Công văn số 197/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2015 nhằm hướng dẫn phân biệt các mặt hàng muối nhập khẩu, xác định mã số HS và áp dụng chính sách thuế, quản lý nhập khẩu phù hợp. Văn bản này giải quyết các vướng mắc của hải quan địa phương và doanh nghiệp trong việc phân loại mặt hàng muối, đảm bảo thực hiện thống nhất quy định pháp luật về thuế và quản lý chuyên ngành.

Phạm vi áp dụng của công văn bao gồm hoạt động phân loại, áp mã số hàng hóa, xác định mức thuế và kiểm tra thực tế đối với các loại muối nhập khẩu vào Việt Nam. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, các chi cục hải quan cửa khẩu, các doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu muối và các tổ chức giám định liên quan.

Phân loại mặt hàng muối theo mã số HS và tiêu chuẩn kỹ thuật

• Mặt hàng muối nhập khẩu được phân loại chủ yếu vào nhóm 25.01, bao gồm muối (kể cả muối ăn và muối đã bị làm biến tính) và natri clorua tinh khiết, có hoặc không ở dạng dung dịch nước hoặc có chứa chất chống đóng bánh hoặc chất làm tăng độ chảy; nước biển.
• Việc phân biệt giữa muối ăn (muối dùng trực tiếp cho người) và muối công nghiệp (muối dùng trong sản xuất hóa chất, công nghiệp da giày, dệt nhuộm) phải căn cứ vào tiêu chuẩn chất lượng quốc gia, hàm lượng natri clorua (NaCl) và các chỉ tiêu lý hóa cụ thể.
• Muối dùng cho công nghiệp hóa chất để sản xuất xút, clo và các hóa chất khác phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe hơn và phải được chứng minh bằng hồ sơ năng lực sản xuất hoặc hợp đồng cung ứng cho nhà máy hóa chất.

Chính sách thuế và quản lý hạn ngạch thuế quan

• Mặt hàng muối thuộc danh mục hàng hóa quản lý theo hạn ngạch thuế quan của Bộ Công Thương. Doanh nghiệp nhập khẩu trong hạn ngạch được hưởng mức thuế suất ưu đãi theo quy định hiện hành.
• Đối với lượng muối nhập khẩu vượt hạn ngạch hoặc không có giấy phép hạn ngạch thuế quan, cơ quan hải quan sẽ áp dụng mức thuế suất ngoài hạn ngạch (thường cao hơn rất nhiều) nhằm bảo hộ ngành sản xuất muối thủ công và công nghiệp trong nước.
• Doanh nghiệp khi làm thủ tục hải quan phải xuất trình đầy đủ Giấy phép nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan do Bộ Công Thương cấp để làm cơ sở áp dụng thuế suất ưu đãi.

Quy trình kiểm tra thực tế và trưng cầu giám định

• Công văn yêu cầu các chi cục hải quan cửa khẩu tăng cường kiểm tra thực tế đối với các lô hàng muối nhập khẩu khai báo là muối công nghiệp để tránh tình trạng gian lận thương mại, nhập khẩu muối ăn dưới danh nghĩa muối công nghiệp nhằm trốn thuế hoặc lẩn tránh kiểm tra chất lượng.
• Trong trường hợp không thể xác định được chủng loại muối bằng mắt thường hoặc hồ sơ kèm theo có sự mâu thuẫn, cơ quan hải quan phải thực hiện lấy mẫu gửi đến các Trung tâm Phân tích phân loại của Tổng cục Hải quan hoặc các tổ chức giám định độc lập được chỉ định để phân tích thành phần hóa học.
• Kết quả phân tích, giám định về hàm lượng NaCl, độ ẩm và các tạp chất khác sẽ là căn cứ pháp lý duy nhất để cơ quan hải quan áp mã số HS và tính thuế chính thức cho lô hàng.

Phối hợp liên ngành trong quản lý nhập khẩu muối

• Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp chặt chẽ với cơ quan kiểm tra chuyên ngành thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để kiểm tra chất lượng muối nhập khẩu dùng làm thực phẩm hoặc chế biến thực phẩm theo quy định về an toàn thực phẩm.
• Tăng cường trao đổi thông tin với Bộ Công Thương để theo dõi sát sao lượng muối nhập khẩu thực tế so với hạn ngạch đã cấp, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi nhập khẩu vượt hạn ngạch hoặc sai lệch mục đích sử dụng đã đăng ký.

Công văn 197/TCHQ-TXNK có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các hướng dẫn trong văn bản này là căn cứ để các Cục Hải quan địa phương thống nhất thực hiện quy trình thủ tục, hạn chế tối đa sự khác biệt trong áp mã và tính thuế đối với mặt hàng muối nhập khẩu tại các cửa khẩu khác nhau trên cả nước.