Giới thiệu về Công văn 3756/GSQL-GQ1 năm 2018

Công văn 3756/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý, siết chặt quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất. Văn bản đưa ra các hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm ngăn chặn nguy cơ biến Việt Nam thành bãi thải công nghiệp, đồng thời giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc phế liệu tại các cảng biển.

Các nội dung chính sách cốt lõi của Công văn bao gồm:

- Kiểm soát thông tin trên bản khai hàng hóa (E-manifest) trước khi dỡ hàng

• Yêu cầu các hãng tàu và doanh nghiệp kinh doanh cảng phải khai báo đầy đủ, chính xác thông tin về người nhận hàng (Consignee) trên hệ thống E-manifest trước khi tàu cập cảng.
• Thông tin người nhận hàng phải thể hiện rõ mã số thuế, số Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu còn hiệu lực.
• Cơ quan Hải quan sẽ không cho phép dỡ hàng xuống cảng đối với các lô hàng phế liệu mà người nhận hàng không có Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường hoặc thông tin khai báo không trùng khớp, nhằm ngăn ngừa tình trạng phế liệu vô chủ tồn đọng tại cảng.

- Kiểm tra điều kiện và hạn ngạch nhập khẩu phế liệu

• Công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường do Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc Sở Tài nguyên và Môi trường cấp.
• Thực hiện trừ lùi số lượng phế liệu nhập khẩu trên hệ thống để đảm bảo doanh nghiệp không nhập khẩu vượt quá hạn ngạch được cấp phép.
• Chỉ giải quyết thủ tục thông quan cho những doanh nghiệp trực tiếp nhập khẩu để phục vụ sản xuất tại nhà máy của mình, không giải quyết cho các trường hợp nhập khẩu ủy thác không đúng quy định pháp luật.

- Quy trình kiểm tra thực tế và lấy mẫu phân tích chất lượng

• Áp dụng biện pháp kiểm tra thực tế (kiểm hóa) 100% đối với tất cả các lô hàng phế liệu nhập khẩu tại cửa khẩu nhập, không cho phép chuyển cửa khẩu về nội địa để kiểm tra (trừ một số trường hợp đặc biệt được Tổng cục Hải quan cho phép).
• Quá trình kiểm tra thực tế phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan Hải quan và tổ chức giám định được chỉ định để tiến hành lấy mẫu phân tích, đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.
• Việc lấy mẫu phải đảm bảo tính khách quan, đại diện cho toàn bộ lô hàng và được niêm phong hải quan trước khi gửi đi phân tích. Kết quả giám định là căn cứ pháp lý duy nhất để quyết định thông quan hoặc xử lý vi phạm.

- Biện pháp xử lý nghiêm đối với phế liệu không đạt chuẩn

• Đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, cơ quan Hải quan sẽ kiên quyết yêu cầu hãng tàu và doanh nghiệp nhập khẩu thực hiện tái xuất lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Trường hợp doanh nghiệp không thực hiện tái xuất hoặc từ bỏ hàng hóa, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan để cưỡng chế thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.
• Tăng cường rà soát, phân loại các lô hàng phế liệu tồn đọng quá 90 ngày tại cảng để có phương án xử lý dứt điểm, tránh gây ô nhiễm môi trường tại khu vực cảng biển.

Ý nghĩa và tác động thực tiễn

Công văn 3756/GSQL-GQ1 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ kịp thời và quyết liệt của Cục Giám sát quản lý về Hải quan. Việc áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu khai báo E-manifest đến khâu kiểm tra thực tế và lấy mẫu giám định đã giúp sàng lọc hiệu quả các nguồn phế liệu nhập khẩu, bảo vệ môi trường quốc gia, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp sản xuất trong nước.