TÓM TẮT NỘI DUNG CÔNG VĂN 4795/TCHQ-GSQL NĂM 2018

Công văn 4795/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hải quan, chính sách thuế và quản lý môi trường đối với phế liệu thu hồi từ hoạt động trục vớt, thanh thải tàu chìm đắm tại vùng biển Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa quản lý chặt chẽ theo quy định pháp luật.

1. Xác định bản chất pháp lý của phế liệu từ hoạt động trục vớt, thanh thải

• Không thuộc diện nhập khẩu thương mại: Tổng cục Hải quan làm rõ phế liệu thu hồi từ việc trục vớt, thanh thải tàu chìm đắm trong nội thủy, lãnh hải hoặc vùng nước cảng biển của Việt Nam không phải là hoạt động nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài vào Việt Nam theo phương thức thương mại thông thường.
• Phân loại theo nguồn gốc phương tiện: Việc xác định thủ tục hải quan phải căn cứ vào quốc tịch của phương tiện bị chìm đắm (tàu treo cờ nước ngoài hay tàu treo cờ Việt Nam) và quyền sở hữu đối với xác tàu đó.

2. Hướng dẫn thủ tục hải quan và chính sách thuế áp dụng

• Đối với tàu nước ngoài bị chìm đắm: Khi tổ chức, cá nhân thực hiện trục vớt, thanh thải và bán thanh lý xác tàu, phế liệu thu hồi vào thị trường nội địa Việt Nam thì phải làm thủ tục hải quan. Loại hình áp dụng là nhập khẩu hàng hóa tiêu thụ nội địa từ nguồn trục vớt. Người khai hải quan (doanh nghiệp trục vớt hoặc đơn vị mua thanh lý) có trách nhiệm kê khai, nộp đầy đủ các loại thuế phát sinh như thuế nhập khẩu (nếu có) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo quy định của pháp luật về thuế.
• Đối với tàu Việt Nam bị chìm đắm: Phế liệu thu hồi từ việc trục vớt tàu mang quốc tịch Việt Nam được coi là tài sản nội địa. Do đó, khi tiêu thụ trong nước, doanh nghiệp không phải làm thủ tục hải quan nhập khẩu nhưng phải thực hiện các nghĩa vụ thuế nội địa theo hướng dẫn của cơ quan thuế trực tiếp quản lý.

3. Quy định về điều kiện bảo vệ môi trường

• Miễn trừ giấy phép nhập khẩu phế liệu: Do hoạt động này không phải là nhập khẩu phế liệu thương mại làm nguyên liệu sản xuất, doanh nghiệp thực hiện trục vớt hoặc mua phế liệu thanh lý không cần phải xuất trình Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp.
• Không áp dụng quy định ký quỹ: Doanh nghiệp không phải thực hiện nghĩa vụ ký quỹ bảo vệ môi trường đối với phế liệu nhập khẩu theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường.
• Yêu cầu giám sát môi trường tại chỗ: Mặc dù được miễn trừ các thủ tục nhập khẩu phế liệu, toàn bộ quá trình trục vớt, phân loại, vận chuyển và xử lý phế liệu, chất thải phát sinh từ tàu chìm đắm vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường, phòng ngừa ô nhiễm dầu và hóa chất theo quy định của pháp luật hàng hải và bảo vệ môi trường trong nước.

4. Trách nhiệm phối hợp giám sát của cơ quan Hải quan

• Phối hợp liên ngành: Cơ quan Hải quan nơi có tàu chìm đắm có trách nhiệm chủ trì hoặc phối hợp chặt chẽ với Cảng vụ Hàng hải, lực lượng Biên phòng, Cảnh sát biển và cơ quan quản lý môi trường địa phương để giám sát toàn bộ quá trình trục vớt từ hiện trường đưa vào bờ.
• Xác định số lượng và chủng loại thực tế: Công tác kiểm tra, giám sát hải quan phải đảm bảo xác định chính xác số lượng, khối lượng, chủng loại phế liệu thực tế thu hồi được để làm cơ sở tính thuế chính xác, ngăn ngừa tình trạng lợi dụng hoạt động trục vớt để gian lận thương mại hoặc đưa chất thải nguy hại trái phép vào nội địa.