Tóm tắt Công văn số 5701/TCHQ-GSQL ngày 24/11/2004 của Tổng cục Hải quan về việc phân loại hàng hoá

Công văn số 5701/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình áp mã số thuế (mã HS), đảm bảo tính minh bạch, thống nhất và chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.

- Mục đích và phạm vi áp dụng của văn bản

• Hướng dẫn chi tiết về nghiệp vụ phân loại hàng hóa đối với các mặt hàng phức tạp, dễ gây tranh chấp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
• Đảm bảo việc áp dụng thống nhất Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi hiện hành.
• Tăng cường công tác quản lý nhà nước về hải quan, hạn chế tình trạng gian lận thương mại thông qua việc khai sai mã số hàng hóa để hưởng mức thuế suất thấp hơn.

- Các nguyên tắc cốt lõi trong phân loại hàng hóa

• Nguyên tắc áp dụng 6 quy tắc tổng quát: Việc phân loại hàng hóa phải tuân thủ nghiêm ngặt 6 quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống hài hòa (HS) của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO). Không được tự ý áp mã khi chưa phân tích đầy đủ cấu tạo, tính năng và công dụng của sản phẩm.
• Phân loại đối với hàng hóa ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời: Đối với các loại máy móc, thiết bị nhập khẩu ở dạng chưa lắp ráp hoặc bị tháo rời do yêu cầu vận chuyển hoặc bảo quản, nếu đã có đặc trưng cơ bản của sản phẩm hoàn chỉnh thì phải phân loại theo mã số của sản phẩm hoàn chỉnh (áp dụng Quy tắc 2a).
• Xác định bản chất hàng hóa dựa trên tài liệu kỹ thuật: Cơ quan hải quan phải yêu cầu người khai hải quan cung cấp đầy đủ tài liệu kỹ thuật, catalogue, sơ đồ lắp ráp và các chứng từ liên quan để làm cơ sở xác định mã số chính xác.

- Hướng dẫn xử lý đối với các trường hợp phức tạp và tranh chấp

• Trường hợp hàng hóa là tổ hợp máy, dây chuyền đồng bộ: Việc phân loại phải căn cứ vào chức năng liên kết của các máy móc cấu thành. Nếu các máy móc hoạt động phối hợp để thực hiện một chức năng xác định thì toàn bộ tổ hợp đó được phân loại theo mã số của chức năng chính đó.
• Giải quyết bất đồng về mã số giữa các đơn vị hải quan: Khi có sự khác biệt về ý kiến phân loại giữa các Cục Hải quan địa phương hoặc giữa hải quan và doanh nghiệp, các đơn vị phải báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan để xem xét, quyết định và ban hành văn bản hướng dẫn chung, tránh tình trạng cùng một mặt hàng nhưng áp mã khác nhau tại các cửa khẩu khác nhau.
• Phối hợp với các cơ quan giám định chuyên ngành: Trong trường hợp không thể xác định được bản chất hàng hóa bằng mắt thường hoặc tài liệu kỹ thuật, cơ quan hải quan cần trưng cầu giám định tại các trung tâm phân tích, phân loại của ngành hải quan hoặc các tổ chức giám định độc lập có thẩm quyền.

- Trách nhiệm thi hành của các đơn vị hải quan địa phương

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phổ biến, quán triệt nội dung hướng dẫn đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác áp mã, tính thuế và kiểm tra sau thông quan.
• Thường xuyên kiểm tra, rà soát các tờ khai hải quan đã thông quan để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai sót trong việc phân loại hàng hóa của doanh nghiệp và công chức hải quan.
• Tạo điều kiện thuận lợi, giải thích rõ ràng cho doanh nghiệp về các căn cứ pháp lý khi thực hiện thay đổi mã số hàng hóa so với khai báo của doanh nghiệp, đảm bảo đúng quy định pháp luật.