Tóm tắt Công văn 1353/GSQL-GQ2 năm 2016 hướng dẫn thủ tục hải quan

Công văn 1353/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với hoạt động của doanh nghiệp chế xuất (DNCX), đặc biệt là các quy định liên quan đến thủ tục gia công, thanh lý máy móc thiết bị và quản lý phế liệu, phế phẩm. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các hướng dẫn cốt lõi tại văn bản này:

1. Thủ tục hải quan đối với hoạt động thuê doanh nghiệp nội địa gia công

Công văn đưa ra hướng dẫn cụ thể nhằm thống nhất thực hiện thủ tục hải quan khi doanh nghiệp chế xuất thuê doanh nghiệp trong nội địa thực hiện gia công hàng hóa, đảm bảo tính giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan:

• Thông báo hợp đồng gia công: Trước khi thực hiện giao nhận nguyên liệu, vật tư để gia công, DNCX hoặc doanh nghiệp nội địa phải thực hiện thông báo hợp đồng gia công cho Chi cục Hải quan quản lý theo đúng quy định pháp luật.
• Thủ tục giao nhận hàng hóa: Khi giao nguyên liệu, vật tư từ DNCX vào nội địa và khi nhận lại sản phẩm hoàn thành từ nội địa về DNCX, các bên phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan đối với loại hình xuất nhập khẩu tại chỗ.
• Quản lý định mức: DNCX có trách nhiệm xây dựng và thông báo định mức thực tế sử dụng nguyên liệu cho cơ quan hải quan, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của định mức này.

2. Quy định về thanh lý máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định của DNCX

Việc thanh lý máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển tạo tài sản cố định của DNCX khi thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng vào thị trường nội địa được hướng dẫn như sau:

• Hình thức thanh lý: DNCX được phép thanh lý theo các hình thức xuất khẩu, bán vào thị trường nội địa, biếu tặng hoặc tiêu hủy.
• Thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng: Trường hợp bán vào thị trường nội địa, DNCX phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai thay đổi mục đích sử dụng) và nộp đủ các loại thuế liên quan (thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng) theo quy định tại thời điểm chuyển đổi.
• Xác định trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa thanh lý được xác định trên cơ sở giá trị sử dụng còn lại của máy móc, thiết bị tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng.

3. Hướng dẫn xử lý phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất

Đối với lượng phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình sản xuất, gia công của DNCX, văn bản hướng dẫn quy trình xử lý nghiêm ngặt:

• Tiêu hủy phế liệu, phế phẩm: Việc tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan hoặc tổ chức có chức năng giám sát theo quy định. DNCX phải lập phương án tiêu hủy chi tiết và thông báo cho Chi cục Hải quan quản lý trước khi tiến hành.
• Bán phế liệu vào nội địa: Khi bán phế liệu, phế phẩm có giá trị thương mại vào thị trường nội địa, DNCX và doanh nghiệp nội địa phải làm thủ tục hải quan tương tự như thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

4. Trách nhiệm báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư

Để tăng cường công tác quản lý sau thông quan, Cục Giám sát quản lý về Hải quan nhấn mạnh nghĩa vụ báo cáo của doanh nghiệp:

• Thời hạn nộp báo cáo: DNCX có nghĩa vụ nộp báo cáo quyết toán tình hình nhập - xuất - tồn kho nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị cho cơ quan hải quan định kỳ hàng năm.
• Nguyên tắc đối chiếu: Số liệu báo cáo quyết toán phải thống nhất với hệ thống sổ sách kế toán của doanh nghiệp và được lập theo đúng mẫu quy định của Bộ Tài chính.

Tóm lại, Công văn 1353/GSQL-GQ2 năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp chế xuất, đồng thời chuẩn hóa quy trình giám sát hải quan đối với các hoạt động sản xuất, gia công và thanh lý tài sản của loại hình doanh nghiệp này.