Giới thiệu về Công văn 5282/TCHQ-GSQL năm 2018

Công văn 5282/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh và đưa ra hướng dẫn nghiêm ngặt đối với các loại phế liệu nhập khẩu chưa có Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, nhằm bảo vệ an ninh môi trường và ngăn chặn nguy cơ biến Việt Nam thành bãi thải công nghiệp.

- Nguyên tắc xử lý đối với phế liệu chưa có Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

• Tạm dừng thông quan: Cơ quan Hải quan không thực hiện thủ tục thông quan đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất nếu loại phế liệu đó chưa được ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường (QCVN).
• Yêu cầu về văn bản hướng dẫn: Việc xem xét thông quan chỉ được thực hiện khi có ý kiến hướng dẫn cụ thể hoặc văn bản cho phép từ Bộ Tài nguyên và Môi trường đối với từng trường hợp đặc biệt.
• Mục tiêu quản lý: Đảm bảo mọi loại phế liệu đưa vào lãnh thổ Việt Nam đều phải được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, không gây ô nhiễm môi trường và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc theo quy định pháp luật.

- Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

• Tăng cường kiểm tra, giám sát: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện kiểm tra thực tế nghiêm ngặt các lô hàng phế liệu nhập khẩu. Đặc biệt lưu ý đối chiếu danh mục phế liệu được phép nhập khẩu theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
• Phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với cơ quan quản lý môi trường địa phương và Sở Tài nguyên và Môi trường để kiểm tra, lấy mẫu phân tích đối với các lô hàng có nghi ngờ hoặc chưa rõ quy chuẩn áp dụng.
• Kiên quyết từ chối thông quan: Đối với các lô hàng không xuất trình được Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu hoặc phế liệu không đúng chủng loại, không có quy chuẩn kỹ thuật áp dụng, cơ quan Hải quan kiên quyết không cho phép giải phóng hàng hoặc đưa về bảo quản.

- Biện pháp xử lý đối với các lô hàng vi phạm hoặc tồn đọng

• Buộc tái xuất: Đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường hoặc thuộc danh mục chưa có quy chuẩn mà không được phép nhập khẩu, yêu cầu hãng tàu và doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Tiến hành lập biên bản vi phạm, xử phạt nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các hành vi cố tình gian lận, nhập khẩu phế liệu không đúng quy định hoặc giả mạo giấy tờ pháp lý.
• Giám sát chặt chẽ hàng tồn đọng: Thống kê, phân loại các lô hàng phế liệu đang tồn đọng tại các cảng biển, đề xuất phương án xử lý triệt để nhằm giải phóng không gian cảng và ngăn ngừa ô nhiễm môi trường phát sinh tại khu vực cảng.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 5282/TCHQ-GSQL đóng vai trò là công cụ pháp lý quan trọng giúp siết chặt kỷ cương trong hoạt động nhập khẩu phế liệu. Việc kiên quyết không thông quan phế liệu chưa có quy chuẩn kỹ thuật đã giúp hạn chế tối đa việc nhập khẩu các loại rác thải công nghiệp trá hình, bảo vệ môi trường sống, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp nhập khẩu phải nâng cao ý thức trách nhiệm, chỉ nhập khẩu những mặt hàng thực sự an toàn và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn pháp lý của Việt Nam.