Tóm tắt Công văn 5485/TCHQ-TXNK năm 2019 về thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng

Công văn 5485/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 21 tháng 08 năm 2019 hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu bị thiệt hại do hỏa hoạn, thiên tai hoặc tai nạn bất ngờ. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho các doanh nghiệp gặp rủi ro bất khả kháng trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh.

1. Chính sách thuế nhập khẩu đối với hàng hóa bị hỏa hoạn, thiên tai

Tổng cục Hải quan phân định rõ chính sách thuế nhập khẩu tùy thuộc vào loại hình nhập khẩu của doanh nghiệp, cụ thể như sau:

• Đối với loại hình nhập khẩu để gia công: Theo quy định tại Khoản 6 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 và Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công cho thương nhân nước ngoài thuộc đối tượng được miễn thuế nhập khẩu. Trường hợp số nguyên liệu, vật tư này bị hỏa hoạn hoặc tai nạn bất ngờ tiêu hủy hoàn toàn (không còn giá trị sử dụng và không thể xuất khẩu), doanh nghiệp phải có văn bản xác nhận thiệt hại của cơ quan chức năng có thẩm quyền (như cơ quan Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra vụ việc) và báo cáo cơ quan hải quan giám sát. Khi đáp ứng đủ điều kiện, doanh nghiệp sẽ không bị truy thu thuế nhập khẩu đối với số lượng nguyên liệu bị tiêu hủy này.
• Đối với loại hình nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu (SXXK): Theo Khoản 7 Điều 16 Luật Thuế 107/2016/QH13 và Điều 12 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, nguyên liệu nhập khẩu để SXXK được miễn thuế nhập khẩu với điều kiện sản phẩm phải được thực tế xuất khẩu. Trường hợp nguyên liệu, vật tư bị hỏa hoạn tiêu hủy hoàn toàn, không thể đưa vào sản xuất để xuất khẩu, doanh nghiệp không đáp ứng được điều kiện thực tế xuất khẩu. Tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ được xem xét giảm thuế nhập khẩu theo quy định tại Điều 18 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13. Mức giảm thuế tương ứng với tỷ lệ thiệt hại thực tế của hàng hóa, được cơ quan hải quan kiểm tra, xác định và quyết định giảm thuế (mức giảm tối đa không vượt quá số tiền thuế phải nộp).

2. Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa bị tiêu hủy

Về nghĩa vụ thuế GTGT đối với nguyên liệu, vật tư bị thiệt hại do hỏa hoạn, Tổng cục Hải quan hướng dẫn áp dụng theo các quy định pháp luật về thuế GTGT hiện hành:

• Đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công: Theo Khoản 20 Điều 5 Luật Thuế GTGT, hàng hóa nhập khẩu để gia công cho phía nước ngoài thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT ở khâu nhập khẩu. Do đó, khi số hàng hóa này bị hỏa hoạn tiêu hủy hoàn toàn và không đưa vào tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp không phải kê khai, nộp thuế GTGT đối với số lượng hàng hóa bị thiệt hại này.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu: Kể từ ngày 01/07/2016, hàng hóa nhập khẩu để SXXK thuộc đối tượng chịu thuế GTGT ở khâu nhập khẩu. Khi xảy ra hỏa hoạn làm tiêu hủy hoàn toàn nguyên liệu, vật tư, doanh nghiệp được xử lý thuế GTGT đầu vào theo quy định tại Khoản 1 Điều 14 Thông tư 219/2013/TT-BTC. Cụ thể, thuế GTGT đầu vào của hàng hóa bị tổn thất do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ không được bồi thường sẽ được khấu trừ toàn bộ nếu có đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh theo quy định. Đối với phần giá trị tổn thất không được bồi thường, doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

3. Hồ sơ và thủ tục xử lý miễn thuế, giảm thuế, không thu thuế

Để được áp dụng các chính sách ưu đãi thuế nêu trên khi gặp sự cố hỏa hoạn, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các bước sau:

• Thông báo và xác nhận thiệt hại: Ngay khi xảy ra sự cố, doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp và các cơ quan chức năng liên quan (Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy, chính quyền địa phương) để lập biên bản ghi nhận hiện trường, xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại thực tế.
• Chuẩn bị hồ sơ pháp lý: Hồ sơ đề nghị giảm thuế hoặc không thu thuế bao gồm: Văn bản đề nghị của doanh nghiệp; Biên bản xác nhận vụ cháy/thiên tai của cơ quan chức năng; Báo cáo chi tiết số lượng, chủng loại, trị giá nguyên liệu, vật tư bị thiệt hại; Chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa nhập khẩu (Tờ khai hải quan, hợp đồng gia công/SXXK).
• Kiểm tra và quyết định của cơ quan Hải quan: Cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ, đối chiếu số liệu báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư của doanh nghiệp và thực hiện kiểm tra thực tế (nếu cần thiết) trước khi ban hành quyết định giảm thuế hoặc không thu thuế theo đúng thẩm quyền quy định tại Luật Quản lý thuế.

Lưu ý: Doanh nghiệp cần đảm bảo tính trung thực, chính xác của các số liệu báo cáo thiệt hại. Mọi hành vi gian lận, khai báo sai lệch nhằm trốn thuế sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật quản lý thuế và pháp luật hình sự.