Nghị quyết 66.1/2025/NQ-CP do Chính phủ ban hành nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc mang tính cấp bách trong việc lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu tại các khu vực dự kiến hình thành đô thị. Đây là giải pháp pháp lý quan trọng hỗ trợ các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ trong hệ thống quy hoạch.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết và phân tích chuyên sâu các nội dung cốt lõi của Nghị quyết này:

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị quyết này tập trung giải quyết các vấn đề về lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu đối với khu vực hình thành đô thị có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tiêu chí về quy mô dân số dự báo theo thời hạn 10 năm để áp dụng Nghị quyết được quy định cụ thể như sau:

• Từ 45.000 người trở lên đối với các thành phố trực thuộc trung ương.
• Từ 15.000 người trở lên đối với các tỉnh hình thành sau sắp xếp thuộc khu vực miền núi, vùng cao, biên giới.
• Từ 21.000 người trở lên đối với các tỉnh hình thành sau sắp xếp còn lại.

- Nguyên tắc và yêu cầu lập mới, điều chỉnh, phê duyệt quy hoạch phân khu

Để tối ưu hóa thời gian và quy trình, Nghị quyết đưa ra cơ chế đặc thù mang tính đột phá:

• Cơ chế lập đồng thời và phê duyệt trước: Quy hoạch phân khu đối với khu vực hình thành đô thị có thể được lập mới, điều chỉnh đồng thời với quá trình lập, điều chỉnh quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung đô thị. Đặc biệt, quy hoạch phân khu được phép phê duyệt trước khi phê duyệt quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị.
• Cập nhật và tích hợp: Sau khi được phê duyệt, các nội dung của quy hoạch phân khu phải được cập nhật, tích hợp vào quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ tuyệt đối.
• Yêu cầu về nội dung: Việc xác định ranh giới, quy mô diện tích lập quy hoạch phân khu phải dựa trên cơ sở rà soát, xác định rõ tính chất, chức năng, vai trò thúc đẩy kinh tế - xã hội và khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của khu vực. Đồng thời, phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn, tiêu chuẩn về quy hoạch đô thị, nông thôn và các quy định pháp luật liên quan.

- Thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện

Nghị quyết phân cấp, phân quyền rõ ràng cho chính quyền địa phương cấp tỉnh, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ:

• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Có thẩm quyền giao nhiệm vụ cho cơ quan, đơn vị trực thuộc lập nhiệm vụ quy hoạch và quy hoạch phân khu; xem xét, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và quy hoạch phân khu trên cơ sở báo cáo thẩm định.
• Cơ quan chuyên môn về quy hoạch cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm tổ chức thẩm định nhiệm vụ quy hoạch và quy hoạch phân khu trước khi trình UBND cấp tỉnh.
• Vai trò quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh: UBND cấp tỉnh phải báo cáo HĐND cùng cấp quyết định trước khi phê duyệt trong trường hợp việc lập quy hoạch phân khu làm thay đổi vượt quá các chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh đã được phê duyệt theo pháp luật về đất đai.
• Trường hợp đặc biệt về dân số: Nếu quy mô dân số dự báo thấp hơn các hạn mức quy định tại Điều 1 của Nghị quyết này, UBND cấp tỉnh phải báo cáo và được HĐND cùng cấp quyết định trước khi tổ chức lập mới hoặc điều chỉnh quy hoạch.
• Trình tự thủ tục: Việc lấy ý kiến, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và quy hoạch phân khu được thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.

- Hiệu lực thi hành và nguyên tắc áp dụng pháp luật

Nghị quyết quy định rõ thời hạn áp dụng và nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật:

• Thời hạn hiệu lực: Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027.
• Điều khoản chuyển tiếp và chấm dứt hiệu lực: Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới có hiệu lực trước ngày 01 tháng 3 năm 2027 thì các quy định tương ứng tại Nghị quyết này sẽ tự động chấm dứt hiệu lực.
• Ưu tiên áp dụng: Trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực, nếu có sự khác biệt về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, trình tự, thủ tục giữa Nghị quyết này với các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan thì thực hiện ưu tiên áp dụng theo quy định của Nghị quyết này.

- Trách nhiệm thi hành của các cơ quan, tổ chức

Để bảo đảm Nghị quyết được triển khai hiệu quả trên thực tế, Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp, từng ngành:

• Các Bộ, ngành và địa phương: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định.
• Bộ Xây dựng: Có trách nhiệm rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 Điều 7 và các nội dung liên quan của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 47/2024/QH15 nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ lâu dài cho hệ thống pháp luật.
• Cơ quan giám sát: Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp có trách nhiệm tăng cường giám sát quá trình tổ chức thực hiện lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu theo Nghị quyết này.