Công văn 1702/TCT-CS năm 2015 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm làm rõ phương pháp và thời điểm xác định doanh thu để tính thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt. Đây là cơ sở pháp lý giúp các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và cơ quan thuế địa phương thực hiện thống nhất, tránh các sai sót trong quá trình quyết toán thuế.

1. Nguyên tắc xác định doanh thu tính thuế TNDN đối với hoạt động xây dựng

Dựa trên các quy định pháp luật về thuế TNDN hiện hành, Công văn hướng dẫn chi tiết cách xác định doanh thu đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt theo các nguyên tắc sau:

• Thời điểm ghi nhận doanh thu: Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành. Thời điểm này được xác định không phân biệt doanh nghiệp đã thu được tiền hay chưa thu được tiền từ chủ đầu tư.
• Trường hợp xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu, thiết bị, phụ tùng: Doanh thu tính thuế là toàn bộ giá trị công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng xây dựng, lắp đặt nghiệm thu hoàn thành bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu, thiết bị, phụ tùng đi kèm.
• Trường hợp xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu, thiết bị, phụ tùng: Doanh thu tính thuế là giá trị công trình, hạng mục công trình hoặc khối lượng xây dựng, lắp đặt nghiệm thu hoàn thành không bao gồm giá trị nguyên vật liệu, thiết bị, phụ tùng do chủ đầu tư cung cấp.

2. Phân biệt doanh thu tính thuế và các khoản tạm ứng

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa doanh thu nghiệm thu hoàn thành và các khoản tiền tạm ứng theo tiến độ:

• Khoản tiền tạm ứng: Các khoản tiền tạm ứng theo tiến độ hợp đồng xây dựng (chưa có biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành) không được coi là doanh thu để tính thuế TNDN.
• Yêu cầu về hóa đơn: Khi nghiệm thu khối lượng hoàn thành, doanh nghiệp phải lập hóa đơn GTGT và kê khai thuế theo quy định. Việc chậm trễ xuất hóa đơn khi đã có biên bản nghiệm thu bàn giao sẽ bị xử lý vi phạm hành chính về hóa đơn và thuế.

3. Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Việc ban hành Công văn 1702/TCT-CS giúp giải quyết các tranh chấp và vướng mắc thực tế giữa doanh nghiệp xây dựng và cơ quan thuế:

• Thống nhất thời điểm ghi nhận: Giúp doanh nghiệp xác định chính xác kỳ tính thuế TNDN, tránh việc chuyển dịch doanh thu sang kỳ sau một cách không hợp lệ.
• Hạn chế rủi ro pháp lý: Giúp doanh nghiệp chủ động đối chiếu biên bản nghiệm thu với hóa đơn đã xuất, từ đó giảm thiểu rủi ro bị truy thu thuế và phạt chậm nộp tiền thuế khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.