Giới thiệu về Công văn 3426/TCT-HTQT năm 2016

Công văn 3426/TCT-HTQT do Tổng cục Thuế ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm làm rõ việc xác định cơ sở thường trú của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam. Việc xác định này là điều kiện tiên quyết để các cơ quan thuế và doanh nghiệp xem xét, áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) 0% đối với các dịch vụ cung cấp cho tổ chức nước ngoài theo đúng quy định của pháp luật thuế hiện hành.

Nguyên tắc áp dụng thuế suất thuế GTGT 0% đối với dịch vụ xuất khẩu

Theo quy định của Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn thi hành, thuế suất 0% áp dụng đối với dịch vụ xuất khẩu nếu dịch vụ đó được cung cấp cho tổ chức, cá nhân nước ngoài và được tiêu dùng ngoài Việt Nam. Công văn 3426/TCT-HTQT nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa khái niệm cơ sở thường trú và điều kiện hưởng ưu đãi thuế:

• Dịch vụ chỉ được coi là xuất khẩu và áp dụng thuế suất 0% khi tổ chức nước ngoài nhận dịch vụ không có cơ sở thường trú tại Việt Nam và không phải là người nộp thuế GTGT tại Việt Nam.
• Trường hợp tổ chức nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cơ quan thuế cần kiểm tra, đối chiếu xem dịch vụ cung cấp có phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của chính cơ sở thường trú đó hay không để quyết định việc áp dụng thuế suất phù hợp.

Tiêu chí xác định cơ sở thường trú của tổ chức nước ngoài tại Việt Nam

Để xác định một tổ chức nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam hay không, Tổng cục Thuế hướng dẫn các đơn vị căn cứ vào quy định tại Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và các quốc gia/vùng lãnh thổ liên quan, đồng thời kết hợp với các quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp:

• Cơ sở thường trú là cơ sở kinh doanh mà thông qua đó doanh nghiệp nước ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình tại Việt Nam.
• Các hình thức cơ sở thường trú điển hình bao gồm: chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, xưởng sản xuất, địa điểm khai thác tài nguyên thiên nhiên, hoặc các công trình xây dựng, dự án lắp đặt kéo dài vượt quá khoảng thời gian quy định trong Hiệp định.
• Đối với Văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài tại Việt Nam, nếu văn phòng này chỉ thực hiện các hoạt động có tính chất chuẩn bị hoặc phụ trợ (như xúc tiến thương mại, nghiên cứu thị trường) thì không được coi là cơ sở thường trú. Ngược lại, nếu văn phòng đại diện thực hiện các hoạt động kinh doanh sinh lời trực tiếp, văn phòng đó sẽ bị xem xét là cơ sở thường trú.

Hướng dẫn xử lý thuế GTGT cụ thể cho doanh nghiệp

Công văn đưa ra định hướng xử lý cụ thể cho các doanh nghiệp Việt Nam khi phát sinh giao dịch cung cấp dịch vụ cho đối tác nước ngoài:

• Trường hợp đối tác không có cơ sở thường trú: Nếu xác định tổ chức nước ngoài hoàn toàn không có cơ sở thường trú tại Việt Nam và dịch vụ được tiêu dùng ngoài lãnh thổ Việt Nam, doanh nghiệp Việt Nam được áp dụng thuế suất thuế GTGT 0% khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hợp đồng ký kết, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và các hồ sơ liên quan khác theo quy định.
• Trường hợp đối tác có cơ sở thường trú: Nếu tổ chức nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam và dịch vụ cung cấp được sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp cho hoạt động của cơ sở thường trú này, dịch vụ đó không đủ điều kiện áp dụng thuế suất 0% mà phải chịu mức thuế suất thuế GTGT thông thường (thường là 10%).

Khuyến nghị về hồ sơ và chứng từ đối với người nộp thuế

Để hạn chế rủi ro pháp lý và tránh bị truy thu thuế khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý:

• Yêu cầu đối tác nước ngoài cung cấp các văn bản cam kết hoặc tài liệu chứng minh về tình trạng không có cơ sở thường trú tại Việt Nam tại thời điểm ký kết và thực hiện hợp đồng.
• Lưu trữ đầy đủ, khoa học hệ thống hồ sơ bao gồm: hợp đồng dịch vụ hợp pháp, hóa đơn thương mại, và đặc biệt là chứng từ thanh toán qua ngân hàng từ tài khoản của bên nước ngoài sang tài khoản của bên cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.
• Thực hiện kê khai, phân loại rõ ràng doanh thu từ hoạt động xuất khẩu dịch vụ trên tờ khai thuế GTGT định kỳ để đảm bảo tính minh bạch và chính xác.