Công văn 4796/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này giúp thống nhất quy trình thực hiện giữa các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong bối cảnh thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA).

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn 4796/TCHQ-GSQL:

- Hướng dẫn kiểm tra và chấp nhận chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

• Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện kiểm tra đối chiếu thông tin trên C/O với bộ hồ sơ hải quan và thực tế hàng hóa nhập khẩu để đảm bảo tính đồng nhất.
• Đối với các trường hợp C/O có sự khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ (như lỗi chính tả, lỗi đánh máy, hoặc sự khác biệt về mã số HS ở cấp độ chi tiết nhưng không làm thay đổi bản chất xuất xứ), cơ quan hải quan xem xét chấp nhận nếu các chứng từ khác trong hồ sơ hải quan chứng minh được nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa.

- Quy định đối với C/O mẫu E (Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc)

• Hướng dẫn cụ thể về việc thể hiện thông tin hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing). Trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (không phải là nước thành viên), C/O mẫu E phải được tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" tại Ô số 13.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được ghi rõ tại Ô số 7 trên C/O mẫu E theo đúng quy định của Hiệp định ACFTA.

- Quy định đối với C/O mẫu D (Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - ATIGA)

• Hướng dẫn việc kiểm tra và đối chiếu C/O điện tử (e-Form D) được truyền qua Cơ chế một cửa ASEAN. Công chức hải quan thực hiện tra cứu thông tin C/O trên hệ thống một cửa quốc gia để thông quan hàng hóa, hạn chế tối đa việc yêu cầu doanh nghiệp nộp bản giấy trừ các trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực.
• Đối với C/O giáp lưng (Back-to-Back C/O), yêu cầu thông tin về ngày xuất khẩu, số lượng hàng hóa và các thông tin liên quan phải được đối chiếu chặt chẽ với C/O gốc ban đầu để đảm bảo tính liên tục và hợp lệ của chuỗi cung ứng.

- Quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa khi có nghi ngờ

• Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ về tính hợp lệ của chữ ký, con dấu, hoặc thông tin khai báo trên C/O, cơ quan hải quan cấp cơ sở không được tự ý bác bỏ C/O mà phải báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh với cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được giải phóng hàng hoặc thông quan theo mức thuế suất ưu đãi thông thường (MFN). Doanh nghiệp có thể nộp bảo lãnh thuế hoặc tạm nộp thuế theo mức thuế suất MFN để được giải phóng hàng hóa, tránh phát sinh chi phí lưu kho bãi.

- Tạo thuận lợi thương mại trong giai đoạn dịch bệnh

• Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị linh hoạt trong việc tiếp nhận các bản chụp, bản scan C/O được gửi qua hệ thống điện tử hoặc email của cơ quan hải quan để giải quyết nhanh thủ tục thông quan, hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục khó khăn do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.