Giới thiệu chung về Nghị quyết 106/2025/UBTVQH15

Nghị quyết số 106/2025/UBTVQH15 được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV thông qua tại phiên họp thứ 50 ngày 16 tháng 10 năm 2025. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định về số lượng Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND), Phó Trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh, cấp xã, cũng như việc bố trí đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách tại các đơn vị hành chính, đặc biệt là các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Dưới đây là tóm tắt chi tiết và toàn diện các nội dung cốt lõi của Nghị quyết này.

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

• Phạm vi điều chỉnh: Nghị quyết quy định cụ thể về số lượng Phó Chủ tịch HĐND, Phó Trưởng Ban, Ủy viên hoạt động chuyên trách của Ban thuộc HĐND cấp tỉnh; số lượng Phó Chủ tịch HĐND, Phó Trưởng Ban của HĐND cấp xã (xã, phường, thị trấn nơi tổ chức cấp chính quyền địa phương); và việc bố trí đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã hoạt động chuyên trách.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với HĐND tại các đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã. Trong đó, quy định chi tiết cho cả các đơn vị hành chính hình thành sau sắp xếp năm 2025 (theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội đối với cấp tỉnh và các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với cấp xã) và các đơn vị hành chính không thực hiện sắp xếp.

2. Quy định số lượng Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (Điều 3)

Số lượng Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh được giới hạn nghiêm ngặt theo quy mô sắp xếp đơn vị hành chính như sau:

• Thành phố hình thành do sắp xếp 03 đơn vị hành chính cấp tỉnh: Có không quá 04 Phó Chủ tịch HĐND.
• Thành phố hình thành do sắp xếp 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh: Có không quá 03 Phó Chủ tịch HĐND.
• Tỉnh hình thành sau sắp xếp: Có không quá 03 Phó Chủ tịch HĐND.
• Đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sắp xếp: Có không quá 02 Phó Chủ tịch HĐND.

3. Quy định số lượng Phó Trưởng Ban của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (Điều 4)

Nghị quyết phân định rõ số lượng Phó Trưởng Ban đối với từng loại Ban của HĐND cấp tỉnh:

• Đối với Ban Pháp chế, Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Văn hóa - Xã hội tại đơn vị hình thành sau sắp xếp:
  • Tỉnh, thành phố hình thành do sắp xếp 03 đơn vị hành chính cấp tỉnh: Có không quá 04 Phó Trưởng Ban.
  • Tỉnh, thành phố hình thành do sắp xếp 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh: Có không quá 03 Phó Trưởng Ban.
• Đối với Ban Dân tộc tại đơn vị hình thành sau sắp xếp:
  • Trường hợp thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc đã có của 03 đơn vị hành chính cấp tỉnh trước sắp xếp: Có không quá 04 Phó Trưởng Ban.
  • Trường hợp thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc đã có của 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trước sắp xếp: Có không quá 03 Phó Trưởng Ban.
  • Trường hợp thành lập trên cơ sở Ban Dân tộc đã có của 01 đơn vị hành chính cấp tỉnh trước sắp xếp: Có không quá 02 Phó Trưởng Ban.
• Đối với Ban Đô thị: Ban Đô thị của HĐND thành phố hình thành sau sắp xếp có không quá 02 Phó Trưởng Ban.
• Đối với các đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sắp xếp: Mỗi Ban của HĐND cấp tỉnh có không quá 02 Phó Trưởng Ban.

4. Quy định số lượng Phó Chủ tịch và Phó Trưởng Ban của Hội đồng nhân dân cấp xã (Điều 5 và Điều 6)

• Số lượng Phó Chủ tịch HĐND cấp xã: Mỗi HĐND cấp xã chỉ có duy nhất 01 Phó Chủ tịch HĐND.
• Số lượng Phó Trưởng Ban của HĐND cấp xã:
  • Mỗi Ban của HĐND cấp xã được tính định mức bình quân là 02 Phó Trưởng Ban.
  • Thường trực HĐND cấp tỉnh quyết định cụ thể số lượng Phó Trưởng Ban tại từng đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc dựa trên quy mô diện tích tự nhiên, dân số, phân loại đơn vị hành chính, phân loại đô thị, quy mô kinh tế, tình hình thực tiễn địa phương và định hướng của Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy.
  • Yêu cầu bắt buộc: Tổng số lượng Phó Trưởng Ban HĐND cấp xã của toàn tỉnh, thành phố không được vượt quá tổng số lượng tính theo khung bình quân nêu trên.

5. Nguyên tắc bố trí đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách (Điều 7)

Việc bố trí đại biểu hoạt động chuyên trách ở cấp tỉnh và cấp xã phải tuân thủ các nguyên tắc và chức danh cụ thể:

• Các chức danh có thể bố trí hoạt động chuyên trách ở cấp tỉnh: Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND, Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban và Ủy viên của Ban thuộc HĐND cấp tỉnh.
• Các chức danh có thể bố trí hoạt động chuyên trách ở cấp xã: Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND, Trưởng Ban và Phó Trưởng Ban thuộc HĐND cấp xã.
• Nguyên tắc giảm trừ biên chế khi kiêm nhiệm chuyên trách:
  • Trường hợp bố trí Chủ tịch HĐND cấp tỉnh là đại biểu hoạt động chuyên trách thì số lượng Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh tương ứng quy định tại Điều 3 phải giảm đi 01 người.
  • Trường hợp bố trí Trưởng Ban của HĐND cấp tỉnh hoặc cấp xã là đại biểu hoạt động chuyên trách thì số lượng Phó Trưởng Ban tương ứng quy định tại Điều 4 và Điều 6 phải giảm đi 01 người.

6. Bố trí Ủy viên Ban cấp tỉnh và Phó Trưởng Ban cấp xã hoạt động chuyên trách (Điều 8)

• Định mức bình quân chuyên trách:
  • Mỗi Ban của HĐND cấp tỉnh được tính bình quân 01 Ủy viên là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.
  • Mỗi Ban của HĐND cấp xã được tính bình quân 01 Phó Trưởng Ban là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.
• Thẩm quyền điều phối: Thường trực HĐND cấp tỉnh quyết định cụ thể số lượng Ủy viên chuyên trách của từng Ban cấp mình và số lượng Phó Trưởng Ban chuyên trách của HĐND cấp xã trực thuộc, bảo đảm không vượt quá tổng số lượng tính theo mức bình quân trong toàn tỉnh, thành phố.
• Chế độ chính sách: Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội hướng dẫn việc thực hiện phụ cấp và các chế độ, chính sách khác đối với chức danh Ủy viên của Ban của HĐND cấp tỉnh là đại biểu hoạt động chuyên trách.

7. Hiệu lực thi hành và Điều khoản chuyển tiếp (Điều 9 và Điều 10)

• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua (ngày 16 tháng 10 năm 2025).
• Điều khoản chuyển tiếp cho các đơn vị hành chính cấp tỉnh sắp xếp năm 2025:
  • Tại các đơn vị hành chính cấp tỉnh hình thành sau sắp xếp trong năm 2025 mà có số lượng Phó Chủ tịch HĐND, Phó Trưởng Ban HĐND cấp tỉnh cuối nhiệm kỳ 2021 - 2026 nhiều hơn định mức quy định tại Nghị quyết này thì đầu nhiệm kỳ 2026 - 2031 được giữ nguyên số lượng như cuối nhiệm kỳ 2021 - 2026.
  • HĐND các tỉnh, thành phố này phải xây dựng lộ trình giảm dần số lượng nhân sự để đảm bảo đến tháng 7 năm 2030, số lượng Phó Chủ tịch và Phó Trưởng Ban HĐND cấp tỉnh thực hiện đúng theo quy định của Nghị quyết này (trừ trường hợp cấp có thẩm quyền có quy định khác).
• Trường hợp đặc thù của Thành phố Hà Nội: Việc bố trí đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách, số lượng Phó Chủ tịch HĐND, số lượng Phó Trưởng Ban HĐND và số lượng đại biểu HĐND thành phố Hà Nội hoạt động chuyên trách thực hiện theo quy định của Luật Thủ đô.