Nghị quyết 09/2022/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ ban hành ngày 14 tháng 7 năm 2022, chính thức có hiệu lực từ ngày 25 tháng 7 năm 2022. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương nhằm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Nghị quyết quy định rõ ràng về giới hạn áp dụng và các bên liên quan chịu sự điều chỉnh trực tiếp:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định các nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước (bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương) và tỷ lệ vốn đối ứng của địa phương để thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025. Đây là căn cứ pháp lý để lập kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các sở, ban, ngành; các huyện, xã và các đơn vị sử dụng kinh phí Chương trình; các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến công tác lập kế hoạch đầu tư trung hạn và hằng năm nguồn vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình giai đoạn 2021-2025.

Việc phân bổ nguồn vốn ngân sách nhà nước phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Bảo đảm tính công bằng, công khai, minh bạch và tuân thủ đúng quy định của Luật Đầu tư công, Luật Quản lý nợ công, Luật Ngân sách nhà nước cùng các văn bản pháp luật liên quan.
• Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững; quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách; thực hiện phân cấp quản lý đầu tư nhằm tạo quyền chủ động cho các sở, ngành và địa phương.
• Ưu tiên hỗ trợ cho các xã, huyện chưa đạt chuẩn nông thôn mới, đặc biệt ưu tiên ở mức độ cao đối với các xã đạt dưới 15 tiêu chí và các huyện phấn đấu đạt chuẩn, hoàn thành tiêu chí nông thôn mới.
• Nguồn ngân sách trung ương tập trung hỗ trợ cho 02 huyện phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 là Phù Ninh và Thanh Ba. Đối với huyện Tam Nông và các xã thực hiện nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu sẽ tự cân đối bố trí từ nguồn ngân sách địa phương và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác.
• Bố trí vốn ngân sách trung ương cho các chương trình chuyên đề được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và chương trình đầu tư phát triển mạng lưới y tế cơ sở vùng khó khăn vay vốn Ngân hàng Phát triển Châu Á (vốn vay ADB) sau khi được bổ sung vào kế hoạch giai đoạn 2021-2025.
• Bố trí vốn cho các sở, ban, ngành cấp tỉnh để thực hiện công tác quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức triển khai các nội dung thành phần của Chương trình.
• Hệ số phân bổ vốn ngân sách trung ương và đối ứng ngân sách địa phương được xác định theo số xã tính đến hết năm 2021.
• Đối với nguồn vốn ngân sách trung ương năm 2021 chuyển sang thực hiện trong năm 2022: Tiếp tục áp dụng cơ chế hỗ trợ của giai đoạn 2016-2020 cho toàn bộ các xã trên địa bàn tỉnh; ưu tiên mức độ cao cho các xã đặc biệt khó khăn theo Quyết định số 861/QĐ-TTg và các xã CT229 chưa đạt chuẩn; ưu tiên bố trí vốn cho các dự án đã hoàn thành, bàn giao nhưng chưa đủ vốn hoặc các dự án chuyển tiếp theo tiến độ.
• Đối với giai đoạn 2021-2025: Bố trí vốn ngân sách trung ương và phần đối ứng địa phương cho toàn bộ các xã trên địa bàn tỉnh, ngoại trừ 26 xã đặc biệt khó khăn đã được phê duyệt tại Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 04/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ.

Hệ số phân bổ vốn được phân chia cụ thể theo từng giai đoạn và đối tượng như sau:

• Năm 2021 (chuyển sang thực hiện trong năm 2022):
  • Xã đặc biệt khó khăn, xã CT229: Áp dụng hệ số 4,0.
  • Các xã đạt từ 15 tiêu chí trở lên: Áp dụng hệ số 1,3.
  • Các xã còn lại (bao gồm cả các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới để nâng cao chất lượng tiêu chí): Áp dụng hệ số 1,0.
• Giai đoạn 2022 - 2025:
  • Xã đạt dưới 15 tiêu chí: Áp dụng hệ số 5,0.
  • Xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí: Áp dụng hệ số 3,0.
  • Xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới: Áp dụng hệ số 1,0.
  • Đối với cấp huyện: Huyện phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới (Thanh Ba, Phù Ninh) áp dụng hệ số phân bổ là 20,0.
• Tiêu chí phân bổ cho các chương trình chuyên đề và chương trình vốn vay ADB: Xác định dựa trên mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung thực hiện và tổng nguồn vốn ngân sách trung ương được phê duyệt. Riêng chương trình vốn vay ADB, UBND tỉnh giao Sở Y tế triển khai thực hiện theo đúng Hiệp định vay vốn và các văn bản phê duyệt của Bộ Y tế.

Định mức phân bổ được phân định rõ ràng giữa vốn đầu tư phát triển và vốn sự nghiệp:

• Đối với vốn đầu tư phát triển: Ngân sách trung ương và phần đối ứng ngân sách địa phương được bố trí cho các huyện theo nguyên tắc, tiêu chí và hệ số phân bổ đã quy định. Ngoài ra, hằng năm UBND tỉnh sẽ trình HĐND tỉnh bổ sung nguồn vốn ngân sách địa phương lồng ghép để thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ cho các xã, huyện phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu tùy theo khả năng cân đối.
• Đối với vốn sự nghiệp: Hằng năm, UBND tỉnh trình HĐND tỉnh quyết định phân bổ kinh phí chi tiết cho cấp tỉnh, huyện, xã theo thứ tự ưu tiên được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 Quyết định số 07/2022/QĐ-TTg ngày 25/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ.

Tỷ lệ đối ứng tổng thể của ngân sách địa phương (bao gồm cả ba cấp: tỉnh, huyện, xã) được quy định bằng 1,5 lần tổng vốn ngân sách trung ương bố trí thực hiện Chương trình (tương ứng tỷ lệ đối ứng là 1:1,5). Cơ cấu phân bổ cụ thể như sau:

• Vốn đầu tư phát triển:
  • Ngân sách cấp tỉnh: Bố trí đối ứng 100% đối với 02 huyện phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới (Thanh Ba, Phù Ninh); bố trí đối ứng 60% cho các huyện còn lại theo đối tượng xã.
  • Ngân sách cấp huyện và cấp xã: Chịu trách nhiệm bố trí đối ứng phần còn lại.
• Vốn sự nghiệp: Ngân sách địa phương chủ động bố trí đối ứng bảo đảm theo đúng quy định dựa trên kế hoạch vốn hằng năm của ngân sách trung ương.

Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quyền lực nhà nước tại địa phương trong việc triển khai và giám sát:

• Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ: Có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện toàn diện các nội dung của Nghị quyết này.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Thọ chịu trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của nguồn vốn ngân sách nhà nước.