Giới thiệu về Công văn 65278/CT-TTHT năm 2020

Công văn 65278/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành hướng dẫn về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cá nhân có hoạt động chuyển nhượng trái phiếu trước hạn. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các tổ chức phát hành, công ty chứng khoán và cá nhân đầu tư nắm rõ nghĩa vụ thuế khi thực hiện giao dịch trái phiếu trước thời điểm đáo hạn.

- Quy định về phân loại thu nhập từ chuyển nhượng trái phiếu trước hạn

Theo hướng dẫn của Cục Thuế thành phố Hà Nội, việc cá nhân chuyển nhượng trái phiếu trước hạn được xác định là hoạt động chuyển nhượng chứng khoán. Do đó, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ hoạt động này được điều chỉnh theo các quy định về thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, cụ thể:

• Trái phiếu do các tổ chức, doanh nghiệp phát hành được coi là một loại chứng khoán theo quy định của Luật Chứng khoán.
• Khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng trái phiếu trước hạn cho tổ chức hoặc cá nhân khác, khoản thu nhập nhận được từ việc chuyển nhượng này phải chịu thuế TNCN từ chuyển nhượng chứng khoán, không áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần của thu nhập từ tiền lương, tiền công hay thu nhập từ đầu tư vốn thông thường.

- Phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng trái phiếu

Căn cứ theo các quy định pháp luật về thuế TNCN hiện hành, phương pháp tính thuế đối với hoạt động chuyển nhượng trái phiếu trước hạn được xác định như sau:

• Công thức tính thuế: Thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng trái phiếu x Thuế suất 0,1%.
• Giá chuyển nhượng trái phiếu: Là giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng hoặc giá thực tế chuyển nhượng. Trường hợp hợp đồng chuyển nhượng không ghi giá chuyển nhượng hoặc giá chuyển nhượng thấp hơn giá thị trường tại thời điểm chuyển nhượng thì cơ quan thuế có quyền ấn định giá chuyển nhượng theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Thuế suất áp dụng: Áp dụng mức thuế suất ưu đãi 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần, tương tự như đối với các giao dịch chuyển nhượng cổ phiếu, chứng chỉ quỹ khác.

- Trách nhiệm khấu trừ, khai thuế và nộp thuế

Để đảm bảo việc thu thuế được thực hiện đầy đủ và đúng quy định, Công văn cũng làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình giao dịch:

• Trách nhiệm của tổ chức khấu trừ thuế: Các doanh nghiệp phát hành trái phiếu, công ty chứng khoán hoặc ngân hàng lưu ký thực hiện thủ tục chuyển nhượng trái phiếu trước hạn cho cá nhân có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo mức 0,1% trên giá trị chuyển nhượng trước khi thanh toán tiền cho cá nhân chuyển nhượng.
• Trách nhiệm khai thuế: Tổ chức thực hiện khấu trừ thuế có nghĩa vụ khai thuế và nộp tờ khai thuế TNCN thay cho cá nhân chuyển nhượng đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo định kỳ hoặc theo từng lần phát sinh.
• Trách nhiệm của cá nhân chuyển nhượng: Trong trường hợp tổ chức phát hành hoặc tổ chức trung gian chưa thực hiện khấu trừ thuế, cá nhân chuyển nhượng trái phiếu có nghĩa vụ tự kê khai và nộp thuế TNCN vào ngân sách nhà nước theo quy định.

- Ý nghĩa pháp lý và lưu ý khi thực hiện

Việc ban hành Công văn 65278/CT-TTHT giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật thuế đối với các giao dịch tài chính phức tạp như chuyển nhượng trái phiếu trước hạn. Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức vận hành cần lưu ý:

• Xác định rõ bản chất giao dịch là chuyển nhượng chứng khoán để áp dụng đúng mức thuế suất 0,1%, tránh nhầm lẫn với thuế thu nhập từ đầu tư vốn (lãi trái phiếu) vốn có mức thuế suất 5%.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ giao dịch, hợp đồng chuyển nhượng và chứng từ khấu trừ thuế để phục vụ công tác quyết toán và thanh tra thuế sau này.