TÓM TẮT VĂN BẢN HỢP NHẤT 03/VBHN-BGTVT NĂM 2016 VỀ QUY CHẾ QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG QUỸ BẢO TRÌ ĐƯỜNG BỘ

Văn bản hợp nhất 03/VBHN-BGTVT năm 2016 do Bộ Giao thông vận tải ban hành là văn bản hợp nhất các quy định từ Nghị định số 18/2012/NĐ-CP, Nghị định số 56/2014/NĐ-CP và Nghị định số 28/2016/NĐ-CP của Chính phủ về Quỹ bảo trì đường bộ. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết, chuyên sâu về toàn bộ các chính sách và quy định cốt lõi của văn bản này.

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và nguyên tắc hoạt động của Quỹ

• Phạm vi điều chỉnh: Văn bản quy định chi tiết về việc lập, quản lý và sử dụng Quỹ bảo trì đường bộ (gọi tắt là Quỹ).
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc hình thành, sử dụng và quản lý Quỹ.
• Nguyên tắc hoạt động: Quỹ hoạt động hoàn toàn không vì mục đích lợi nhuận. Quá trình vận hành phải bảo đảm tính công khai, minh bạch, hiệu quả, sử dụng đúng mục đích và phù hợp với quy định của pháp luật.

2. Quy định về việc thành lập Quỹ

Quỹ bảo trì đường bộ là Quỹ của Nhà nước, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để giao dịch. Hệ thống Quỹ được tổ chức thành hai cấp:

• Quỹ trung ương: Được thành lập ở cấp Trung ương. Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý và ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng quản lý Quỹ trung ương.
• Quỹ địa phương: Được thành lập ở cấp tỉnh. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng quản lý Quỹ địa phương cho phù hợp với tình hình thực tế, dựa trên cơ sở cơ cấu tổ chức của Quỹ trung ương.

3. Nguồn hình thành Quỹ và nguyên tắc phân chia nguồn thu

Nguồn tài chính của Quỹ được hình thành từ các nguồn cụ thể sau:

• Phí sử dụng đường bộ được thu hàng năm trên đầu phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, bao gồm: xe ô tô, máy kéo, rơ moóc, sơ mi rơ moóc được kéo bởi ô tô, máy kéo và các loại xe tương tự (gọi chung là xe ô tô).
• Ngân sách nhà nước cấp bổ sung hàng năm cho Quỹ: Ngân sách trung ương cấp bổ sung cho Quỹ trung ương; ngân sách cấp tỉnh cấp bổ sung cho Quỹ địa phương.
• Các nguồn thu liên quan đến sử dụng đường bộ và các nguồn thu khác theo quy định của pháp luật.

Nguyên tắc phân chia nguồn thu phí sử dụng đường bộ đối với xe ô tô được quy định rõ ràng:

• Phí sử dụng đường bộ thu được đối với xe ô tô được phân chia theo tỷ lệ: 65% cho Quỹ trung ương và 35% cho các Quỹ địa phương.
• Hội đồng quản lý Quỹ trung ương thực hiện phân chia phần kinh phí 35% này cho từng Quỹ địa phương dựa trên các tiêu chí: chiều dài đường bộ của địa phương, số xe ô tô quy tiêu chuẩn đăng ký tại địa phương và hệ số khó khăn về nguồn thu của từng địa phương.
• Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền điều chỉnh tỷ lệ phân chia này cho phù hợp với từng thời kỳ trên cơ sở đề nghị của Bộ Giao thông vận tải và Bộ Tài chính.

4. Nội dung chi của Quỹ

Quỹ trung ương được sử dụng cho công tác bảo trì, quản lý hệ thống quốc lộ. Quỹ địa phương được sử dụng cho công tác bảo trì, quản lý hệ thống đường bộ địa phương do địa phương chịu trách nhiệm theo phân cấp của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Nội dung chi cụ thể bao gồm:

• Chi bảo trì công trình đường bộ.
• Chi cho các nhiệm vụ quản lý công trình đường bộ.
• Chi hoạt động của bộ máy quản lý Quỹ.
• Các khoản chi khác có liên quan đến bảo trì và quản lý công trình đường bộ do Hội đồng quản lý quỹ quyết định.

5. Quy định về quản lý tài chính Quỹ

• Lập và phê duyệt kế hoạch: Hàng năm, Hội đồng quản lý quỹ lập kế hoạch tài chính thu, chi (xác định rõ phần ngân sách nhà nước bổ sung) gửi cơ quan giao thông vận tải và cơ quan tài chính cùng cấp. Cơ quan giao thông vận tải tổng hợp phần ngân sách bổ sung vào dự toán ngân sách nhà nước của mình gửi cơ quan tài chính trình cấp có thẩm quyền quyết định. Căn cứ số thu và kinh phí bổ sung, Hội đồng quản lý quỹ phê duyệt kế hoạch thu, chi tài chính gửi các cơ quan liên quan và Kho bạc Nhà nước.
• Thu và nộp phí: Các đơn vị được giao nhiệm vụ thu phí có trách nhiệm tổ chức thu, nộp phí sử dụng đường bộ vào Quỹ theo đúng quy định.
• Thực hiện chi và kiểm soát: Các đơn vị quản lý kinh phí triển khai đấu thầu, đặt hàng, giao kế hoạch cho các đơn vị thực hiện công tác bảo trì, quản lý đường bộ. Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát các khoản chi từ Quỹ tương tự như các khoản chi từ ngân sách nhà nước.
• Quyết toán và chuyển nguồn: Việc quyết toán thu, chi thực hiện theo quy định hiện hành. Cuối năm, nguồn kinh phí chi không hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục sử dụng cho công tác bảo trì, quản lý công trình đường bộ.
• Giám sát: Quỹ chịu sự kiểm tra, thanh tra, kiểm toán của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

6. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan

• Hội đồng quản lý quỹ: Đề xuất điều chỉnh các quy định về nguồn thu và hoạt động của Quỹ; xây dựng, phê duyệt, kiểm tra kế hoạch tài chính thu, chi; quyết toán thu, chi và quản lý tài chính, tài sản được giao.
• Bộ Giao thông vận tải: Thực hiện quản lý nhà nước về đường bộ; chỉ đạo, kiểm tra việc quản lý thu, sử dụng và quyết toán Quỹ trung ương; chủ trì xem xét đề xuất sửa đổi quy định liên quan đến Quỹ; phối hợp với Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh tỷ lệ phân chia nguồn thu phí giữa trung ương và địa phương.
• Bộ Tài chính: Bảo đảm nguồn ngân sách trung ương cấp bổ sung cho Quỹ trung ương; phối hợp kiểm tra việc quản lý thu, sử dụng Quỹ trung ương; hướng dẫn chế độ quản lý thu phí, quy định cụ thể kỳ kê khai, nộp phí đối với xe ô tô; chủ trì phối hợp hướng dẫn chế độ quản lý và sử dụng Quỹ.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Bảo đảm nguồn ngân sách địa phương cấp bổ sung cho Quỹ địa phương; chỉ đạo, kiểm tra việc quản lý thu, sử dụng và tổ chức quyết toán Quỹ địa phương.

7. Điều khoản thi hành và hiệu lực pháp lý

• Nghị định số 18/2012/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2012.
• Nghị định số 56/2014/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 8 năm 2014.
• Nghị định số 28/2016/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05 tháng 6 năm 2016.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành các quy định tại văn bản này.