Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6824:2018 về Phương tiện giao thông đường bộ - Hệ thống phanh của xe mô tô và xe gắn máy - Yêu cầu và phương pháp thử trong phê duyệt kiểu được biên soạn bởi Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 22, đề nghị bởi Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng và công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với hệ thống phanh của các loại xe mô tô, xe gắn máy nhằm phục vụ công tác thử nghiệm và phê duyệt kiểu loại chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh (Điều 1)

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với hệ thống phanh của các phương tiện giao thông đường bộ thuộc loại xe L (xe cơ giới hai bánh hoặc ba bánh), cụ thể bao gồm các nhóm đối tượng sau:

• Xe gắn máy hai bánh có vận tốc thiết kế lớn nhất không quá 50 km/h và dung tích xi lanh động cơ nhiệt không quá 50 cm3 hoặc công suất động cơ điện không quá 4 kW (loại L1).
• Xe gắn máy ba bánh có vận tốc thiết kế lớn nhất không quá 50 km/h và dung tích xi lanh động cơ nhiệt không quá 50 cm3 hoặc công suất động cơ điện không quá 4 kW (loại L2).
• Xe mô tô hai bánh không có thùng bên, có dung tích xi lanh động cơ nhiệt lớn hơn 50 cm3 hoặc vận tốc thiết kế lớn nhất vượt quá 50 km/h (loại L3).
• Xe mô tô hai bánh có thùng bên, có dung tích xi lanh động cơ nhiệt lớn hơn 50 cm3 hoặc vận tốc thiết kế lớn nhất vượt quá 50 km/h (loại L4).
• Xe mô tô ba bánh bố trí đối xứng qua mặt phẳng trung vị dọc xe, có dung tích xi lanh động cơ nhiệt lớn hơn 50 cm3 hoặc vận tốc thiết kế lớn nhất vượt quá 50 km/h (loại L5).

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn quan trọng để làm cơ sở kỹ thuật đối chiếu. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó, đảm bảo tính cập nhật liên tục với các tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống phanh xe cơ giới.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc giải thích và áp dụng các quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn đưa ra hệ thống thuật ngữ chuyên ngành chi tiết:

• Kiểu loại xe liên quan đến phanh: Là các xe không có sự khác biệt về các đặc tính cơ bản như khối lượng giới hạn, phân bố khối lượng giữa các trục, tốc độ thiết kế tối đa, kích thước lốp, cấu trúc hệ thống phanh và số lượng/vị trí của các trục bánh xe.
• Thiết bị phanh (Hệ thống phanh): Tập hợp các bộ phận có chức năng giảm tốc độ dần dần, dừng hẳn hoặc giữ cho xe đứng yên khi đã dừng. Hệ thống này bao gồm cơ cấu điều khiển, cơ cấu truyền động và chính cơ cấu phanh.
• Hệ thống phanh chính (Service braking system): Hệ thống phanh được sử dụng thường xuyên nhất để giảm tốc và dừng xe trong điều kiện vận hành bình thường.
• Hệ thống phanh đỗ (Parking braking system): Hệ thống dùng để giữ xe đứng yên trên dốc nghiêng ngay cả khi người lái không có mặt, hoạt động bằng cơ cấu khóa cơ khí thuần túy.
• Hệ thống phanh kết hợp (Combined Braking System - CBS): Hệ thống phanh cho phép người lái tác động vào một cơ cấu điều khiển duy nhất nhưng lực phanh được phân bổ đồng thời đến cả bánh trước và bánh sau.
• Hệ thống chống bó cứng phanh (Anti-lock Braking System - ABS): Hệ thống tự động điều chỉnh mức độ trượt của bánh xe theo hướng chuyển động trong quá trình phanh để tránh hiện tượng bó cứng bánh xe, giúp duy trì khả năng điều khiển hướng của xe.
• Trạng thái chất tải của xe: Phân định rõ giữa "xe không tải" (khối lượng xe sẵn sàng vận hành cùng người lái thử nghiệm) và "xe đầy tải" (khối lượng tối đa cho phép theo thiết kế của nhà sản xuất).

Yêu cầu về hồ sơ và đăng ký phê duyệt kiểu (Điều 4)

Quy trình đăng ký phê duyệt kiểu loại đối với hệ thống phanh của xe mô tô, xe gắn máy đòi hỏi nhà sản xuất hoặc đại diện được ủy quyền phải cung cấp đầy đủ các tài liệu kỹ thuật sau:

• Bản mô tả chi tiết về kiểu xe liên quan đến các đặc tính kỹ thuật của hệ thống phanh, bao gồm sơ đồ bố trí, kích thước các chi tiết cấu thành và vật liệu chế tạo.
• Bản vẽ kỹ thuật của hệ thống phanh, thể hiện rõ vị trí lắp đặt của các bộ phận điều khiển, truyền động, cơ cấu phanh và các thiết bị hỗ trợ (như bộ điều hòa lực phanh, hệ thống ABS).
• Các tài liệu tính toán lý thuyết về hiệu quả phanh, phân bổ lực phanh giữa các trục trong các điều kiện tải trọng khác nhau.
• Cung cấp mẫu xe đại diện cho kiểu loại cần phê duyệt cho cơ quan thử nghiệm để tiến hành các bài thử nghiệm động và tĩnh theo quy định.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn TCVN 6824:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành và thay thế cho tiêu chuẩn cũ TCVN 6824:2001, đồng thời tiệm cận hoàn toàn với các quy định kỹ thuật quốc tế UNECE R78 nhằm thúc đẩy quá trình hội nhập và nâng cao tiêu chuẩn an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam.