Tổng quan về Công văn 3278/TCHQ-PC năm 2022

Công văn 3278/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất cách hiểu và áp dụng các quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính cũng như Nghị định số 128/2020/NĐ-CP của Chính phủ tại các cục hải quan địa phương.

1. Xác định hành vi vi phạm về thời hạn làm thủ tục hải quan

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về cách xác định thời hạn và hành vi vi phạm liên quan đến thủ tục hải quan:

• Đối với hành vi chậm nộp tờ khai hải quan hoặc chậm nộp các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan, thời điểm xác định hành vi vi phạm là ngày tiếp theo sau ngày hết thời hạn quy định mà cá nhân, tổ chức chưa thực hiện nghĩa vụ theo quy định pháp luật.
• Trường hợp người khai hải quan tự phát hiện và thực hiện việc khai bổ sung ngoài thời hạn quy định nhưng trước khi cơ quan hải quan quyết định kiểm tra, thanh tra thì có thể được xem xét giảm nhẹ hoặc không xử phạt tùy theo tính chất và điều kiện cụ thể của từng vụ việc.

2. Xử phạt đối với hành vi khai sai và không khai hải quan

Đây là nội dung trọng tâm nhằm thống nhất việc xử lý các lỗi khai báo của doanh nghiệp xuất nhập khẩu:

• Hành vi khai sai mã số hàng hóa, thuế suất, trị giá hải quan: Nếu hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, người khai hải quan sẽ bị xử phạt theo quy định tại Điều 9 Nghị định số 128/2020/NĐ-CP. Cơ quan hải quan cần xác định rõ yếu tố lỗi và hậu quả thất thu thuế thực tế để áp dụng chế tài phù hợp.
• Hành vi không khai hàng hóa nhập khẩu: Đối với lượng hàng hóa thừa so với khai báo trên tờ khai hải quan hoặc chứng từ vận chuyển, nếu không có chứng cứ chứng minh là do nhầm lẫn từ phía người gửi hàng, cơ quan hải quan sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi không khai hải quan đối với phần hàng hóa thừa này.

3. Thẩm quyền xử phạt và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả

Công văn làm rõ ranh giới thẩm quyền xử phạt và trình tự áp dụng các biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả:

• Thẩm quyền của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan: Chi cục trưởng có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính có mức phạt tiền trong phạm vi quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Đối với các vụ việc phức tạp, vượt quá thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng, hồ sơ phải được chuyển kịp thời lên Cục trưởng Cục Hải quan hoặc cấp có thẩm quyền cao hơn để giải quyết theo đúng thời hạn luật định.
• Biện pháp buộc tái xuất hoặc buộc tiêu hủy: Việc áp dụng biện pháp buộc tái xuất đối với hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật chỉ được thực hiện khi có kết luận giám định chính thức của cơ quan chuyên ngành. Trong trường hợp không thể tái xuất hoặc quá thời hạn tái xuất mà cá nhân, tổ chức vi phạm không thực hiện, cơ quan hải quan sẽ áp dụng biện pháp buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

4. Xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ

Để đảm bảo việc quản lý và xử lý tang vật đúng quy định pháp luật, tránh thất thoát và khiếu nại từ phía doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan lưu ý:

• Thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện để xác minh tình tiết vụ việc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính. Mọi trường hợp kéo dài thời hạn tạm giữ phải có quyết định bằng văn bản của người có thẩm quyền.
• Đối với tang vật là hàng hóa mau hỏng, khó bảo quản, cơ quan hải quan cần nhanh chóng tiến hành các thủ tục bán thanh lý hoặc tiêu hủy theo quy định để hạn chế tối đa thiệt hại phát sinh.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 3278/TCHQ-PC năm 2022 là cẩm nang nghiệp vụ quan trọng giúp các cán bộ hải quan tại các Chi cục, Cục Hải quan địa phương giải quyết nhanh chóng các vướng mắc phát sinh trong thực tế. Đồng thời, văn bản này cũng giúp các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu hiểu rõ hơn các quy định pháp luật để chủ động phòng ngừa sai sót, giảm thiểu rủi ro pháp lý trong quá trình thông quan hàng hóa.