Tóm tắt Công văn 1181/XNK-XXHH năm 2018 về tham gia thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Công văn 1181/XNK-XXHH do Cục Xuất nhập khẩu ban hành nhằm hướng dẫn và khuyến khích các doanh nghiệp xuất khẩu đăng ký tham gia chương trình thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Đây là một bước cải cách hành chính quan trọng, giúp giảm thiểu thời gian, chi phí và nâng cao tính chủ động cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng của chương trình thí điểm

Chương trình thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp với các nội dung cốt lõi sau:

• Đơn giản hóa thủ tục: Thay vì phải nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D truyền thống tại các cơ quan tổ chức cấp C/O, doanh nghiệp đủ điều kiện được phép tự khai báo xuất xứ ngay trên hóa đơn thương mại.
• Phạm vi áp dụng: Áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu sang các nước thành viên ASEAN có tham gia Dự án thí điểm tự chứng nhận xuất xứ thứ hai (gồm các nước như Singapore, Thái Lan, Philippines...).
• Cơ quan đầu mối tiếp nhận: Cục Xuất nhập khẩu là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, thẩm định năng lực và phê duyệt danh sách các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia thí điểm.

Điều kiện đối với doanh nghiệp đăng ký tham gia

Để được phê duyệt tham gia cơ chế tự chứng nhận xuất xứ, doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính chính xác và uy tín của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế:

• Tư cách nhà sản xuất: Doanh nghiệp phải là nhà sản xuất đồng thời là nhà xuất khẩu đối với các mặt hàng đăng ký tự chứng nhận xuất xứ.
• Lịch sử tuân thủ pháp luật: Không có hành vi vi phạm quy định về xuất xứ hàng hóa trong vòng 02 năm gần nhất tính đến thời điểm nộp hồ sơ đề nghị.
• Năng lực nhân sự: Có cán bộ chuyên trách được đào tạo bài bản và được cấp chứng chỉ hoặc chứng nhận về xuất xứ hàng hóa do Bộ Công Thương hoặc đơn vị được Bộ Công Thương chỉ định cấp.
• Hệ thống lưu trữ và quản lý: Có hệ thống kế toán, sổ sách và lưu trữ hồ sơ chứng từ rõ ràng, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào cũng như quy trình sản xuất khi có yêu cầu kiểm tra sau thông quan.

Thành phần hồ sơ đăng ký tham gia thí điểm

Doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gửi về Cục Xuất nhập khẩu để xem xét, bao gồm:

• Đơn đề nghị tham gia: Văn bản đề nghị tham gia chương trình thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo mẫu quy định.
• Bản cam kết của doanh nghiệp: Cam kết tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin tự chứng nhận xuất xứ do doanh nghiệp phát hành.
• Danh mục hàng hóa xuất khẩu: Danh sách chi tiết các mặt hàng đăng ký tự chứng nhận xuất xứ kèm theo mã HS và quy trình giải trình tiêu chí xuất xứ áp dụng.
• Chứng chỉ chuyên môn: Bản sao chứng chỉ hoặc giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo về xuất xứ hàng hóa của cán bộ phụ trách tại doanh nghiệp.

Quyền lợi và trách nhiệm của doanh nghiệp khi tham gia

Việc tham gia thí điểm tự chứng nhận xuất xứ mang lại quyền lợi to lớn nhưng cũng đi kèm với trách nhiệm pháp lý cao đối với doanh nghiệp:

• Quyền lợi: Doanh nghiệp được chủ động phát hành văn bản tự chứng nhận xuất xứ trên hóa đơn thương mại vào bất kỳ thời điểm nào, giúp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa tại nước nhập khẩu và tối ưu hóa chuỗi cung ứng logistics.
• Nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ: Doanh nghiệp có trách nhiệm lưu trữ toàn bộ hồ sơ, chứng từ chứng minh xuất xứ hàng hóa trong thời hạn tối thiểu là 05 năm kể từ ngày phát hành văn bản tự chứng nhận.
• Trách nhiệm giải trình: Sẵn sàng phối hợp, cung cấp thông tin và giải trình với Cục Xuất nhập khẩu, cơ quan hải quan trong nước cũng như cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu khi có yêu cầu kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa.