Tóm tắt Công văn 1007/HTQTCT-HT năm 2016 hướng dẫn nghiệp vụ hộ tịch

Công văn 1007/HTQTCT-HT do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, nhằm tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn của địa phương trong quá trình triển khai Luật Hộ tịch năm 2014 và Nghị định số 123/2015/NĐ-CP. Văn bản tập trung hướng dẫn chi tiết các nhóm nghiệp vụ hộ tịch cốt lõi bao gồm đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, đăng ký lại hộ tịch và cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.

- Hướng dẫn về nghiệp vụ đăng ký khai sinh

• Đăng ký khai sinh có yếu tố nước ngoài: Hướng dẫn cụ thể về việc xác định thẩm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ em sinh ra tại Việt Nam có cha hoặc mẹ là người nước ngoài, người không quốc tịch cư trú tại Việt Nam. Việc lựa chọn quốc tịch cho con phải được lập thành văn bản thỏa thuận của cha và mẹ theo đúng quy định pháp luật.
• Đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ: Quy định thủ tục tiếp nhận thông tin, niêm yết và thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ bị bỏ rơi hoặc trẻ chưa xác định được cha, mẹ nhằm đảm bảo quyền được khai sinh của trẻ em.
• Xác định họ, dân tộc, quê quán cho trẻ: Hướng dẫn nguyên tắc thỏa thuận giữa cha và mẹ trong việc lựa chọn họ, dân tộc, quê quán cho con. Trường hợp không có thỏa thuận hoặc không xác định được cha thì xác định theo họ, dân tộc, quê quán của mẹ.

- Hướng dẫn về nghiệp vụ đăng ký kết hôn

• Xác minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài: Đối với hồ sơ đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài, Cục hướng dẫn cách thức kiểm tra, đối chiếu giấy tờ chứng minh tình trạng độc thân do cơ quan thẩm quyền nước ngoài cấp, đảm bảo tính hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng đúng quy định.
• Thẩm quyền và thủ tục giải quyết: Làm rõ thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện trong việc đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa công dân Việt Nam cư trú trong nước với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài.

- Hướng dẫn về đăng ký lại khai sinh, kết hôn, khai tử

• Điều kiện đăng ký lại: Việc đăng ký lại khai sinh, kết hôn, khai tử chỉ được thực hiện nếu việc đăng ký trước đây được thực hiện trước ngày 01/01/2016 và Sổ hộ tịch cùng bản chính giấy tờ hộ tịch đều đã bị mất.
• Hồ sơ và chứng cứ chứng minh: Hướng dẫn chi tiết các loại giấy tờ, tài liệu thay thế làm cơ sở để cơ quan đăng ký hộ tịch kiểm tra, xác minh trước khi thực hiện đăng ký lại, nhằm hạn chế tối đa việc sai lệch thông tin hoặc lợi dụng để giả mạo hồ sơ.

- Hướng dẫn cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân

• Xác định tình trạng hôn nhân qua nhiều nơi cư trú: Trường hợp người yêu cầu cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân đã từng đăng ký thường trú tại nhiều nơi khác nhau, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm hướng dẫn người dân tự cam đoan hoặc tiến hành xác minh giữa các địa phương để bảo đảm tính chính xác.
• Mục đích sử dụng Giấy xác nhận: Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân phải ghi rõ mục đích sử dụng (để kết hôn hoặc sử dụng vào mục đích khác như giao dịch dân sự, mua bán đất đai). Giấy xác nhận này không có giá trị sử dụng cho mục đích khác ngoài mục đích đã ghi trong giấy.

- Hướng dẫn về thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch

• Phân định giữa cải chính và bổ sung hộ tịch: Cải chính hộ tịch chỉ được thực hiện khi có sai sót của công chức làm công tác hộ tịch hoặc của người yêu cầu đăng ký hộ tịch khi đăng ký. Bổ sung hộ tịch được thực hiện đối với những thông tin hộ tịch còn thiếu.
• Thẩm quyền giải quyết: Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết yêu cầu thay đổi, cải chính hộ tịch cho người dưới 14 tuổi; Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú trong nước và các trường hợp có yếu tố nước ngoài.

Công văn 1007/HTQTCT-HT đóng vai trò là cẩm nang nghiệp vụ thiết thực, giúp thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hành chính về hộ tịch trên cả nước, giảm thiểu phiền hà cho người dân và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch.