Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2367:1987 quy định phương pháp lấy mẫu đối với tơ tằm dâu (tơ sống) để tiến hành thử nghiệm và xác định các chỉ tiêu chất lượng lý hóa. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp thống nhất quy trình lấy mẫu, đảm bảo tính đại diện và khách quan của mẫu thử so với toàn bộ lô hàng.

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp lấy mẫu áp dụng riêng cho sản phẩm tơ tằm dâu (tơ sống) dạng búp tơ hoặc dạng con tơ. Quy trình lấy mẫu được thực hiện nhằm phục vụ công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng tơ phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Để đảm bảo tính thống nhất trong quá trình thực hiện, tiêu chuẩn đưa ra các nguyên tắc cơ bản sau:

• Khái niệm lô tơ: Lô tơ là lượng tơ tằm dâu có cùng một cấp chất lượng, cùng một ký hiệu, được sản xuất trong cùng một khoảng thời gian và có cùng một chứng từ giao nhận.
• Yêu cầu đối với lô hàng: Trước khi tiến hành lấy mẫu, lô tơ phải được phân loại, sắp xếp gọn gàng và kiểm tra tính đồng nhất về bao bì, nhãn mác.
• Tính đại diện của mẫu: Mẫu được lấy phải đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô hàng, không được thiên vị hoặc lựa chọn cảm tính.

Để đảm bảo chất lượng mẫu tơ không bị thay đổi trong quá trình lấy và bảo quản, tiêu chuẩn quy định các yêu cầu về dụng cụ như sau:

• Dụng cụ cắt, kẹp và bao gói mẫu phải sạch sẽ, khô ráo, không có mùi lạ và không gây ảnh hưởng đến tính chất lý hóa của tơ.
• Bao bì đóng gói mẫu thử phải kín, chống ẩm tốt (thường dùng túi polyetylen hoặc hộp chuyên dụng) để tránh sự thay đổi độ ẩm của mẫu tơ so với môi trường bên ngoài.

Quy trình lấy mẫu từ lô hàng được thực hiện nghiêm ngặt theo các bước cụ thể nhằm đảm bảo độ chính xác cao nhất:

• Xác định số lượng kiện cần lấy mẫu: Tùy thuộc vào quy mô của lô hàng, số lượng kiện tơ được chỉ định lấy mẫu sẽ tuân theo tỷ lệ quy định. Thông thường, mẫu được lấy ngẫu nhiên từ các vị trí khác nhau trong lô hàng (trên, giữa, dưới).
• Cách thức lấy mẫu ban đầu: Từ mỗi kiện tơ được chọn, tiến hành mở bao gói và lấy ra một số lượng búp tơ hoặc con tơ nhất định ở các vị trí khác nhau (bên ngoài, lớp giữa và lõi trong của kiện).
• Gộp mẫu và tạo mẫu trung bình: Các mẫu ban đầu sau khi lấy ra sẽ được gộp lại một cách cẩn thận để tạo thành mẫu trung bình. Mẫu trung bình này sau đó được chia thành mẫu thử nghiệm (dùng cho phòng thí nghiệm) và mẫu lưu (dùng để đối chiếu khi có tranh chấp).
• Niêm phong và lập biên bản: Mẫu sau khi lấy phải được cho ngay vào bao bì chuyên dụng, niêm phong cẩn thận và lập biên bản lấy mẫu có chữ ký của các bên liên quan. Biên bản phải ghi rõ tên sản phẩm, số hiệu lô, ngày lấy mẫu và người thực hiện.