Tổng quan về Công văn 51261/CT-HTr năm 2015

Công văn 51261/CT-HTr do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế đối với các khoản tiền bồi thường mà doanh nghiệp nhận được. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) khi phát sinh các khoản thu nhập từ bồi thường bằng tiền.

Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với khoản bồi thường bằng tiền

Căn cứ theo các quy định pháp luật về thuế GTGT hiện hành (đặc biệt là Thông tư số 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính), chính sách thuế GTGT đối với khoản bồi thường bằng tiền được quy định cụ thể như sau:

• Không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT: Khi doanh nghiệp nhận được các khoản tiền bồi thường, tiền thưởng, tiền hỗ trợ, tiền chuyển nhượng quyền phát thải hoặc các khoản thu tài chính khác, doanh nghiệp không phải kê khai, tính và nộp thuế GTGT đối với các khoản thu này.
• Quy định về chứng từ thu, chi: Bên nhận tiền bồi thường không phải lập hóa đơn GTGT mà chỉ cần lập chứng từ thu tiền theo quy định của pháp luật kế toán. Đối với bên chi tiền, căn cứ vào văn bản thỏa thuận, quyết định bồi thường và chứng từ chi tiền để hạch toán chi phí theo quy định.
• Trường hợp bồi thường bằng hàng hóa, dịch vụ: Nếu việc bồi thường không thực hiện bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản mà được thay thế bằng hàng hóa, dịch vụ, bên bồi thường phải lập hóa đơn, kê khai, tính và nộp thuế GTGT như đối với hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thông thường.

Chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với khoản bồi thường bằng tiền

Về phương diện thuế thu nhập doanh nghiệp, các khoản bồi thường bằng tiền được xử lý theo quy định của pháp luật về thuế TNDN hiện hành:

• Đối với bên nhận bồi thường: Khoản tiền bồi thường nhận được do vi phạm hợp đồng kinh tế, bồi thường thiệt hại được xác định là một khoản thu nhập khác. Doanh nghiệp có nghĩa vụ hạch toán khoản thu nhập này vào thu nhập chịu thuế khi tính thuế TNDN trong kỳ tính thuế phát sinh.
• Đối với bên chi trả bồi thường: Khoản chi bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng kinh tế được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng đủ các điều kiện về hóa đơn, chứng từ hợp pháp (như hợp đồng kinh tế, biên bản nghiệm thu, văn bản thỏa thuận bồi thường, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nếu có trị giá từ 20 triệu đồng trở lên) và không thuộc các khoản phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Khuyến nghị áp dụng thực tế cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu ý phân biệt rõ ràng giữa khoản nhận bồi thường bằng tiền (không phải xuất hóa đơn GTGT) với các khoản doanh thu từ việc cung cấp dịch vụ, hàng hóa có tính chất tương tự để tránh việc áp dụng sai quy định hóa đơn, chứng từ, dẫn đến rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.