Quyết định số 82/2008/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đánh dấu bước phát triển mới của Học viện trên cơ sở nâng cấp từ Học viện Quan hệ Quốc tế, nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu chiến lược đối ngoại trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng.

Vị trí và chức năng của Học viện Ngoại giao

Học viện Ngoại giao được xác định là tổ chức sự nghiệp trực thuộc Bộ Ngoại giao, được thành lập trên cơ sở nâng cấp Học viện Quan hệ Quốc tế. Học viện sở hữu các đặc điểm pháp lý và chức năng cốt lõi sau:

• Về chức năng: Thực hiện nghiên cứu chiến lược về quan hệ quốc tế và chính sách đối ngoại; đào tạo trình độ đại học, sau đại học và bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ đối ngoại.
• Về tư cách pháp lý: Có tư cách pháp nhân đầy đủ, được sử dụng con dấu có hình Quốc huy, được mở tài khoản riêng theo quy định của pháp luật và có trụ sở chính đặt tại thành phố Hà Nội.

Nhiệm vụ và quyền hạn chi tiết của Học viện Ngoại giao

Học viện Ngoại giao thực hiện các nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau:

1. Công tác nghiên cứu khoa học:

• Tổ chức nghiên cứu, tổng hợp và đưa ra các dự báo chiến lược về tình hình thế giới, quan hệ quốc tế, các vấn đề chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, luật pháp, văn hóa và chính sách đối ngoại của các quốc gia, vùng lãnh thổ. Qua đó, tham mưu trực tiếp cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong việc xây dựng, hoạch định và thực thi chính sách đối ngoại của Nhà nước.
• Nghiên cứu, xây dựng hệ thống lý luận về quan hệ quốc tế của Việt Nam dựa trên việc tổng kết lịch sử ngoại giao nước nhà cũng như lịch sử và lý luận quan hệ quốc tế thế giới.
• Thiết lập quan hệ hợp tác, trao đổi học thuật với các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, các tổ chức liên chính phủ và phi chính phủ trong và ngoài nước.
• Đóng vai trò là cơ quan đầu mối quản lý và tổ chức toàn bộ các hoạt động nghiên cứu khoa học của Bộ Ngoại giao.

2. Công tác đào tạo và bồi dưỡng:

• Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở bậc đại học và sau đại học đối với các ngành: quan hệ quốc tế, luật quốc tế, kinh tế quốc tế, ngoại ngữ và các chuyên ngành liên quan khác.
• Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên sâu về quan hệ quốc tế, chính sách đối ngoại, nghiệp vụ ngoại giao và ngoại ngữ cho cán bộ lãnh đạo, quản lý của các Bộ, ngành, địa phương; cán bộ, công chức, viên chức ngành ngoại giao và cán bộ làm công tác đối ngoại trên cả nước.
• Thực hiện kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ đối ngoại và ngoại ngữ cho các đối tượng liên quan theo thẩm quyền.
• Liên kết, hợp tác đào tạo đại học, sau đại học và bồi dưỡng nghiệp vụ với các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước.

3. Các nhiệm vụ phụ trợ và quản lý khác:

• Biên soạn, xuất bản các ấn phẩm, công trình nghiên cứu khoa học, giáo trình, tài liệu giảng dạy chuyên ngành đối ngoại, lịch sử ngoại giao và quan hệ quốc tế.
• Tham gia tuyên truyền đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước.
• Quản lý đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động cùng cơ sở vật chất, tài sản của Học viện theo phân cấp của Bộ Ngoại giao và quy định pháp luật.
• Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng Bộ Ngoại giao giao hoặc ủy quyền.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Học viện Ngoại giao

Học viện Ngoại giao được tổ chức chặt chẽ với 16 đơn vị cấu thành trực thuộc, bao gồm:

1. Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao.
2. Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng Cán bộ đối ngoại.
3. Trung tâm Thông tin, Tư liệu.
4. Văn phòng.
5. Phòng Quản lý Khoa học.
6. Phòng Đào tạo.
7. Phòng Công tác chính trị, quản lý sinh viên.
8. Khoa Đào tạo sau Đại học.
9. Khoa Lý luận Chính trị.
10. Khoa Chính trị Quốc tế và Ngoại giao.
11. Khoa Kinh tế Quốc tế.
12. Khoa Luật Quốc tế.
13. Khoa Truyền thông và Văn hóa đối ngoại.
14. Khoa Tiếng Anh.
15. Khoa Tiếng Pháp.
16. Khoa Tiếng Trung Quốc.

Phân cấp thẩm quyền quản lý trong cơ cấu tổ chức:

• Bộ trưởng Bộ Ngoại giao: Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Học viện; quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và bổ nhiệm, miễn nhiệm người đứng đầu, cấp phó của các đơn vị từ khoản 1 đến khoản 4 (Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao, Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng Cán bộ đối ngoại, Trung tâm Thông tin, Tư liệu, Văn phòng); quyết định thành lập, giải thể, tổ chức lại các đơn vị từ khoản 5 đến khoản 16; quyết định tổng biên chế của Học viện trong tổng số biên chế của Bộ Ngoại giao.
• Giám đốc Học viện Ngoại giao: Quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và thực hiện bổ nhiệm, miễn nhiệm người đứng đầu, cấp phó của các đơn vị từ khoản 5 đến khoản 16 (các Phòng, Khoa đào tạo).

Cơ cấu ban lãnh đạo Học viện Ngoại giao

• Thành phần: Ban lãnh đạo gồm Giám đốc và không quá 03 Phó Giám đốc.
• Thẩm quyền bổ nhiệm: Giám đốc và các Phó Giám đốc do Bộ trưởng Bộ Ngoại giao bổ nhiệm và miễn nhiệm theo đúng quy định pháp luật.
• Chế độ trách nhiệm: Giám đốc chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ trưởng Bộ Ngoại giao về mọi hoạt động của Học viện. Các Phó Giám đốc chịu trách nhiệm trước Giám đốc về các mảng công tác được phân công cụ thể.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Hiệu lực pháp lý: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Tất cả các quy định trước đây trái với Quyết định này đều bị bãi bỏ.
• Trách nhiệm thi hành: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Giám đốc Học viện Ngoại giao cùng các cơ quan, tổ chức liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.