Giới thiệu chung về Công văn 3280/GSQL-GQ1

Công văn 3280/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố. Văn bản này tập trung vào việc tăng cường công tác kiểm tra, xác minh Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với mặt hàng than nhập khẩu. Đây là biện pháp thiết thực nhằm thắt chặt quản lý, chống gian lận thương mại về xuất xứ, bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và đảm bảo thực thi đúng các cam kết quốc tế trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia.

Nội dung hướng dẫn kiểm tra chi tiết Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)

Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện kiểm tra chặt chẽ hồ sơ hải quan đối với mặt hàng than nhập khẩu, đặc biệt lưu ý các nội dung sau:

• Kiểm tra tính hợp lệ về mặt hình thức của C/O: Công chức hải quan phải đối chiếu kỹ lưỡng chữ ký của người có thẩm quyền ký phát hành C/O và con dấu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp C/O nước xuất khẩu. Thông tin này phải trùng khớp với mẫu chữ ký và con dấu đã được Tổng cục Hải quan thông báo hoặc cập nhật trên hệ thống dữ liệu điện tử của ngành Hải quan.
• Xác minh hành trình vận chuyển và thông tin vận tải: Thực hiện đối chiếu thông tin về cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng, tên phương tiện vận chuyển và hành trình di chuyển ghi trên C/O với các chứng từ vận tải thực tế như Vận đơn (Bill of Lading). Điều này nhằm đảm bảo hàng hóa được vận chuyển đúng tuyến đường và đáp ứng quy tắc vận chuyển trực tiếp theo quy định của từng Hiệp định thương mại cụ thể.
• Đối chiếu tính nhất quán của toàn bộ hồ sơ: Tiến hành so sánh các thông tin cốt lõi như tên hàng, mã số HS, số lượng, trọng lượng, trị giá và quy cách đóng gói của mặt hàng than giữa Giấy chứng nhận xuất xứ với Tờ khai hải quan, Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Phiếu đóng gói (Packing List) và các chứng từ kiểm tra chất lượng (nếu có).

Quy trình xử lý khi phát hiện nghi ngờ về xuất xứ hàng hóa

Trong trường hợp phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ về tính trung thực của Giấy chứng nhận xuất xứ hoặc xuất xứ thực tế của lô hàng than nhập khẩu, cơ quan hải quan thực hiện xử lý theo quy trình nghiêm ngặt:

• Khởi động thủ tục xác minh: Các Chi cục Hải quan tiến hành tập hợp hồ sơ, báo cáo và gửi yêu cầu xác minh thông tin trực tiếp đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu thông qua Tổng cục Hải quan theo đúng quy định pháp luật và cam kết quốc tế.
• Giải quyết thông quan hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và tránh ách tắc tại cảng, cơ quan hải quan cho phép giải phóng hàng hoặc thông quan lô hàng than nhưng tạm thời không áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt. Doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN) hoặc thuế suất thông thường, hoặc thực hiện các biện pháp bảo lãnh thuế theo quy định.
• Trưng cầu giám định kỹ thuật: Đối với các trường hợp nghi ngờ về chủng loại than, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc mã số HS ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định xuất xứ, cơ quan hải quan có thể yêu cầu hoặc hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện trưng cầu giám định tại các tổ chức giám định có thẩm quyền.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị Hải quan

Để đảm bảo hiệu quả thực thi đồng bộ trên toàn quốc, Cục Giám sát quản lý về Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị:

• Nâng cao năng lực nghiệp vụ của công chức: Lãnh đạo các Cục Hải quan địa phương có trách nhiệm phổ biến, tập huấn cho công chức hải quan trực tiếp làm thủ tục thông quan về các phương thức, thủ đoạn gian lận xuất xứ mặt hàng than; đồng thời cập nhật liên tục các quy định mới về quy tắc xuất xứ.
• Báo cáo và phối hợp xử lý vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các vướng mắc vượt thẩm quyền hoặc phát hiện các hành vi gian lận xuất xứ mới mang tính hệ thống, các đơn vị phải kịp thời tổng hợp, báo cáo chi tiết về Tổng cục Hải quan để có chỉ đạo giải quyết thống nhất.