Tóm tắt Công văn số 343/TCHQ-KTTT về giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn số 343/TCHQ-KTTT của Tổng cục Hải quan là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, xác định và quản lý trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế, chống thất thu thuế và đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động thông quan.

Nguyên tắc xác định trị giá tính thuế hàng nhập khẩu

• Cơ sở xác định trị giá: Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phải được xác định dựa trên trị giá giao dịch thực tế, tức là giá mà người mua thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho người bán sau khi đã điều chỉnh các khoản chi phí liên quan theo đúng quy định pháp luật.
• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp có nghĩa vụ tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan theo các phương pháp quy định, đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các chứng từ, số liệu cung cấp cho cơ quan hải quan.
• Vai trò của cơ quan hải quan: Thực hiện kiểm tra, giám sát việc xác định trị giá của người khai hải quan. Cơ quan hải quan chỉ thực hiện bác bỏ trị giá khai báo khi có đầy đủ cơ sở pháp lý chứng minh trị giá khai báo không trung thực hoặc không phù hợp với các nguyên tắc trị giá giao dịch.

Quy trình kiểm tra, tham vấn và xử lý nghi vấn về trị giá

• Kiểm tra chi tiết trong thông quan: Công chức hải quan thực hiện đối chiếu thông tin trên tờ khai với hệ thống dữ liệu giá của ngành hải quan. Đối với các mặt hàng thuộc danh mục quản lý rủi ro về trị giá hoặc có mức giá khai báo thấp bất thường, cơ quan hải quan sẽ đưa vào diện nghi vấn.
• Thủ tục tham vấn trị giá: Trong trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ ngay tại thời điểm thông quan, cơ quan hải quan tiến hành giải phóng hàng hóa và yêu cầu doanh nghiệp tham gia tham vấn. Doanh nghiệp có trách nhiệm xuất trình các chứng từ thương mại như hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, và tài liệu kỹ thuật để chứng minh tính khách quan của mức giá khai báo.
• Xử lý kết quả tham vấn: Nếu doanh nghiệp chứng minh được tính hợp pháp của trị giá khai báo, cơ quan hải quan chấp nhận mức giá đó. Nếu doanh nghiệp không chứng minh được hoặc không tham gia tham vấn đúng quy định, cơ quan hải quan sẽ bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện áp đặt trị giá tính thuế theo các phương pháp xác định trị giá tuần tự.

Tăng cường quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan

• Xây dựng cơ sở dữ liệu giá: Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị địa phương thường xuyên cập nhật thông tin giá từ các nguồn đáng tin cậy vào hệ thống dữ liệu chung, đặc biệt là đối với các nhóm hàng hóa có thuế suất cao, kim ngạch lớn hoặc dễ xảy ra gian lận thương mại.
• Chuyển hồ sơ kiểm tra sau thông quan: Đối với các trường hợp thông quan có nghi vấn nhưng chưa được làm rõ trong khâu thông quan, hoặc các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế, hồ sơ sẽ được chuyển sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên sâu tại trụ sở người nộp thuế.