Công văn 292/TCT-KK năm 2019 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương về việc thực hiện kê khai điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến quy trình kê khai bổ sung, khấu trừ thuế đầu vào đối với nguyên liệu sản xuất và xử lý các nghĩa vụ tài chính phát sinh sau điều chỉnh.

- Nguyên tắc kê khai bổ sung và điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt

• Khi người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế TTĐB đã nộp cho cơ quan thuế có sai sót, nhầm lẫn làm ảnh hưởng đến số thuế phải nộp hoặc số thuế được khấu trừ, doanh nghiệp được quyền chủ động kê khai bổ sung để điều chỉnh thông tin.
• Việc kê khai bổ sung, điều chỉnh được thực hiện vào bất kỳ ngày làm việc nào, không phụ thuộc vào thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót, nhưng phải đảm bảo thực hiện trước khi cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế.
• Hồ sơ khai bổ sung bắt buộc phải bao gồm: Tờ khai thuế TTĐB của kỳ tính thuế có sai sót đã được điều chỉnh số liệu; Bản giải trình khai bổ sung, điều chỉnh (Mẫu số 01/KHBS); cùng các tài liệu, chứng từ kèm theo để chứng minh cho các số liệu điều chỉnh mới.

- Quy định về khấu trừ và điều chỉnh thuế TTĐB đối với nguyên liệu đầu vào

• Người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB bằng các nguyên liệu đã nộp thuế TTĐB (ở khâu nhập khẩu hoặc khâu mua nội địa) thì được khấu trừ số thuế TTĐB đã nộp đối với phần nguyên liệu xuất kho đưa vào sản xuất tương ứng với sản lượng hàng hóa thực tế tiêu thụ trong kỳ.
• Trường hợp phát sinh sai lệch về số thuế TTĐB đã nộp ở khâu trước đó (như thay đổi giá tính thuế nhập khẩu, điều chỉnh hóa đơn mua nguyên liệu đầu vào), doanh nghiệp phải thực hiện kê khai điều chỉnh bổ sung số thuế được khấu trừ của kỳ tính thuế phát sinh sai sót tương ứng.
• Số thuế TTĐB được khấu trừ tối đa trong kỳ không được vượt quá số thuế TTĐB phải nộp của lượng hàng hóa chịu thuế TTĐB được sản xuất và tiêu thụ trong kỳ đó. Phần thuế TTĐB chưa được khấu trừ hết do nguyên nhân khách quan sẽ được chuyển sang kỳ tiếp theo hoặc xử lý theo quy định hoàn thuế.

- Xử lý nghĩa vụ tài chính và tiền chậm nộp sau khi điều chỉnh

• Trường hợp việc kê khai bổ sung, điều chỉnh làm tăng số thuế TTĐB phải nộp: Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp đầy đủ số thuế tăng thêm vào ngân sách nhà nước, đồng thời tự xác định và nộp tiền chậm nộp tính trên số tiền thuế chậm nộp theo mức tỷ lệ quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành.
• Trường hợp việc kê khai bổ sung, điều chỉnh làm giảm số thuế TTĐB phải nộp: Người nộp thuế được bù trừ số thuế nộp thừa vào kỳ tính thuế tiếp theo hoặc thực hiện các thủ tục hoàn thuế nộp thừa theo quy định của pháp luật.
• Nếu việc khai sai không dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc không thuộc các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, người nộp thuế chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính về thủ tục thuế (nếu có hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn) mà không bị áp dụng phạt tiền chậm nộp thuế.

- Trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế quản lý trực tiếp

• Người nộp thuế phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực và đầy đủ của các số liệu kê khai bổ sung, điều chỉnh cũng như các tài liệu chứng minh kèm theo.
• Cơ quan thuế quản lý trực tiếp có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ khai bổ sung do doanh nghiệp nộp; hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện hạch toán điều chỉnh trên hệ thống quản lý thuế tập trung (TMS) đúng quy trình kỹ thuật.
• Cơ quan thuế có quyền thực hiện các biện pháp nghiệp vụ như thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế để xác minh tính hợp pháp của các hóa đơn, chứng từ khấu trừ thuế TTĐB đầu vào được điều chỉnh nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi thuế.