Tổng quan về Công văn 43637/CT-TTHT năm 2017

Công văn 43637/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết. Văn bản này làm rõ các quy định về việc xác định chi phí hợp lý, nghĩa vụ kê khai và phương pháp xác định giá đối với giao dịch liên kết theo quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP và Thông tư 41/2017/TT-BTC hiệu lực tại thời điểm đó.

Các nội dung trọng tâm của Công văn 43637/CT-TTHT

- Xác định các bên có quan hệ liên kết và giao dịch liên kết

• Doanh nghiệp cần căn cứ vào các tiêu chí về tỷ lệ nắm giữ vốn góp trực tiếp hoặc gián tiếp (tối thiểu 25% vốn góp của chủ sở hữu), quyền kiểm soát điều hành, hoặc các mối quan hệ bảo lãnh, cho vay vốn (chiếm ít nhất 25% vốn góp và vượt quá 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn) để xác định mối quan hệ liên kết.
• Các giao dịch mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản, cung cấp dịch vụ, vay, cho vay và các giao dịch tài chính khác giữa các bên có quan hệ liên kết đều được xác định là giao dịch liên kết và thuộc đối tượng điều chỉnh của quy định này.

- Quy định về khống chế chi phí lãi vay được trừ (Trọng tâm Nghị định 20/2017/NĐ-CP)

• Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) không vượt quá mức trần quy định (tại thời điểm năm 2017 là 20%) trên tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao (EBITDA) của người nộp thuế.
• Phần chi phí lãi vay vượt mức khống chế sẽ không được chấp nhận là chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN trong kỳ tính thuế đó. Quy định này áp dụng chung cho cả khoản vay từ bên liên kết và bên độc lập (như ngân hàng thương mại) nếu doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết.

- Nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

• Doanh nghiệp có giao dịch liên kết có trách nhiệm kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các mẫu biểu quy định kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Người nộp thuế phải lập và lưu giữ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết bao gồm: Hồ sơ quốc gia (Local file), Hồ sơ thông tin tập đoàn toàn cầu (Master file) và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) trừ các trường hợp được miễn trừ lập hồ sơ theo quy định.
• Thời hạn nộp các tờ khai thông tin giao dịch liên kết trùng với thời hạn nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN năm.

- Nguyên tắc xác định giá và phân tích so sánh

• Áp dụng nguyên tắc giao dịch độc lập (arm's length principle) để so sánh giữa giao dịch liên kết với giao dịch độc lập trong các điều kiện tương đương nhằm xác định mức giá, tỷ suất lợi nhuận phù hợp.
• Áp dụng nguyên tắc "bản chất quyết định hình thức" (substance-over-form) để phân tích bản chất giao dịch, rủi ro gánh chịu và tài sản sử dụng thực tế của các bên tham gia giao dịch, không chỉ dựa vào các hợp đồng hay văn bản thỏa thuận trên giấy tờ.

Ý nghĩa pháp lý và lưu ý đối với doanh nghiệp

Công văn 43637/CT-TTHT là cơ sở hướng dẫn thực tế giúp các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung chủ động rà soát các khoản chi phí, đặc biệt là chi phí lãi vay, nhằm tránh rủi ro bị xuất toán chi phí khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý việc lưu trữ đầy đủ chứng từ chứng minh tính hợp lý của các giao dịch nội bộ tập đoàn để bảo vệ số liệu quyết toán thuế của mình.