Giới thiệu chung về Công văn 5151/TCT-HTQT

Công văn 5151/TCT-HTQT năm 2017 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến chính sách thuế đối với người nộp thuế nước ngoài (nhà thầu nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài) có phát sinh thu nhập tại Việt Nam. Văn bản tập trung làm rõ việc áp dụng các quy định tại Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (Hiệp định thuế) giữa Việt Nam và các quốc gia/vùng lãnh thổ, đồng thời hướng dẫn cụ thể về nghĩa vụ thuế nhà thầu và thủ tục hành chính liên quan.

Các nội dung chính sách cốt lõi được hướng dẫn tại Công văn 5151/TCT-HTQT:

- Nguyên tắc xác định nghĩa vụ thuế theo Hiệp định tránh đánh thuế hai lần

• Việc xác định nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân nước ngoài phải căn cứ vào các điều khoản cụ thể tại Hiệp định thuế ký kết giữa Việt Nam và nước đối tác, kết hợp với quy định của pháp luật thuế nội địa Việt Nam.
• Trường hợp có sự khác biệt giữa quy định của Hiệp định thuế và quy định của luật thuế trong nước, quy định của Hiệp định thuế sẽ được ưu tiên áp dụng, trừ trường hợp Hiệp định có quy định khác hoặc pháp luật nội địa có ưu đãi hơn.
• Người nộp thuế nước ngoài muốn được hưởng các ưu đãi miễn, giảm thuế theo Hiệp định phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về đối tượng cư trú và thực hiện đúng các thủ tục hành chính theo quy định.

- Tiêu chí xác định Cơ sở thường trú (PE) của doanh nghiệp nước ngoài

• Công văn hướng dẫn chi tiết cách xác định một doanh nghiệp nước ngoài có hình thành cơ sở thường trú tại Việt Nam hay không. Việc xác định này dựa trên sự hiện diện vật chất (như văn phòng, chi nhánh, nhà xưởng, địa điểm xây dựng) hoặc sự hiện diện của con người (nhân viên cung cấp dịch vụ tại Việt Nam vượt quá thời hạn quy định trong Hiệp định, thường là từ 183 ngày trở lên trong một chu kỳ 12 tháng).
• Nếu doanh nghiệp nước ngoài được xác định là có cơ sở thường trú tại Việt Nam, phần thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh liên quan đến cơ sở thường trú đó sẽ bị đánh thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam.

- Chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) và nghĩa vụ khấu trừ tại nguồn

• Đối với các khoản thanh toán từ bên Việt Nam cho nhà thầu nước ngoài không có cơ sở thường trú hoặc không thực hiện chế độ kế toán Việt Nam, bên Việt Nam (bên Việt Nam ký hợp đồng) có nghĩa vụ khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài.
• Thuế nhà thầu bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu tính thuế tương ứng với từng loại hình hoạt động, dịch vụ cung cấp.
• Phân biệt rõ ràng giữa thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ tiêu dùng tại Việt Nam (chịu thuế nhà thầu) và thu nhập từ việc mua bán hàng hóa thuần túy có kèm hoặc không kèm các dịch vụ được thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam.

- Thủ tục hồ sơ áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần

• Để được miễn, giảm thuế theo Hiệp định, nhà thầu nước ngoài hoặc bên Việt Nam ký hợp đồng phải gửi hồ sơ thông báo miễn, giảm thuế đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp trong thời hạn quy định.
• Hồ sơ bắt buộc phải bao gồm: Tờ khai thông báo miễn, giảm thuế theo mẫu quy định; Bản gốc Giấy chứng nhận cư trú của nước đối tác đã được hợp pháp hóa lãnh sự; Bản sao hợp đồng kinh tế ký kết giữa các bên; và các tài liệu chứng minh liên quan khác.
• Cơ quan thuế có quyền thanh tra, kiểm tra thực tế hồ sơ để xác định tính hợp pháp và tính chính xác của việc áp dụng Hiệp định thuế, đồng thời truy thu thuế và xử phạt nếu phát hiện việc áp dụng không đúng đối tượng hoặc không đủ điều kiện.

Ý nghĩa và lưu ý đối với người nộp thuế

Công văn 5151/TCT-HTQT giúp các doanh nghiệp Việt Nam và nhà thầu nước ngoài có cơ sở pháp lý rõ ràng để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, tránh các rủi ro bị truy thu thuế và phạt chậm nộp do hiểu sai quy định về cơ sở thường trú hoặc áp dụng sai Hiệp định thuế. Các bên tham gia hợp đồng nhà thầu cần chủ động chuẩn bị hồ sơ chứng minh đối tượng cư trú và thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan thuế kịp thời để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình.