Thông báo 279/TB-VPCP năm 2023 truyền đạt ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái tại cuộc họp về Đề nghị xây dựng Dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi). Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm định hướng việc sửa đổi, bổ sung chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe nhân dân, điều tiết tiêu dùng hợp lý và hoàn thiện hệ thống chính sách thuế đồng bộ, hiện đại.

Ý kiến chỉ đạo chung của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái

Phó Thủ tướng đánh giá cao Bộ Tài chính trong việc chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan chuẩn bị hồ sơ Đề nghị xây dựng Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi). Để bảo đảm chất lượng dự án Luật, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức và đối tượng chịu tác động, tập trung vào các nội dung sau:

• Nghiên cứu, giải trình thấu đáo, có cơ sở khoa học và thực tiễn đối với các ý kiến góp ý còn khác nhau, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến việc bổ sung đối tượng chịu thuế mới và điều chỉnh thuế suất.
• Đánh giá tác động một cách toàn diện, định lượng cụ thể các tác động của chính sách đến ngân sách nhà nước, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đời sống người dân và môi trường đầu tư.
• Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Các chính sách cốt lõi trong Đề nghị xây dựng Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi)

Thông báo 279/TB-VPCP định hướng rõ ràng về các nhóm chính sách lớn cần được nghiên cứu, hoàn thiện trong hồ sơ đề nghị xây dựng Luật:

• Mở rộng đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt: Nghiên cứu đưa vào diện chịu thuế các sản phẩm có hại cho sức khỏe, môi trường hoặc dịch vụ không khuyến khích tiêu dùng. Cụ thể bao gồm nước giải khát có đường (theo tiêu chuẩn Việt Nam), các loại sản phẩm thuốc lá mới và thiết bị phụ trợ, rượu bia không cồn, và các loại hình dịch vụ kinh doanh trò chơi trực tuyến (game online) có tính chất đặc thù.
• Điều chỉnh thuế suất đối với một số mặt hàng trọng điểm: Xây dựng lộ trình tăng thuế suất thuế TTĐB đối với các mặt hàng như rượu, bia, thuốc lá nhằm giảm mức tiêu thụ, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc tăng thuế phải có lộ trình hợp lý để các doanh nghiệp có thời gian thích ứng và tránh gây sốc cho thị trường.
• Cải cách phương pháp tính thuế: Nghiên cứu áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp (kết hợp giữa thuế suất theo tỷ lệ phần trăm và mức thuế tuyệt đối) đối với một số mặt hàng như thuốc lá, bia, rượu. Phương pháp này nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết hành vi tiêu dùng và hạn chế tình trạng trốn thuế, chuyển giá.
• Hoàn thiện quy định về đối tượng không chịu thuế và khấu trừ thuế: Rà soát, làm rõ các đối tượng không thuộc diện chịu thuế TTĐB để tránh chồng chéo, vướng mắc trong thực thi. Đồng thời, hoàn thiện quy định về khấu trừ thuế TTĐB đối với nguyên liệu đầu vào nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp sản xuất.

Yêu cầu về đánh giá tác động và hoàn thiện hồ sơ

Để bảo đảm tính khả thi và đồng thuận cao khi ban hành Luật, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái nhấn mạnh các yêu cầu kỹ thuật trong quá trình xây dựng văn bản:

• Đánh giá tác động đối với ngành công nghiệp đồ uống và thuốc lá: Bộ Tài chính cần phối hợp với Bộ Công Thương và các hiệp hội ngành nghề đánh giá kỹ lưỡng tác động của việc tăng thuế và bổ sung đối tượng chịu thuế đối với việc làm, thu nhập của người lao động và nguồn thu ngân sách địa phương.
• Đánh giá tác động đối với mặt hàng nước giải khát có đường: Cần làm rõ tiêu chí xác định nước giải khát có đường thuộc diện chịu thuế, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để bảo đảm mục tiêu phòng chống bệnh không lây nhiễm nhưng không gây khó khăn bất hợp lý cho doanh nghiệp sản xuất.
• Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ: Bộ Tài chính có trách nhiệm tổng hợp, tiếp thu ý kiến tại cuộc họp, hoàn thiện hồ sơ Đề nghị xây dựng Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) để trình Chính phủ xem xét, quyết định trước khi trình Quốc hội đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh.

Tóm lại, Thông báo 279/TB-VPCP năm 2023 thể hiện tinh thần chỉ đạo quyết liệt, thận trọng và khoa học của Chính phủ trong việc cải cách chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc sửa đổi Luật không chỉ hướng tới tăng thu ngân sách mà quan trọng hơn là điều chỉnh hành vi tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.