Tổng quan về Công văn 4234/BKHĐT-QLĐT năm 2018

Công văn 4234/BKHĐT-QLĐT do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành nhằm chấn chỉnh và hướng dẫn thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật về đấu thầu trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt Hồ sơ mời thầu (HSMT), Hồ sơ yêu cầu (HSYC). Văn bản tập trung giải quyết triệt để tình trạng cài cắm các điều kiện bất hợp lý, gây hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo sự cạnh tranh không bình đẳng trong các gói thầu sử dụng vốn nhà nước.

Nội dung trọng tâm về quy định lập và phê duyệt Hồ sơ mời thầu

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra các yêu cầu bắt buộc đối với các Bộ, ngành, địa phương và Chủ đầu tư khi triển khai công tác đấu thầu:

• Nghiêm cấm cài cắm tiêu chí hạn chế nhà thầu: Khi lập HSMT/HSYC, không được đưa ra các điều kiện mang tính chất định hướng, tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu, hoặc hạn chế sự tham gia của nhà thầu khác. Các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, nhân sự, thiết bị phải phù hợp với quy mô, tính chất của gói thầu.
• Không phân biệt đối xử theo địa phương: Cấm quy định các tiêu chí gây phân biệt đối xử như yêu cầu nhà thầu phải đóng thuế trên địa bàn, có trụ sở tại địa phương thực hiện dự án, hoặc đã từng thực hiện hợp đồng tương tự tại địa phương đó.
• Tuân thủ quy định về nhãn hiệu và xuất xứ: Việc nêu nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa cụ thể trong HSMT phải tuân thủ đúng Luật Đấu thầu. Trường hợp bắt buộc phải nêu nhãn hiệu để mô tả đặc tính kỹ thuật thì phải ghi kèm cụm từ "hoặc tương đương" và quy định rõ tiêu chí xác định tính tương đương.
• Rà soát tiêu chuẩn đánh giá: Các tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật, tài chính, năng lực kinh nghiệm phải bảo đảm tính khách quan, minh bạch, không đưa ra các yêu cầu quá mức cần thiết so với yêu cầu kỹ thuật của gói thầu.

Trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan

Công văn xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong quá trình lựa chọn nhà thầu nhằm đảm bảo tính minh bạch và tăng cường kiểm tra, giám sát:

• Trách nhiệm của Người có thẩm quyền và Chủ đầu tư: Phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về chất lượng HSMT/HSYC. Có nghĩa vụ rà soát, loại bỏ các điều kiện không phù hợp trước khi phê duyệt; chủ động kiểm tra, xử lý nghiêm các cá nhân, đơn vị cố tình đưa tiêu chí hạn chế nhà thầu vào HSMT.
• Trách nhiệm của Đơn vị thẩm định: Phải thực hiện việc thẩm định độc lập, khách quan. Trường hợp phát hiện HSMT/HSYC chứa đựng các nội dung vi phạm nguyên tắc cạnh tranh, công bằng thì phải yêu cầu sửa đổi, bổ sung trước khi trình phê duyệt.
• Xử lý vi phạm và kiến nghị trong đấu thầu: Khi nhà thầu phát hiện HSMT/HSYC có các điều kiện vi phạm pháp luật đấu thầu, nhà thầu có quyền gửi kiến nghị đến Bên mời thầu, Chủ đầu tư hoặc Người có thẩm quyền để xem xét, điều chỉnh theo đúng quy định. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật về đấu thầu.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 4234/BKHĐT-QLĐT là công cụ pháp lý quan trọng giúp ngăn chặn các hành vi tiêu cực, thông đồng, "cài cắm" điều kiện trong hoạt động đấu thầu; góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.