Giới thiệu chung về Công văn 862/TCHQ-TXNK

Công văn 862/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm giải quyết triệt để các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đối với các doanh nghiệp đã giải thể. Văn bản này căn cứ trên các quy định của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các văn bản hướng dẫn thi hành, giúp thống nhất quy trình thực hiện trong toàn ngành hải quan, đảm bảo tính minh bạch và đúng pháp luật.

- Đối tượng áp dụng và điều kiện khoanh nợ, xóa nợ thuế

Công văn hướng dẫn chi tiết về các trường hợp doanh nghiệp đã giải thể nhưng vẫn còn nợ thuế, cụ thể:

• Áp dụng đối với các doanh nghiệp đã thực hiện thủ tục giải thể theo quy định của Luật Doanh nghiệp, nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế với cơ quan hải quan.
• Điều kiện để được xem xét khoanh nợ hoặc xóa nợ thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Quản lý thuế. Trong đó, cơ quan hải quan phải xác định rõ tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
• Các khoản nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp có quyết định giải thể chính thức sẽ được phân loại để xử lý theo đúng thẩm quyền.

- Quy trình xác minh tình trạng pháp lý của doanh nghiệp giải thể

Để đảm bảo việc xử lý nợ thuế đúng đối tượng, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện các bước xác minh chặt chẽ:

• Tra cứu thông tin trực tiếp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để xác nhận doanh nghiệp đã chuyển sang trạng thái "Đã giải thể".
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế địa phương và Sở Kế hoạch và Đầu tư để thu thập các văn bản, quyết định giải thể, biên bản thanh lý tài sản (nếu có).
• Trường hợp thông tin chưa rõ ràng, cơ quan hải quan phải gửi văn bản đề nghị các cơ quan chức năng liên quan cung cấp thông tin chính thức về tình trạng hoạt động và tài sản của doanh nghiệp.

- Thành phần hồ sơ đề nghị xử lý nợ thuế

Công văn 862/TCHQ-TXNK hướng dẫn cụ thể về các tài liệu cần có trong hồ sơ xử lý nợ thuế đối với doanh nghiệp đã giải thể bao gồm:

• Văn bản đề xuất xử lý nợ thuế của Chi cục Hải quan nơi phát sinh khoản nợ, trong đó nêu rõ lý do và quá trình đôn đốc thu hồi nợ không thành công.
• Quyết định giải thể của doanh nghiệp hoặc quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Thông báo về việc giải thể doanh nghiệp của Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư.
• Các chứng từ, tài liệu chứng minh cơ quan hải quan đã áp dụng đầy đủ các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế trước thời điểm doanh nghiệp giải thể nhưng không thu hồi được nợ.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan và các bên liên quan

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các bên trong việc xử lý nợ thuế:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc rà soát, phân loại chính xác các khoản nợ thuế của doanh nghiệp đã giải thể để lập hồ sơ xử lý kịp thời, tránh để nợ đọng kéo dài không có khả năng thu hồi.
• Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã giải thể phải chịu trách nhiệm liên đới đối với các khoản nợ thuế chưa hoàn thành nếu việc giải thể không thực hiện đúng quy trình hoặc có hành vi tẩu tán tài sản.
• Cơ quan hải quan có quyền chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu phát hiện dấu hiệu cố ý giải thể doanh nghiệp nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế cho ngân sách nhà nước.