Tổng quan về Công văn 1282/TCHQ-GSQL năm 2020 về vướng mắc C/O

Công văn 1282/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này đưa ra các hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết cho hải quan các địa phương nhằm thống nhất quy trình thực hiện, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.

Nội dung trọng tâm về xử lý vướng mắc chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

1. Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third-party invoicing)

Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức kiểm tra và chấp nhận C/O trong trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một bên thứ ba:

• Hóa đơn bên thứ ba phải được khai báo rõ ràng trên C/O theo đúng quy định của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA) tương ứng.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được thể hiện cụ thể tại các ô thông tin quy định (thường là ô số 7 hoặc ô số 13 tùy thuộc vào từng mẫu C/O như mẫu D, mẫu E, mẫu AK, mẫu AJ).
• Trường hợp hóa đơn bên thứ ba được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại quốc gia không phải là thành viên của FTA, C/O vẫn được xem xét chấp nhận nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về quy tắc xuất xứ và vận chuyển trực tiếp.

2. Xử lý các khác biệt nhỏ giữa C/O và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương không bác bỏ C/O đối với các lỗi khác biệt nhỏ hoặc lỗi hành chính không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của xuất xứ hàng hóa:

• Các khác biệt nhỏ về mặt chữ viết, lỗi chính tả, hoặc cách viết tắt trên C/O so với các chứng từ khác (như hóa đơn, vận đơn, tờ khai hải quan) không làm mất đi hiệu lực của C/O nếu bản chất hàng hóa là đồng nhất.
• Sự khác biệt về đơn vị đo lường (ví dụ: kg so với tấn, thùng so với hộp) hoặc mã số HS ở cấp độ phân nhóm (6 số) vẫn được chấp nhận nếu cơ quan hải quan có đủ cơ sở xác định hàng hóa thực tế nhập khẩu phù hợp với thông tin trên C/O.
• Khác biệt về ngày phát hành hóa đơn thương mại và ngày cấp C/O không phải là lý do để từ chối C/O, miễn là C/O được cấp trong thời hạn hiệu lực theo quy định của Hiệp định.

3. Kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký và con dấu trên C/O

Công văn nhấn mạnh việc đối chiếu chữ ký và con dấu của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O:

• Chữ ký và con dấu trên C/O phải trùng khớp với mẫu chữ ký và con dấu đã được cơ quan thẩm quyền của nước xuất khẩu thông báo và cập nhật trên hệ thống dữ liệu của Tổng cục Hải quan.
• Đối với các trường hợp C/O điện tử hoặc C/O có chữ ký, con dấu quét (scan), cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, đối chiếu trên trang thông tin điện tử chính thức của nước cấp hoặc hệ thống một cửa ASEAN để xác thực tính hợp lệ.

4. Quy định về vận chuyển trực tiếp và chứng từ chứng minh

Để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc vận chuyển trực tiếp:

• Trường hợp hàng hóa được vận chuyển qua một nước trung gian không phải là thành viên, doanh nghiệp phải xuất trình các chứng từ chứng minh hàng hóa nằm dưới sự giám sát của cơ quan hải quan nước quá cảnh (như vận đơn suốt, xác nhận của hải quan nước quá cảnh).
• Hướng dẫn linh hoạt trong việc chấp nhận các chứng từ thay thế khác nếu doanh nghiệp chứng minh được hàng hóa không tham gia vào bất kỳ quá trình gia công, chế biến nào khác tại nước quá cảnh ngoài việc bốc dỡ và bảo quản để giữ hàng hóa trong điều kiện tốt.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1282/TCHQ-GSQL giúp tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hải quan liên quan đến xuất xứ hàng hóa, giảm thiểu thời gian thông quan cho doanh nghiệp. Đồng thời, văn bản này tăng cường tính nhất quán trong việc áp dụng pháp luật hải quan tại các cửa khẩu trên toàn quốc, hạn chế tối đa sự chồng chéo hoặc áp dụng tùy tiện quy định pháp luật.