Tóm tắt Công văn 4593/BKHĐT-QLĐT năm 2019 về hướng dẫn thực hiện pháp luật đấu thầu

Công văn 4593/BKHĐT-QLĐT do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết cho các cơ quan, đơn vị, địa phương trong quá trình triển khai, áp dụng quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành. Dưới đây là nội dung phân tích chuyên sâu về các chính sách và quy định cốt lõi được hướng dẫn trong văn bản:

• Nguyên tắc phân loại: Việc xác định loại gói thầu (xây lắp, mua sắm hàng hóa, dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn hoặc gói thầu hỗn hợp) phải căn cứ vào nội dung, tính chất thực tế của gói thầu. Trường hợp gói thầu bao gồm nhiều nội dung hỗn hợp, việc xác định loại gói thầu dựa trên phần việc có tính chất quyết định hoặc chiếm tỷ trọng chi phí lớn nhất của gói thầu đó.
• Cấm chia nhỏ gói thầu trái quy định: Chủ đầu tư có trách nhiệm phân chia dự án thành các gói thầu một cách khoa học, bảo đảm tính đồng bộ của dự án và hiệu quả kinh tế. Nghiêm cấm việc chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm thành các gói thầu quy mô nhỏ nhằm mục đích áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc hạn chế sự tham gia của các nhà thầu.

• Quy định đối với nhà thầu liên danh: Năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu liên danh được xác định bằng tổng năng lực, kinh nghiệm của các thành viên trên cơ sở tỷ lệ phần trăm khối lượng công việc thỏa thuận đảm nhận trong văn bản liên danh. Từng thành viên liên danh phải chứng minh năng lực, kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu đối với phần việc mà mình đảm nhận.
• Hỗ trợ doanh nghiệp mới thành lập: Đối với các doanh nghiệp mới thành lập chưa có đủ thời gian hoạt động để cung cấp báo cáo tài chính theo số năm yêu cầu, bên mời thầu cần xem xét đánh giá năng lực tài chính dựa trên vốn điều lệ thực góp, cam kết hỗ trợ tín dụng từ các tổ chức tài chính hợp pháp hoặc các tài liệu chứng minh năng lực tài chính khác, tránh việc đưa ra rào cản loại bỏ nhà thầu mới một cách bất hợp lý.
• Tiêu chuẩn hợp đồng tương tự: Việc yêu cầu về hợp đồng tương tự trong hồ sơ mời thầu phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với quy mô và tính chất kỹ thuật của gói thầu. Không được đưa ra các điều kiện quá khắt khe, mang tính đặc thù địa phương hoặc không cần thiết nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một nhóm nhà thầu cụ thể.

• Hình thức và giá trị bảo đảm: Nhà thầu phải thực hiện biện pháp bảo đảm dự thầu theo đúng hình thức (thư bảo lãnh hoặc đặt cọc), giá trị và thời gian hiệu lực được yêu cầu trong hồ sơ mời thầu. Đối với nhà thầu liên danh, bảo đảm dự thầu có thể do từng thành viên nộp riêng rẽ theo tỷ lệ hoặc một thành viên đại diện nộp thay cho cả liên danh, nhưng phải bảo đảm tổng giá trị không thấp hơn yêu cầu và ghi rõ tên của tất cả các thành viên trong liên danh.
• Hoàn trả bảo đảm dự thầu: Bên mời thầu có trách nhiệm hoàn trả hoặc giải tỏa bảo đảm dự thầu cho các nhà thầu không được lựa chọn trong thời hạn quy định sau khi kết quả lựa chọn nhà thầu được phê duyệt, hoặc khi gói thầu bị hủy bỏ theo quy định pháp luật.

• Làm rõ hồ sơ dự thầu: Việc làm rõ hồ sơ dự thầu chỉ được thực hiện đối với các nội dung chưa rõ ràng, không cụ thể nhằm mục đích đánh giá khách quan. Quá trình làm rõ không được phép làm thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu đã nộp, không được làm thay đổi giá dự thầu hoặc đề xuất kỹ thuật cốt lõi của nhà thầu.
• Thẩm quyền xử lý tình huống: Khi phát sinh các tình huống trong đấu thầu chưa được quy định cụ thể trong văn bản quy phạm pháp luật, người có thẩm quyền, chủ đầu tư và bên mời thầu phải chủ động xử lý trên cơ sở bảo đảm các mục tiêu của công tác đấu thầu là cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế, đồng thời tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định xử lý của mình.

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhấn mạnh việc các đơn vị phải nghiêm túc thực hiện lộ trình áp dụng đấu thầu qua mạng theo quy định. Việc thực hiện lựa chọn nhà thầu qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia giúp tăng cường tính công khai, minh bạch, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu chi phí cho cả chủ đầu tư và nhà thầu, đồng thời hạn chế tối đa các hành vi can thiệp tiêu cực vào quá trình đấu thầu trực tiếp.