Chỉ thị 04/2016/CT-CA được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm mục đích đẩy mạnh công tác phát triển, công bố và áp dụng án lệ trong hoạt động xét xử của hệ thống Tòa án nhân dân. Đây là một bước đi quan trọng nhằm triển khai thi hành Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, góp phần bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử, tạo sự bình đẳng trước pháp luật.
- Mục tiêu và yêu cầu nâng cao nhận thức về án lệChỉ thị nhấn mạnh việc quán triệt sâu sắc tầm quan trọng của án lệ đối với công tác xét xử. Các yêu cầu cốt lõi bao gồm:
- Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án và công chức, người lao động trong hệ thống Tòa án về vai trò của án lệ trong việc bảo đảm công lý và thống nhất pháp luật.
- Coi công tác phát triển và áp dụng án lệ là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của các Tòa án nhân dân các cấp, đặc biệt là vai trò tiên phong của các Thẩm phán.
Để tạo nguồn án lệ phong phú và chất lượng, Chỉ thị đưa ra các hướng dẫn cụ thể về việc rà soát và đề xuất bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật:
- Các Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân cấp cao có trách nhiệm chủ động rà soát, phát hiện các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của cấp mình hoặc của Tòa án thuộc quyền quản lý có chứa đựng lập luận, phán quyết đáp ứng tiêu chí án lệ để đề xuất làm nguồn án lệ.
- Khuyến khích các tổ chức, cá nhân, các chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, luật sư và người dân tích cực phát hiện, đề xuất các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án cho Tòa án nhân dân tối cao để xem xét, phát triển thành án lệ.
- Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học thuộc Tòa án nhân dân tối cao làm đầu mối tiếp nhận, phân loại và tổng hợp các đề xuất nguồn án lệ.
Chỉ thị quy định chặt chẽ các bước trong quy trình lựa chọn và thông qua án lệ nhằm bảo đảm tính khoa học và thực tiễn:
- Tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, các nhà khoa học, nhà hoạt động thực tiễn và nhân dân đối với các dự thảo án lệ được lựa chọn thông qua việc đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao.
- Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm thảo luận, biểu quyết thông qua các dự thảo án lệ bảo đảm đúng quy định của pháp luật.
- Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ký quyết định công bố án lệ đã được Hội đồng Thẩm phán thông qua để áp dụng thống nhất trong toàn quốc.
Việc áp dụng án lệ là nghĩa vụ bắt buộc đối với các Thẩm phán và Hội đồng xét xử khi giải quyết các vụ án có tình tiết tương tự:
- Thẩm phán, Hội đồng xét xử phải nghiên cứu, áp dụng án lệ đã được công bố để giải quyết các vụ việc có tình huống pháp lý tương tự, bảo đảm phán quyết của Tòa án có tính nhất quán và dự báo trước được.
- Khi giải quyết vụ việc, nếu áp dụng án lệ thì phải viện dẫn rõ ràng số án lệ, tình huống pháp lý của án lệ và giải pháp pháp lý được án lệ xác lập trong bản án, quyết định của Tòa án.
- Trường hợp vụ việc có tình tiết tương tự nhưng Thẩm phán, Hội đồng xét xử không áp dụng án lệ thì phải nêu rõ lý do trong bản án, quyết định của Tòa án.
Để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả lâu dài, Chỉ thị yêu cầu chú trọng công tác đào tạo và hợp tác:
- Học viện Tòa án có trách nhiệm đưa nội dung về án lệ, kỹ năng nghiên cứu, áp dụng án lệ vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các chức danh tư pháp.
- Tăng cường hợp tác quốc tế nhằm chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng, phát triển và áp dụng án lệ của các quốc gia có hệ thống pháp luật phát triển, từ đó vận dụng phù hợp vào thực tiễn Việt Nam.
- Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về án lệ trên các phương tiện thông tin đại chúng của ngành Tòa án để nâng cao nhận thức của xã hội về án lệ.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 04/2016/CT-CA | Hà Nội, ngày 30 tháng 5 năm 2016 |
CHỈ THỊ
VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN VÀ CÔNG BỐ ÁN LỆ; ÁP DỤNG ÁN LỆ TRONG XÉT XỬ
Ngày 24-11-2014, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII đã thông qua Luật tổ chức Tòa án nhân dân. Theo quy định tại Điểm c Khoản 2 Điều 22 Luật tổ chức Tòa án nhân dân thì Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ “Lựa chọn quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, có tính chuẩn mực của các Tòa án, tổng kết phát triển thành án lệ và công bố án lệ để các Tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xử”; Khoản 5 Điều 27 Luật tổ chức Tòa án nhân dân thì một trong những nhiệm vụ, quyền hạn của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao là: “Chỉ đạo việc tổng kết thực tiễn xét xử, xây dựng và ban hành Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử; tổng kết phát triển án lệ, công bố án lệ”. Để triển khai thi hành Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, ngày 28-10-2015, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ. Ngày 06-4-2016, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Quyết định số 220/QĐ-CA về việc công bố 06 án lệ được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua.
Để tiếp tục triển khai có hiệu quả công tác phát triển án lệ và công bố án lệ, áp dụng án lệ trong xét xử, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chỉ thị:
I. Phân công nhiệm vụ
1. Chánh án Tòa án nhân dân và Tòa án quân sự các cấp, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao khẩn trương tổ chức quán triệt cho Thẩm phán, Hội thẩm và các chức danh tư pháp khác trong cơ quan, đơn vị mình về nội dung của các án lệ đã được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao công bố để nghiên cứu, áp dụng hiệu quả trong xét xử.
2. Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao, Chánh án Tòa án quân sự trung ương, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Chánh án Tòa án quân sự quân khu và tương đương, Vụ trưởng các Vụ Giám đốc kiểm tra Tòa án nhân dân tối cao tăng cường chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại Điều 3 Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc rà soát, phát hiện bản án, quyết định có tính chuẩn mực của Tòa án để đề xuất phát triển thành án lệ; tổ chức thực hiện trong cơ quan, đơn vị mình phong trào thi đua “Nâng cao chất lượng bản án, quyết định của Tòa án tạo nguồn phát triển án lệ”.
3. Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học là đơn vị thường trực giúp Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao trong công tác phát triển án lệ; nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện mẫu bản án, quyết định của Tòa án trình Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xem xét, ban hành để áp dụng thống nhất trong xét xử.
4. Học viện Tòa án phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, tập huấn về kỹ năng viết bản án, quyết định của Tòa án theo mẫu bản án, quyết định được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua; kỹ năng nghiên cứu, viện dẫn án lệ trong xét xử cho Thẩm phán và các chức danh tư pháp.
5. Vụ Thi đua - Khen thưởng xây dựng và phát động phong trào thi đua “Nâng cao chất lượng bản án, quyết định của Tòa án tạo nguồn phát triển án lệ”; đưa nội dung “Có bản án, quyết định được lựa chọn phát triển thành án lệ” là tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng đối với Thẩm phán và các chức danh tư pháp trong Tòa án nhân dân.
6. Vụ Tổng hợp phối hợp với Văn phòng và các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng chuyên trang thông tin thuộc Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao về án lệ để phục vụ cho công tác phát triển án lệ, tra cứu, áp dụng án lệ; bảo đảm trang thông tin về án lệ phải có đầy đủ thông tin về các bản án, quyết định của Tòa án được đề xuất lựa chọn, phát triển thành án lệ; các án lệ đã được công bố để nghiên cứu, áp dụng trong xét xử.
7. Tạp chí Tòa án nhân dân, Báo Công lý đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến về án lệ; xây dựng chuyên Mục, chuyên đề về án lệ để đăng tải các bản án, quyết định được lựa chọn, đề xuất phát triển thành án lệ; đăng tải án lệ.
8. Vụ Hợp tác quốc tế phối hợp với Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học xây dựng, đề xuất kế hoạch nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm về án lệ với các nước trên thế giới để học tập kinh nghiệm, tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả việc áp dụng án lệ trong xét xử, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.
9. Cục Kế hoạch - Tài chính phối hợp với các đơn vị liên quan chuẩn bị kinh phí, xây dựng quy chế chi tiêu trong hoạt động phát hiện, đề xuất, lựa chọn, công bố án lệ, bảo đảm việc sử dụng kinh phí minh bạch, Tiết kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật.
II. Tổ chức thực hiện
1. Các đồng chí Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm đôn đốc, chỉ đạo đơn vị do mình phụ trách thực hiện các nhiệm vụ được phân công; Thủ trưởng các đơn vị thuộc Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân và Tòa án quân sự các cấp trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chịu trách nhiệm quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm
túc các nhiệm vụ được giao theo Chỉ thị này.
2. Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học Tòa án nhân dân tối cao là đơn vị thường trực theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện Chỉ thị này và báo cáo Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
|
Nơi nhận: | CHÁNH ÁN |
- 1Quyết định 74/QĐ-TANDTC năm 2012 phê duyệt Đề án Phát triển án lệ của Toà án nhân dân tối cao
- 2Công văn 53/TANDTC-KHXX năm 2015 về rà soát, lựa chọn các bản án, quyết định của Tòa án làm án lệ do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 3Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 4Quyết định 210/QĐ-TANDTC năm 2016 thành lập Hội đồng tư vấn án lệ do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 5Quyết định 698/QĐ-CA năm 2016 công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 6Công văn 146/TANDTC-PC năm 2017 viện dẫn, áp dụng án lệ trong xét xử do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 7Quyết định 299/QĐ-CA năm 2017 về công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 8Quyết định 293/QĐ-CA năm 2019 về công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 9Công văn 100/TANDTC-PC năm 2023 về áp dụng Án lệ 47/2021/AL do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 1Quyết định 74/QĐ-TANDTC năm 2012 phê duyệt Đề án Phát triển án lệ của Toà án nhân dân tối cao
- 2Luật tổ chức Tòa án nhân dân 2014
- 3Công văn 53/TANDTC-KHXX năm 2015 về rà soát, lựa chọn các bản án, quyết định của Tòa án làm án lệ do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 4Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 5Nghị quyết 03/2015/NQ-HĐTP về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 6Quyết định 210/QĐ-TANDTC năm 2016 thành lập Hội đồng tư vấn án lệ do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 7Quyết định 220/QĐ-CA năm 2016 công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 8Quyết định 698/QĐ-CA năm 2016 công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 9Công văn 146/TANDTC-PC năm 2017 viện dẫn, áp dụng án lệ trong xét xử do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 10Quyết định 299/QĐ-CA năm 2017 về công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 11Quyết định 293/QĐ-CA năm 2019 về công bố án lệ do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- 12Công văn 100/TANDTC-PC năm 2023 về áp dụng Án lệ 47/2021/AL do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
Chỉ thị 04/2016/CT-CA về tăng cường công tác phát triển và công bố án lệ; áp dụng án lệ trong xét xử do Tòa án nhân dân tối cao ban hành
- Số hiệu: 04/2016/CT-CA
- Loại văn bản: Chỉ thị
- Ngày ban hành: 30/05/2016
- Nơi ban hành: Tòa án nhân dân tối cao
- Người ký: Nguyễn Hòa Bình
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 30/05/2016
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
