả trong và ngoài nước; luân chuyển, trao đổi tài liệu trong nước và quốc tế; thu nhận xuất bản phẩm lưu chiểu và luận án tiến sĩ của công dân Việt Nam và người nước ngoài bảo vệ tại Việt Nam; biên soạn, xuất bản thư mục quốc gia và Tổng thư mục Việt Nam; nghiên cứu khoa học thư viện và hướng dẫn nghiệp vụ cho các thư viện trên toàn quốc.
Quyền và nhiệm vụ cụ thể của thư viện các cấp địa phương
- Thư viện cấp tỉnh: Sưu tầm, bảo quản tài liệu cổ, quý hiếm tại địa phương; thu thập và bảo quản tài liệu xuất bản tại địa phương hoặc viết về địa phương (nhận ít nhất 01 bản tài liệu lưu chiểu từ Sở Văn hóa - Thông tin); xây dựng vốn tài liệu luân chuyển xuống cấp dưới; tổ chức thư viện lưu động; hướng dẫn nghiệp vụ cho thư viện cấp huyện và bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ thư viện cơ sở.
- Thư viện cấp huyện: Hỗ trợ xây dựng thư viện cấp xã và tủ sách cơ sở; tổ chức luân chuyển sách, báo xuống cơ sở; xây dựng phong trào đọc sách báo trong nhân dân; hướng dẫn nghiệp vụ cho thư viện cấp xã và các thư viện do cơ quan, tổ chức địa phương thành lập.
- Thư viện cấp xã: Tổ chức phục vụ sách, báo trực tiếp cho nhân dân tại cơ sở; xây dựng phong trào đọc và làm theo sách, báo nhằm hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng.
Thư viện đa ngành, chuyên ngành
- Đặc điểm: Là thư viện có vốn tài liệu thuộc nhiều ngành hoặc chuyên sâu về một ngành, lĩnh vực khoa học cụ thể. Đối tượng phục vụ chủ yếu là cán bộ, công chức, viên chức thuộc cơ quan, tổ chức chủ quản và các đối tượng khác theo nội quy. Thư viện do các cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, trường học, đơn vị vũ trang, tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế thành lập và chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ cơ quan chủ quản đó.
- Nhiệm vụ cụ thể theo phân loại:
- Thư viện viện, trung tâm nghiên cứu khoa học: Xây dựng vốn tài liệu chuyên sâu phục vụ công tác nghiên cứu, tham khảo.
- Thư viện trường đại học, cao đẳng: Đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy và học tập của giảng viên và sinh viên.
- Thư viện trường giáo dục nghề nghiệp: Phục vụ giảng dạy và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho người học.
- Thư viện trường phổ thông: Đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng dạy và học.
- Thư viện cơ quan nhà nước: Phục vụ nhu cầu nghiên cứu, tham khảo chuyên môn của cán bộ, công chức.
- Thư viện đơn vị vũ trang nhân dân: Xây dựng vốn tài liệu chuyên sâu về quốc phòng - an ninh phục vụ cán bộ, chiến sĩ.
- Thư viện của các tổ chức chính trị, xã hội, kinh tế: Phục vụ chuyên sâu theo phạm vi quản lý và hoạt động của tổ chức.
Nhiệm vụ và quyền hạn chung của thư viện
- Nhiệm vụ: Tổ chức phục vụ bạn đọc linh hoạt, không đặt ra các quy định hạn chế quyền sử dụng thư viện; phát triển vốn tài liệu và thực hiện thanh lọc định kỳ các tài liệu hư nát, không còn giá trị (trừ tài liệu quý hiếm là di sản văn hóa); phổ biến thông tin thư mục rộng rãi; mở rộng liên thông, nối mạng máy tính trong và ngoài nước; bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ; ứng dụng công nghệ thông tin và bảo quản tốt cơ sở vật chất.
- Quyền hạn: Trao đổi tài liệu với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định pháp luật về xuất nhập khẩu văn hóa phẩm phi thương mại; tham gia mạng thông tin - thư viện và dịch vụ Internet; tham gia các hội nghề nghiệp trong nước và quốc tế; hợp tác quốc tế, tổ chức hội thảo, tiếp nhận tài trợ từ nước ngoài.
- Hoạt động tổ chức: Thực hiện các hoạt động chuyên môn (sưu tầm, xử lý tài liệu, luân chuyển sách báo); tuyên truyền, giới thiệu dịch vụ thư viện; xây dựng phong trào đọc sách, tổ chức hội nghị và câu lạc bộ bạn đọc.
- Lưu trữ tài liệu đặc biệt: Chỉ các thư viện được chỉ định bao gồm Thư viện Quốc gia Việt Nam, thư viện đa ngành/chuyên ngành của Bộ/cơ quan ngang Bộ, Thư viện Hà Nội và Thư viện Khoa học tổng hợp TP. Hồ Chí Minh mới được phép lưu trữ tài liệu có nội dung đặc biệt (theo khoản 1 Điều 5 Pháp lệnh Thư viện) để phục vụ nghiên cứu theo quy định bảo vệ bí mật nhà nước.
Chính sách đầu tư của Nhà nước và xã hội hóa hoạt động thư viện
- Thư viện hoạt động bằng ngân sách nhà nước: Bao gồm Thư viện Quốc gia, thư viện các cấp địa phương, thư viện trường học công lập, thư viện cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu nhà nước, đơn vị vũ trang và tổ chức chính trị - xã hội.
- Chính sách đầu tư: Bảo đảm kinh phí phát triển vốn tài liệu, hiện đại hóa, điện tử hóa, xây dựng thư viện số; đầu tư tập trung cho các thư viện trọng điểm quốc gia; ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất và vốn tài liệu cho thư viện huyện thuộc vùng kinh tế - xã hội khó khăn; ưu tiên giao đất tại các vị trí trung tâm thuận lợi; xây dựng đội ngũ cán bộ và áp dụng chính sách ưu đãi nghề nghiệp (chế độ độc hại, phụ cấp lưu động); hỗ trợ xuất bản sách cho trẻ em, tiếng dân tộc thiểu số và tài liệu cho người khiếm thị.
- Chính sách đối với thư viện ngoài công lập: Được hưởng các chính sách ưu đãi về đất đai, cơ sở vật chất, tài chính, tín dụng theo quy định về khuyến khích xã hội hóa; người làm công tác thư viện được miễn học phí khi tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ do ngành văn hóa - thông tin tổ chức.
- Xã hội hóa: Khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đóng góp công sức, tặng cho tài liệu, tiền, tài sản để phát triển thư viện.
- Tài liệu tư nhân có giá trị đặc biệt: Nhà nước hỗ trợ kỹ thuật bảo quản đối với các tài liệu, bộ sưu tập tài liệu có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học của cá nhân, gia đình, dòng họ nhằm bảo tồn di sản thư tịch dân tộc.
Trách nhiệm của các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp
- Bộ Văn hóa - Thông tin: Chịu trách nhiệm trước Chính phủ quản lý nhà nước về thư viện; xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển; soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật; đào tạo cán bộ; đăng ký hoạt động cho các thư viện trung ương; ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ, quy chế mẫu; thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
- Bộ Tài chính: Chủ trì xây dựng định mức chi ngân sách nhà nước cho hoạt động thư viện; bảo đảm cấp phát kinh phí kịp thời; thanh tra việc sử dụng ngân sách; hướng dẫn quản lý phí và lệ phí thư viện.
- Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Chủ trì lập kế hoạch đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho mạng lưới thư viện toàn quốc, đặc biệt chú trọng các thư viện trọng điểm và vùng khó khăn.
- Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ: Chủ trì xây dựng chế độ, chính sách ưu đãi cho người làm công tác thư viện; xây dựng tiêu chuẩn xếp hạng thư viện và định mức biên chế cán bộ.
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ: Chỉ đạo thực hiện kế hoạch phát triển, bảo đảm kinh phí hàng năm và thanh tra hoạt động của hệ thống thư viện trực thuộc.
- Ủy ban nhân dân các cấp:
- UBND cấp tỉnh: Quy hoạch, phát triển mạng lưới thư viện địa phương; bảo đảm ngân sách cho thư viện cấp tỉnh; thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại tại địa phương.
- UBND cấp huyện: Thực hiện kế hoạch phát triển của tỉnh; bảo đảm kinh phí cho thư viện cấp huyện; thanh tra, kiểm tra hoạt động thư viện trên địa bàn.
- UBND cấp xã: Triển khai kế hoạch phát triển thư viện cơ sở; thực hiện xã hội hóa; cân đối kinh phí hoạt động và chi trả phụ cấp cho người làm công tác thư viện cấp xã.
Khen thưởng, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại, tố cáo
- Khen thưởng: Tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong xây dựng và phát triển sự nghiệp thư viện được Nhà nước khen thưởng, tặng bằng khen, huân chương, huy chương hoặc phong tặng các danh hiệu cao quý.
- Xử lý vi phạm: Mọi hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này và pháp luật về thư viện sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm; nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định.
- Khiếu nại, tố cáo: Tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại, cá nhân có quyền tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thư viện. Trình tự, thủ tục giải quyết thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
Hiệu lực thi hành
Nghị định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày ký. Các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và tổ chức thi hành Nghị định này trên phạm vi cả nước.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| CHÍNH PHỦ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 72/2002/NĐ-CP | Hà Nội, ngày 06 tháng 8 năm 2002 |
CHÍNH PHỦ
Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001;
Căn cứ Pháp lệnh Thư viện ngày 28 tháng 12 năm 2000;
Để triển khai, hướng dẫn thi hành Pháp lệnh Thư viện;
Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin,
NGHỊ ĐỊNH:
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng
1. Nghị định này quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Thư viện về tổ chức, hoạt động của thư viện; quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thư viện; chính sách của Nhà nước đối với đầu tư phát triển thư viện; quản lý nhà nước về hoạt động thư viện.
2. Nghị định này áp dụng đối với:
a) Tổ chức, cá nhân Việt Nam trong hoạt động thư viện;
b) Người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam trong hoạt động thư viện; trừ trường hợp Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác.
TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN TRONG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN
Điều 2. Trách nhiệm của thư viện đối với người sử dụng vốn tài liệu thư viện
1. Thư viện có trách nhiệm tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam được sử dụng tài liệu tại thư viện hoặc mượn về nhà phù hợp với quy chế, nội quy thư viện.
2. Thư viện công cộng ở địa phương có trách nhiệm xây dựng bộ phận tài liệu tiếng dân tộc thiểu số phù hợp với đặc điểm dân cư trên địa bàn để phục vụ đối tượng bạn đọc này.
3. Thư viện công cộng ở địa phương, thư viện các trường phổ thông và cơ sở giáo dục khác, cung văn hóa thiếu nhi, nhà văn hóa thiếu nhi có trách nhiệm xây dựng bộ phận tài liệu phù hợp với khả năng, tâm sinh lý, lứa tuổi của trẻ em; tổ chức phòng đọc, mượn tài liệu dành riêng để phục vụ trẻ em.
4. Thư viện công cộng có trách nhiệm phối hợp với Hội người mù xây dựng bộ phận sách, báo bằng chữ nổi và các dạng tài liệu đặc biệt khác phục vụ cho người khiếm thị.
5. Thư viện của các trại giam, nhà tạm giam tạo điều kiện để người đang chấp hành hình phạt tù, người bị tạm giam được sử dụng tài liệu của các thư viện này.
6. Trong thư viện hoạt động bằng ngân sách nhà nước, Người cao tuổi quy định tại Pháp lệnh Người cao tuổi ngày 28 tháng 4 năm 2000, Người tàn tật quy định tại Pháp lệnh Người tàn tật ngày 30 tháng 7 năm 1998, do điều kiện sức khỏe không có khả năng đến thư viện thì được phục vụ miễn cước phí tài liệu thư viện tại nhà bằng hình thức gửi qua bưu điện hoặc thư viện lưu động khi có đơn đề nghị được Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn xác nhận.
Tổng cục Bưu điện chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa - Thông tin và Bộ Tài chính quy định chế độ miễn cước phí đối với việc gửi sách, báo của thư viện qua bưu điện tới các đối tượng bạn đọc trên.
Điều 3. Trách nhiệm của người sử dụng vốn tài liệu thư viện
Người sử dụng vốn tài liệu thư viện có trách nhiệm:
1. Chấp hành nội quy thư viện;
2. Bảo quản vốn tài liệu và tài sản của thư viện; không được lấy cắp, tráo đổi, xé trang, cắt xén, làm rách, nát, hư hỏng, viết nháp hoặc ghi chép vào các trang sách, báo và các tài liệu khác của thư viện; không được sao chụp trái phép các tài liệu thư viện; không được làm hư hỏng các trang thiết bị, máy móc và các vật dụng khác của thư viện hoặc có các hành vi khác làm thiệt hại đến vốn tài liệu, tài sản của thư viện;
3. Tham gia xây dựng, phát triển thư viện theo các hình thức và nội dung được quy định tại
4. Nếu có hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều này hoặc có các hành vi vi phạm khác thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm phải chịu trách nhiệm hình sự, bị xử phạt hành chính hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN
Thư viện công cộng là thư viện có vốn tài liệu tổng hợp thuộc mọi ngành, lĩnh vực khoa học, phục vụ rộng rãi mọi đối tượng bạn đọc.
Thư viện công cộng bao gồm Thư viện Quốc gia Việt Nam và thư viện do Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành lập (sau đây gọi là thư viện cấp tỉnh), thư viện do Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh thành lập (sau đây gọi là thư viện cấp huyện), thư viện do Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn thành lập (sau đây gọi là thư viện cấp xã).
Thư viện Quốc gia Việt Nam chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Văn hóa - Thông tin. Thư viện cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã chịu sự chỉ đạo trực tiếp của cơ quan văn hóa - thông tin cùng cấp.
Điều 5. Vị trí, vai trò của Thư viện Quốc gia Việt Nam
Thư viện Quốc gia Việt Nam là thư viện trung tâm của cả nước trong các lĩnh vực sau:
1. Xây dựng và bảo quản kho tàng xuất bản phẩm dân tộc, thu thập và tàng trữ tài liệu về Việt Nam của các tác giả trong nước và nước ngoài;
2. Luân chuyển, trao đổi tài liệu giữa các thư viện trong nước và nước ngoài;
3. Thu nhận các xuất bản phẩm lưu chiểu trong nước theo Luật Xuất bản, các luận án tiến sĩ của công dân Việt Nam được bảo vệ ở trong nước và nước ngoài, của công dân nước ngoài được bảo vệ tại Việt Nam;
4. Biên soạn, xuất bản thư mục quốc gia và phối hợp với thư viện trung tâm của các Bộ, ngành, hệ thống thư viện trong nước biên soạn Tổng thư mục Việt Nam;
5. Nghiên cứu thư viện học, thư mục học; hướng dẫn nghiệp vụ cho các thư viện trong cả nước theo sự phân công của Bộ Văn hóa - Thông tin.
Điều 6. Quyền và nhiệm vụ cụ thể của thư viện cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã
Quyền và nhiệm vụ cụ thể của thư viện cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã được quy định tại Điều 18 Pháp lệnh Thư viện được cụ thể hóa như sau:
1. Thư viện cấp tỉnh
a) Sưu tầm, bảo quản vốn tài liệu cổ, quý hiếm hiện có ở địa phương; thu thập, tàng trữ, bảo quản tài liệu được xuất bản tại địa phương và viết về địa phương; tổ chức phục vụ bạn đọc vốn tài liệu này nhằm phục vụ cho công cuộc xây dựng và phát triển địa phương;
Sở Văn hóa - Thông tin sau khi thu nhận lưu chiểu các xuất bản phẩm địa phương theo quy định của Luật Xuất bản, có trách nhiệm chuyển giao cho thư viện cấp tỉnh mỗi tên tài liệu ít nhất 01 bản;
b) Tham gia xây dựng thư viện cấp huyện, cấp xã, thư viện, tủ sách cơ sở; xây dựng vốn tài liệu luân chuyển, tổ chức việc luân chuyển sách, báo xuống các thư viện cấp huyện, thư viện cấp xã, thư viện, tủ sách cơ sở; tổ chức thư viện lưu động phục vụ nhân dân trên địa bàn;
c) Chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ đối với thư viện cấp huyện; tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho người làm công tác thư viện; phối hợp hoạt động, trao đổi tài liệu với các thư viện do cơ quan, tổ chức của địa phương thành lập.
2. Thư viện cấp huyện
a) Xây dựng thư viện cấp xã, thư viện, tủ sách cơ sở; tổ chức luân chuyển sách, báo xuống thư viện cấp xã, thư viện, tủ sách cơ sở; xây dựng phong trào đọc sách, báo trong nhân dân;
b) Hướng dẫn nghiệp vụ cho thư viện cấp xã, thư viện do các cơ quan, tổ chức của địa phương thành lập.
3. Thư viện cấp xã
a) Tổ chức phục vụ sách, báo cho nhân dân tại cơ sở;
b) Xây dựng phong trào đọc và làm theo sách, báo; hình thành thói quen đọc sách, báo trong nhân dân địa phương.
Điều 7. Thư viện đa ngành, chuyên ngành
Thư viện đa ngành là thư viện có vốn tài liệu thuộc nhiều ngành, lĩnh vực khoa học khác nhau. Thư viện chuyên ngành là thư viện có vốn tài liệu chuyên sâu về một ngành, lĩnh vực khoa học cụ thể.
Thư viện đa ngành, chuyên ngành tập trung phục vụ đối tượng bạn đọc là cán bộ, công chức, viên chức chuyên môn thuộc cơ quan, tổ chức chủ quản, ngoài ra còn có thể phục vụ các đối tượng bạn đọc khác phù hợp với quy chế, nội quy thư viện.
Thư viện đa ngành, chuyên ngành do cơ quan nhà nước, viện, trung tâm nghiên cứu khoa học, nhà trường và cơ sở giáo dục khác, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp thành lập và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của cơ quan, tổ chức đó.
Điều 8. Quyền và nhiệm vụ cụ thể của thư viện đa ngành, chuyên ngành
Quyền và nhiệm vụ cụ thể của thư viện đa ngành, chuyên ngành được quy định tại Điều 19 Pháp lệnh Thư viện được cụ thể hóa như sau:
1. Thư viện của viện, trung tâm nghiên cứu khoa học có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu chuyên sâu về một hay nhiều ngành khoa học phục vụ bạn đọc có nhu cầu nghiên cứu, tham khảo về một ngành hay nhiều ngành khoa học có liên quan;
2. Thư viện của nhà trường và cơ sở giáo dục khác
a) Thư viện của các trường đại học và cao đẳng có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy và học tập của người dạy và người học trong trường đại học và cao đẳng;
b) Thư viện của các trường trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu đáp ứng nhu cầu giảng dạy của người dạy và học tập, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp của người học;
c) Thư viện của các trường trong hệ thống giáo dục phổ thông có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập của người dạy và người học.
3. Thư viện của cơ quan nhà nước có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, tham khảo của cán bộ, công chức, viên chức nhằm phục vụ cho nhiệm vụ chuyên môn của mình;
4. Thư viện của đơn vị vũ trang nhân dân có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu chuyên sâu về lĩnh vực quốc phòng - an ninh đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, tham khảo, học tập của cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị;
5. Thư viện của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp có nhiệm vụ xây dựng vốn tài liệu chuyên sâu về lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý, nghiên cứu và hoạt động của tổ chức mình.
5. Mở rộng sự liên thông giữa các thư viện trong nước và nước ngoài bằng việc nối mạng máy tính, mượn, trao đổi tài liệu.
7. Nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến, đặc biệt là công nghệ thông tin để hiện đại hóa hoạt động thư viện.
1. Tham gia trao đổi tài liệu với thư viện, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài. Việc tiến hành trao đổi tài liệu với thư viện, tổ chức, cá nhân nước ngoài phải theo quy định của pháp luật về việc xuất và nhập văn hoá phẩm không thuộc phạm vi kinh doanh.
2. Tham gia vào các mạng thông tin - thư viện trong nước và nước ngoài; việc tham gia vào các mạng thông tin - thư viện phải tuân thủ theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng các mạng máy tính và dịch vụ Internet.
3. Tham gia hội nghề nghiệp trong nước và quốc tế về thư viện theo quy định của pháp luật.
4. Mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế, tham gia các hội nghị, hội thảo khoa học khu vực và quốc tế; các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, tư vấn; tiếp nhận tài trợ, viện trợ của thư viện, tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Điều 11. Các hoạt động do thư viện tổ chức
1. Hoạt động phát triển thư viện; hoạt động về chuyên môn, nghiệp vụ thư viện: sưu tầm, lựa chọn và xử lý tài liệu; tổ chức luân chuyển sách, báo; tổ chức các hội thảo khoa học về lĩnh vực thư viện.
2. Hoạt động tuyên truyền, giới thiệu về thư viện, tài liệu và các dịch vụ thư viện nhằm thu hút người đọc tới sử dụng thư viện.
3. Xây dựng phong trào đọc sách, báo trong nhân dân; tổ chức hội nghị bạn đọc, các câu lạc bộ bạn đọc, xây dựng đội ngũ cộng tác viên của thư viện.
Điều 12. Lưu trữ tài liệu có nội dung quy định tại khoản 1 Điều 5 Pháp lệnh Thư viện
1.Thư viện được lưu trữ tài liệu có nội dung quy định tại khoản 1 Điều 5 Pháp lệnh Thư viện bao gồm: Thư viện Quốc gia Việt Nam; thư viện đa ngành, chuyên ngành của Bộ, cơ quan ngang Bộ; Thư viện Hà Nội và Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh.
2. Việc lưu trữ, sử dụng tài liệu có nội dung quy định tại khoản 1 Điều 5 Pháp lệnh Thư viện để phục vụ cho nhu cầu nghiên cứu, tham khảo thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước.
CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THƯ VIỆN
Các thư viện hoạt động bằng ngân sách nhà nước bao gồm:
1. Thư viện Quốc gia Việt Nam;
2. Thư viện cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã;
3. Thư viện nhà trường và cơ sở giáo dục khác có sử dụng vốn nhà nước;
4. Thư viện của cơ quan nhà nước;
5. Thư viện của viện, trung tâm nghiên cứu khoa học của Nhà nước;
6. Thư viện của đơn vị vũ trang nhân dân;
7. Thư viện của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.
Điều 14. Chính sách đầu tư đối với thư viện hoạt động bằng ngân sách nhà nước
1. Bảo đảm kinh phí cho các thư viện phát triển vốn tài liệu, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật theo hướng hiện đại hóa, từng bước thực hiện điện tử hóa, tự động hóa, xây dựng thư viện điện tử và phát triển thư viện sử dụng kỹ thuật số, mở rộng hoạt động thư viện; tạo cảnh quan, môi trường văn hóa nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người đọc; tổ chức khai thác, sử dụng vốn tài liệu, thông tin và các hoạt động khác của thư viện theo đúng chỉ tiêu, kế hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
2. Đầu tư tập trung cho các thư viện có vị trí đặc biệt quan trọng bao gồm Thư viện Quốc gia Việt Nam, Thư viện Viện Thông tin khoa học xã hội (thuộc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia), Thư viện Khoa học kỹ thuật Trung ương (thuộc Trung tâm Thông tin tư liệu khoa học và Công nghệ Quốc gia), Thư viện Quân đội, Thư viện Hà Nội, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh.
3. ưu tiên đầu tư xây dựng, tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật và vốn tài liệu cho thư viện huyện thuộc các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Danh mục cụ thể của những vùng này thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
4. ưu tiên giao đất và tạo điều kiện thuận lợi cho các thư viện được xây dựng ở nơi trung tâm văn hóa, hành chính, thuận tiện về giao thông, đáp ứng yêu cầu về cảnh quan, môi trường văn hoá.
5. Xây dựng đội ngũ người làm công tác thư viện có đủ năng lực chuyên môn, nghiệp vụ thư viện; có chính sách ưu đãi về nghề nghiệp như chế độ độc hại, phụ cấp phục vụ lưu động và các chế độ khác phù hợp với đặc thù nghề thư viện.
6. Nhà nước có chính sách đầu tư cho việc viết, xuất bản các sách, báo dành cho trẻ em, sách, báo bằng tiếng dân tộc thiểu số, tài liệu dành cho người khiếm thị để phục vụ cho các đối tượng bạn đọc này.
Điều 15. Chính sách của Nhà nước đối với thư viện hoạt động không bằng ngân sách nhà nước
1. Thư viện của nhà trường và cơ sở giáo dục khác không sử dụng vốn Nhà nước, thư viện của tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, cơ sở nghiên cứu khoa học hoạt động không bằng ngân sách nhà nước được hưởng chính sách ưu đãi về cơ sở vật chất, đất đai, tài chính, tín dụng theo quy định tại Nghị định số 73/1999/NĐ-CP ngày 19 tháng 8 năm 1999 về chính sách khuyến khích xã hội hoá đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá, thể dục - thể thao.
2. Người làm công tác thư viện trong các thư viện hoạt động không bằng ngân sách nhà nước được miễn học phí khi tham dự các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ do ngành văn hóa - thông tin tổ chức.
Điều 16. Xã hội hóa hoạt động thư viện
Nhà nước thực hiện chính sách xã hội hóa hoạt động thư viện, khuyến khích tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài tặng cho tài liệu, tiền, tài sản, đóng góp công sức cho việc phát triển thư viện; tham gia các hoạt động do thư viện tổ chức được quy định tại
Điều 17. Chính sách của Nhà nước đối với tài liệu, bộ sưu tập tài liệu có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học của cá nhân, gia đình, dòng họ
1. Nhà nước trợ giúp về kỹ thuật bảo quản tài liệu, bộ sưu tập tài liệu có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học của cá nhân, gia đình, dòng họ nhằm mục đích duy trì và bảo tồn di sản thư tịch của dân tộc.
2. Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin quy định thủ tục xét duyệt và các căn cứ xác định giá trị tài liệu, bộ sưu tập tài liệu.
Đối với tài liệu, bộ sưu tập tài liệu được công nhận là di sản văn hóa thì áp dụng theo quy định của Luật Di sản Văn hóa.
Điều 18. Trách nhiệm của Bộ Văn hoá - Thông tin
1. Chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển thư viện.
2. Soạn thảo và trình Chính phủ các dự án luật, pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật về thư viện; ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật về thư viện.
3. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, quản lý, chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ người làm công tác thư viện.
4. Tổ chức đăng ký hoạt động đối với Thư viện Quốc gia Việt Nam và thư viện của cơ quan, tổ chức trung ương.
5. Xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn, quy định về chuyên môn, nghiệp vụ thư viện, quy chế mẫu tổ chức và hoạt động của từng loại hình thư viện, nội quy mẫu thư viện.
6. Tổ chức, quản lý hoạt động nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ trong lĩnh vực thư viện.
7. Tổ chức, chỉ đạo công tác thi đua, khen thưởng trong hoạt động thư viện.
8. Tổ chức, quản lý hợp tác quốc tế về thư viện theo thẩm quyền.
9. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thư viện; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các vi phạm pháp luật về thư viện theo quy định của pháp luật.
Điều 19. Trách nhiệm của Bộ Tài chính
1. Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa - Thông tin và các Bộ có liên quan xây dựng định mức chi ngân sách nhà nước cho hoạt động thư viện theo
2. Bảo đảm cấp phát kinh phí thường xuyên, kịp thời, đầy đủ cho thư viện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
3. Thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng kinh phí thư viện.
4. Hướng dẫn việc thu, nộp, quản lý và sử dụng phí và lệ phí thư viện theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.
Điều 20. Trách nhiệm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa - Thông tin, các Bộ, ngành có liên quan và Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố lập kế hoạch đầu tư xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho mạng lưới thư viện trong cả nước, chú trọng những thư viện có vị trí đặc biệt quan trọng và thư viện huyện ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được quy định tại
Điều 21. Trách nhiệm của Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ
Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa - Thông tin:
1. Xây dựng chế độ, chính sách đối với người làm công tác thư viện phù hợp với đặc thù nghề thư viện.
2. Xây dựng tiêu chuẩn xếp hạng thư viện, định mức biên chế cán bộ, công chức trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.
Điều 22. Trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ
1. Xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch phát triển thư viện, hệ thống thư viện trực thuộc.
2. Bảo đảm kinh phí hàng năm cho thư viện trực thuộc.
3. Tổ chức chỉ đạo công tác thi đua, khen thưởng trong hoạt động thư viện của cơ quan; thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thư viện đối với thư viện trực thuộc.
Điều 23. Trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân các cấp
1. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh
a) Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển thư viện ở địa phương phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của ngành văn hoá - thông tin;
b) Bảo đảm kinh phí hàng năm cho thư viện cấp tỉnh;
c) Tổ chức, chỉ đạo công tác thi đua, khen thưởng trong hoạt động thư viện ở địa phương;
d) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thư viện; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về thư viện xẩy ra tại địa phương theo quy định của pháp luật.
2. Uỷ ban nhân dân cấp huyện
a) Thực hiện kế hoạch phát triển thư viện ở địa phương mà Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh đã xây dựng;
b) Bảo đảm kinh phí hàng năm cho thư viện cấp huyện;
c) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thư viện; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về thư viện xẩy ra tại địa phương theo quy định của pháp luật.
3. Uỷ ban nhân dân cấp xã
a) Triển khai kế hoạch phát triển thư viện ở địa phương mà Uỷ ban nhân dân cấp huyện đã xây dựng;
b) Thực hiện xã hội hoá hoạt động thư viện ở cơ sở;
c) Cân đối kinh phí để phát triển thư viện và phụ cấp cho người làm công tác thư viện trong thư viện cấp xã;
d) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thư viện; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về thư viện xẩy ra tại địa phương theo quy định của pháp luật.
KHEN THƯỞNG, XỬ LÝ VI PHẠM VÀ KHIẾU NẠI, TỐ CÁO
Tổ chức, cá nhân có thành tích trong việc xây dựng và phát triển sự nghiệp thư viện được Nhà nước tặng bằng khen, huân chương, huy chương và phong tặng các danh hiệu cao quý theo quy định của pháp luật về khen thưởng.
Người nào vi phạm các quy định tại Nghị định này và các quy định khác của pháp luật về thư viện thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại; cá nhân có quyền tố cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thư viện. Trình tự, thủ tục khiếu nại, tố cáo và thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động thư viện thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
Điều 27. Hiệu lực của Nghị định
Nghị định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày ký; các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bãi bỏ.
1. Bộ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và tổ chức thi hành Nghị định này.
2. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.
3. Căn cứ vào tình hình hoạt động cụ thể của thư viện các cơ quan Nhà nước khác, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội mà áp dụng các quy định của Nghị định này trong hoạt động thư viện tại cơ quan, tổ chức mình.
|
| TM. CHÍNH PHỦ |
- 1Thông tư liên tịch 97-VHTTDL-TC/TTLT năm 1990 hướng dẫn chế độ quản lý tài chính và chính sách đầu tư của Nhà nước đối với Thư viện công cộng do Bộ Văn hóa Thông tin Thể thao và Du lịch - Bộ Tài chính ban hành
- 2Quyết định 49/2006/QĐ-BVHTT về việc tổ chức và hoạt động của thư viện huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh do Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành
- 3Thông tư 56/2003/TT-BVHTT hướng dẫn chi tiết về điều kiện thành lập thư viện và thủ tục đăng ký hoạt động thư viện do Bộ Văn hoá-Thông tin ban hành
- 4Nghị định 93/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thư viện
- 1Thông tư liên tịch 97-VHTTDL-TC/TTLT năm 1990 hướng dẫn chế độ quản lý tài chính và chính sách đầu tư của Nhà nước đối với Thư viện công cộng do Bộ Văn hóa Thông tin Thể thao và Du lịch - Bộ Tài chính ban hành
- 2Quyết định 49/2006/QĐ-BVHTT về việc tổ chức và hoạt động của thư viện huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh do Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành
- 3Luật Xuất bản 1993
- 4Pháp lệnh người tàn tật năm 1998
- 5Pháp lệnh người cao tuổi năm 2000
- 6Pháp Lệnh thư viện năm 2000
- 7Luật di sản văn hóa 2001
- 8Luật Tổ chức Chính phủ 2001
- 9Thông tư 56/2003/TT-BVHTT hướng dẫn chi tiết về điều kiện thành lập thư viện và thủ tục đăng ký hoạt động thư viện do Bộ Văn hoá-Thông tin ban hành
- 10Thông tư 21/2012/TT-BVHTTDL quy định tiêu chí và thủ tục thanh lọc tài liệu thư viện do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành
- 11Thông tư 18/2014/TT-BVHTTDL về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ của thư viện do Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch ban hành
- 12Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10274:2013 về Hoạt động thư viện - Thuật ngữ và định nghĩa chung
Nghị định 72/2002/NĐ-CP Hướng dẫn Pháp lệnh Thư viện
- Số hiệu: 72/2002/NĐ-CP
- Loại văn bản: Nghị định
- Ngày ban hành: 06/08/2002
- Nơi ban hành: Chính phủ
- Người ký: Phan Văn Khải
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Số 43
- Ngày hiệu lực: 21/08/2002
- Ngày hết hiệu lực: 05/10/2020
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
