Tóm tắt Công văn 5726/TXNK-TGHQ năm 2018 về vướng mắc trị giá hải quan

Công văn 5726/TXNK-TGHQ do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp thống nhất thực hiện các quy định về trị giá tính thuế, hạn chế tối đa sai sót và tranh chấp phát sinh.

1. Nguyên tắc xác định và kiểm tra trị giá hải quan

Công văn nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể:

• Trị giá giao dịch là cơ sở chủ yếu: Việc xác định trị giá hải quan phải dựa trên trị giá giao dịch thực tế của hàng hóa nhập khẩu (giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán), trừ các trường hợp không đủ điều kiện áp dụng trị giá giao dịch theo quy định.
• Tính khách quan và trung thực: Doanh nghiệp có nghĩa vụ khai báo trung thực, đầy đủ các yếu tố cấu thành trị giá hải quan và cung cấp chứng từ hợp pháp để chứng minh trị giá khai báo.
• Quy trình kiểm tra chặt chẽ: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu thông tin khai báo với các nguồn dữ liệu sẵn có để phát hiện các dấu hiệu nghi vấn về trị giá.

2. Hướng dẫn xử lý nghi vấn và bác bỏ trị giá khai báo

Đối với các trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo do doanh nghiệp nộp, công văn đưa ra các chỉ dẫn cụ thể:

• Cơ sở nghi vấn: Cơ quan hải quan chỉ được nghi vấn khi có bằng chứng rõ ràng về việc thông tin khai báo không chính xác, có sự chênh lệch bất thường so với cơ sở dữ liệu trị giá hoặc có nghi ngờ về tính trung thực của chứng từ đi kèm.
• Thủ tục bác bỏ trị giá khai báo: Việc bác bỏ trị giá khai báo phải được thực hiện theo đúng trình tự pháp luật. Cơ quan hải quan phải nêu rõ lý do bác bỏ, căn cứ pháp lý và thông báo bằng văn bản cho người khai hải quan.
• Áp dụng phương pháp xác định trị giá thay thế: Khi trị giá giao dịch bị bác bỏ, cơ quan hải quan phải áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan tiếp theo (hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, trị giá khấu trừ, trị giá tính toán, phương pháp suy luận) để ấn định trị giá đúng quy định.

3. Quy định về công tác tham vấn trị giá hải quan

Công tác tham vấn là bước đối thoại trực tiếp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp nhằm làm rõ các nghi vấn về trị giá:

• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp phải cử đại diện có thẩm quyền tham gia tham vấn, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu kỹ thuật, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan để giải trình.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan: Công chức hải quan thực hiện tham vấn phải ghi nhận đầy đủ, trung thực ý kiến giải trình của doanh nghiệp vào biên bản tham vấn; không được tự ý áp đặt ý chí chủ quan mà phải dựa trên chứng cứ thực tế.
• Thời hạn và kết quả tham vấn: Việc tham vấn phải hoàn thành trong thời hạn quy định. Kết quả tham vấn là cơ sở để cơ quan hải quan ra quyết định chấp nhận hoặc bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp.

4. Sử dụng và cập nhật cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế và chống gian lận thương mại qua giá, công văn hướng dẫn việc khai thác hệ thống thông tin:

• Khai thác hiệu quả hệ thống dữ liệu: Các Chi cục Hải quan phải thường xuyên tra cứu, đối chiếu thông tin trên Hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan để làm cơ sở so sánh, đánh giá rủi ro đối với các lô hàng mới nhập khẩu.
• Cập nhật thông tin kịp thời: Khi có kết quả xác định trị giá hải quan sau tham vấn hoặc sau kiểm tra sau thông quan, cơ quan hải quan địa phương phải cập nhật ngay vào hệ thống để làm giàu nguồn dữ liệu dùng chung toàn ngành.

5. Giải quyết vướng mắc cụ thể và kiến nghị thực thi

Cục Thuế xuất nhập khẩu yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương chủ động rà soát các vướng mắc phát sinh trong thực tế để báo cáo kịp thời. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về khai báo trị giá hải quan, tránh tình trạng chậm trễ thông quan hàng hóa do vướng mắc về thủ tục định giá.