Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10254:2013 (ISO 8777:1993) về Thông tin và tư liệu - Lệnh dùng cho tìm kiếm văn bản tương tác
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10254:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8777:1993. Tiêu chuẩn này quy định các lệnh cơ bản và cú pháp liên quan sử dụng trong các hệ thống tìm kiếm thông tin tương tác. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung của Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn.
- Điều 1: Phạm vi áp dụng
- Tiêu chuẩn này quy định một tập hợp các lệnh thống nhất dùng cho việc tương tác giữa người sử dụng và các hệ thống tìm kiếm thông tin trực tuyến.
- Đối tượng áp dụng bao gồm các hệ thống tìm kiếm văn bản, cơ sở dữ liệu thư mục, các hệ thống quản lý thông tin và các dịch vụ cung cấp dữ liệu tương tác khác.
- Mục đích của tiêu chuẩn là đơn giản hóa việc sử dụng các hệ thống tìm kiếm khác nhau bằng cách chuẩn hóa các lệnh thao tác cốt lõi, giúp người dùng không phải học lại nhiều bộ lệnh khác nhau khi chuyển đổi giữa các hệ thống.
- Điều 2: Tài liệu viện dẫn
- Tiêu chuẩn này viện dẫn các tài liệu quốc tế liên quan đến công nghệ thông tin, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và các bộ mã ký tự chuẩn hóa.
- Các tài liệu viện dẫn này là nền tảng kỹ thuật bắt buộc để đảm bảo tính tương thích, đồng bộ khi triển khai các lệnh tìm kiếm trên các nền tảng phần cứng và phần mềm khác nhau.
- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa
Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác cho các khái niệm chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt trong văn bản, bao gồm:
- Hệ thống tương tác (Interactive system): Hệ thống máy tính cho phép đối thoại trực tiếp và liên tục giữa người sử dụng và hệ thống thông qua các thiết bị đầu cuối.
- Ngôn ngữ lệnh (Command language): Tập hợp các quy tắc, cú pháp và từ khóa được sử dụng để điều khiển và thực hiện các chức năng của hệ thống tìm kiếm.
- Câu lệnh (Command): Một chỉ thị cụ thể do người dùng nhập vào để yêu cầu hệ thống thực hiện một tác vụ xác định.
- Trường dữ liệu (Data field): Đơn vị thông tin cụ thể trong một bản ghi dữ liệu được tìm kiếm (ví dụ: tác giả, tiêu đề, năm xuất bản).
- Điều 4: Nguyên tắc chung về thiết kế và sử dụng lệnh
- Tính nhất quán: Các lệnh trong hệ thống phải có cấu trúc cú pháp đồng nhất, dễ nhớ và dễ sử dụng đối với người vận hành.
- Sự linh hoạt: Hệ thống cần hỗ trợ cả người dùng mới (thông qua các hướng dẫn chi tiết, câu lệnh đầy đủ) và người dùng chuyên nghiệp (thông qua các lệnh viết tắt hoặc phím tắt).
- Khả năng phản hồi: Hệ thống phải cung cấp phản hồi rõ ràng, dễ hiểu sau mỗi lệnh được thực thi, đặc biệt là khi xảy ra lỗi cú pháp hoặc lỗi hệ thống để người dùng dễ dàng khắc phục.
- Cấu trúc câu lệnh tiêu chuẩn: Quy định định dạng chuẩn cho một câu lệnh, bao gồm nhãn lệnh (tên lệnh), các tham số đi kèm và các dấu phân cách giữa các thành phần của lệnh.
Việc áp dụng TCVN 10254:2013 đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa giao diện tương tác người - máy trong hoạt động thư viện, lưu trữ và quản lý thông tin tại Việt Nam, giúp đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
THÔNG TIN VÀ TƯ LIỆU- LỆNH DÀNH CHO TÌM KIẾM VĂN BẢN TƯƠNG TÁC
Information and documentation - Commands for interactive text searching
Lời nói đầu
TCVN 10254:2013 hoàn toàn tương đương với ISO 8777:1993;
TCVN 10254:2013 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 46 Thông tin và Tư liệu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Hệ quả của nhiều hệ thống tìm tin hiện có ngày nay có một số lượng lớn các lệnh khác nhau, các loại ngôn ngữ lệnh khác nhau và thậm chí các triết lý tìm kiếm khác nhau tồn tại. Cách để tạo điều kiện thuận lợi cho các hệ thống như vậy, đặc biệt là đối với những người dùng không thường xuyên, là tạo ra một giao diện người dùng chuẩn bao gồm một tập hợp các lệnh và các quy tắc cơ bản cho việc sử dụng chúng. Tiêu chuẩn này phục vụ cho mục đích đó.
Nhiều loại giao diện người dùng-hệ thống được sử dụng với các hệ thống tìm kiếm tương tác, và tiêu chuẩn này, trong khi thừa nhận tính đa dạng này, hướng đến một loại giao diện đặc biệt, cụ thể là, hệ thống điều khiển bằng lệnh.
Phương thức hoạt động của các hệ thống tìm kiếm tuân thủ tiêu chuẩn này thường được gọi là đối thoại định hướng người dùng, nơi mà hầu hết các hoạt động được khởi đầu bởi người dùng ra lệnh cho hệ thống, tuy nhiên, điều này không ngăn cản hệ thống đòi hỏi phải có câu trả lời cho các câu hỏi cụ thể mỗi khi có yêu cầu.
THÔNG TIN VÀ TƯ LIỆU- LỆNH DÀNH CHO TÌM KIẾM VĂN BẢN TƯƠNG TÁC
Information and documentation - Commands for interactive text searching
Tiêu chuẩn này quy định cụ thể một tập lệnh cơ bản dành cho tìm kiếm tương tác dữ liệu của các hệ thống tìm tin và các loại câu trả lời mong đợi từ hệ thống xử lý. Tiêu chuẩn này được biên soạn để phục vụ các nhà thiết kế và người dùng các hệ thống tìm tin, bao gồm cả mục lục thư viện bằng máy tính và các phương tiện tìm kiếm và truy cập cơ sở dữ liệu bằng máy tính.
Tiêu chuẩn này không hạn chế hoặc cấm sử dụng các hình thức tương tác người dùng-hệ thống khác, như các giao diện ngôn ngữ tự nhiên hoặc menu, hoặc sử dụng một ngôn ngữ lệnh “bản địa” (không chuẩn).
CHÚ THÍCH 1: Nếu ý nghĩa của một tên lệnh chuẩn xung đột với ý nghĩa của tên lệnh bằng ngôn ngữ “bản địa”, chức năng của tên lệnh chuẩn được ưu tiên.
Một số hệ thống kết hợp ít chức năng hơn quy định cụ thể trong tiêu chuẩn này; một số hệ thống khác sử dụng các chức năng bổ sung. Các chức năng bổ sung có thể bao gồm các tên lệnh, các toán tử hoặc các kỹ thuật định tính và hạn chế bổ sung. Quan trọng là các chức năng bổ sung và loại câu trả lời chúng tạo ra phù hợp với tính năng chung và cú pháp đặt ra trong tiêu chuẩn này.
Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các bản sửa đổi, bổ sung (nếu có).
ISO/IEC 646:1991, Information technology - ISO 7-bit coded Character set for information interchange. (ISO/IEC 646: 1991, Công nghệ thông tin -Bộ ký tự được mã hóa ISO 7-bit cho trao đổi thông tin.)
Các định nghĩa trong tiêu chuẩn này phản ánh quan điểm của người dùng. Các định nghĩa này không có mục đích phản ánh các khía cạnh kỹ thuật hoặc công nghệ của máy tính. Tiêu chuẩn này áp dụng các định nghĩa sau đây.
3.1.
Chỉ mục cơ bản (basic index)
Chỉ mục kết hợp với trường được tìm kiếm khi không có định danh trường được đưa ra.
<Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9108-1:2011 (ISO 16175-1:2010) về Thông tin và tư liệu – Nguyên tắc và yêu cầu chức năng đối với các hồ sơ trong môi trường văn phòng điện tử - Phần 1: Tổng quan và trình bày các nguyên tắc
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9108-3:2011 (ISO 16175-3:2010) về Thông tin và tư liệu – Nguyên tắc và yêu cầu chức năng đối với các hồ sơ trong môi trường văn phòng điện tử - Phần 3: Hướng dẫn và yêu cầu chức năng đối với các hồ sơ trong hệ thống kinh doanh
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8631:2010 (ISO 8459:2009) về Thông tin và tư liệu - Danh mục các yếu tố dữ liệu thư mục dùng để trao đổi và tìm dữ liệu
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/TS 20625:2005 (ISO/TS 20625 : 2002) về Trao đổi dữ liệu điện tử trong hành chính, thương mại và vận tải (EDIFACT) - Quy tắc tạo các tập lược đồ XML (XSD) trên cơ sở các hướng dẫn thực thi của EDI (FACT)
- 1Quyết định 4221/QĐ-BKHCN năm 2013 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7563-4:2005 (ISO/IEC 2382-4 : 1998) về Công nghệ thông tin - Từ vựng - Phần 4: Tổ chức dữ liệu do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5453:2009 (ISO 5127:2001) về Thông tin và tư liệu - Từ vựng
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9108-1:2011 (ISO 16175-1:2010) về Thông tin và tư liệu – Nguyên tắc và yêu cầu chức năng đối với các hồ sơ trong môi trường văn phòng điện tử - Phần 1: Tổng quan và trình bày các nguyên tắc
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9108-3:2011 (ISO 16175-3:2010) về Thông tin và tư liệu – Nguyên tắc và yêu cầu chức năng đối với các hồ sơ trong môi trường văn phòng điện tử - Phần 3: Hướng dẫn và yêu cầu chức năng đối với các hồ sơ trong hệ thống kinh doanh
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8631:2010 (ISO 8459:2009) về Thông tin và tư liệu - Danh mục các yếu tố dữ liệu thư mục dùng để trao đổi và tìm dữ liệu
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/TS 20625:2005 (ISO/TS 20625 : 2002) về Trao đổi dữ liệu điện tử trong hành chính, thương mại và vận tải (EDIFACT) - Quy tắc tạo các tập lược đồ XML (XSD) trên cơ sở các hướng dẫn thực thi của EDI (FACT)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10254:2013 (ISO 8777:1993) về Thông tin và tư liệu - Lệnh dùng cho tìm kiếm văn bản tương tác
- Số hiệu: TCVN10254:2013
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2013
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 12/07/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
