Tổng quan về Công văn 3604/TCHQ-PC năm 2022

Công văn 3604/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp, hướng dẫn và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính giữa các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trên cả nước, đảm bảo tính chính xác, khách quan và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 3604/TCHQ-PC

1. Xác định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Công văn đưa ra hướng dẫn chi tiết về cách xác định thời hiệu xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính cụ thể, đặc biệt là việc phân biệt giữa hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang được thực hiện:

• Đối với hành vi vi phạm về thuế, trốn thuế, gian lận thuế trong lĩnh vực hải quan, thời hiệu xử phạt là 05 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.
• Đối với các hành vi vi phạm hành chính khác trong lĩnh vực hải quan, thời hiệu xử phạt thông thường là 02 năm.
• Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt đối với hành vi vi phạm đã kết thúc là ngày thực hiện hành vi vi phạm. Đối với hành vi đang thực hiện, thời hiệu được tính từ thời điểm người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm.

2. Xử lý hành vi khai sai thông tin trên tờ khai hải quan

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc xử phạt đối với các trường hợp khai sai tên hàng, mã số hàng hóa (mã HS), thuế suất, trị giá hải quan dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn:

• Trường hợp người khai hải quan tự phát hiện và khai bổ sung quá thời hạn quy định nhưng trước khi cơ quan hải quan kiểm tra, thanh tra: Xem xét áp dụng các tình tiết giảm nhẹ hoặc không xử phạt tùy theo từng trường hợp cụ thể theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
• Trường hợp cơ quan hải quan phát hiện sai sót trong quá trình kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc kiểm tra sau thông quan: Tiến hành lập biên bản vi phạm và xử phạt nghiêm theo quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

3. Xác định tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và biện pháp ngăn chặn

Công văn làm rõ các vướng mắc liên quan đến việc tạm giữ, tịch thu và xử lý tang vật, phương tiện vi phạm:

• Quy trình xác định trị giá tang vật vi phạm hành chính để làm căn cứ xác định khung tiền phạt và thẩm quyền xử phạt của người có thẩm quyền.
• Hướng dẫn xử lý đối với trường hợp tang vật vi phạm là hàng hóa nhập khẩu có điều kiện, hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, sở hữu trí tuệ.
• Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn như tạm giữ người, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính phải tuân thủ nghiêm ngặt về thẩm quyền và thời hạn quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính.

4. Áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và nguyên tắc xử phạt

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương khi quyết định hình thức và mức xử phạt phải đánh giá toàn diện các yếu tố:

• Xem xét kỹ lưỡng các tình tiết giảm nhẹ như: Người vi phạm đã tự nguyện khắc phục hậu quả, tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi hoặc vi phạm do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không do mình tự gây ra.
• Áp dụng tình tiết tăng nặng đối với các trường hợp vi phạm có tổ chức, vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm trong cùng một lĩnh vực.
• Đảm bảo nguyên tắc một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần. Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi đó.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động hải quan

Công văn 3604/TCHQ-PC là cẩm nang nghiệp vụ thiết thực giúp cán bộ hải quan giải quyết nhanh chóng các ca bệnh pháp lý phức tạp, tránh việc áp dụng luật tùy tiện hoặc thiếu thống nhất giữa các địa phương. Đồng thời, văn bản cũng tạo môi trường kinh doanh minh bạch, giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hiểu rõ hơn về nghĩa vụ pháp lý và các chế tài xử phạt để chủ động phòng ngừa sai sót trong quá trình thông quan hàng hóa.