Công văn về việc xử lý lỗ của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) còn tồn đọng đến ngày 31/12/1998 được ban hành nhằm giải quyết triệt để các khoản thua lỗ kéo dài, lành mạnh hóa tình hình tài chính và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhà nước thực hiện sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn mới.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các doanh nghiệp nhà nước có phát sinh các khoản lỗ lũy kế, lỗ tồn đọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh tính đến thời điểm ngày 31/12/1998 chưa được xử lý. Đối tượng chịu sự tác động trực tiếp bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Tài chính, các Bộ quản lý ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Ban quản lý, Hội đồng quản trị, Giám đốc các doanh nghiệp nhà nước có liên quan.

Nguyên tắc xác định và phân loại các khoản lỗ tồn đọng

• Doanh nghiệp phải tiến hành rà soát, đối chiếu và xác định chính xác số lỗ thực tế tồn đọng đến ngày 31/12/1998 trên cơ sở báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc được phê duyệt bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Phân định rõ ràng nguyên nhân dẫn đến thua lỗ bao gồm: nguyên nhân khách quan (do thay đổi chính sách của Nhà nước, thiên tai, hỏa hoạn, biến động bất thường của thị trường) và nguyên nhân chủ quan (do quản lý kém, quyết định đầu tư sai lầm, lãng phí, thất thoát tài sản).

Các phương án và nguồn lực xử lý lỗ

• Sử dụng các quỹ của doanh nghiệp: Ưu tiên sử dụng các nguồn quỹ hợp pháp hiện có của doanh nghiệp như quỹ dự phòng tài chính, quỹ phát triển sản xuất, quỹ dự phòng trợ cấp mất việc làm để bù đắp các khoản lỗ.
• Giảm vốn nhà nước: Đối với các khoản lỗ do nguyên nhân khách quan không thể khắc phục bằng các nguồn quỹ tự có, doanh nghiệp được phép báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định ghi giảm vốn nhà nước đã đầu tư tại doanh nghiệp.
• Chuyển lỗ sang các năm sau: Cho phép doanh nghiệp chuyển các khoản lỗ còn lại để khấu trừ vào thu nhập chịu thuế của các năm tiếp theo theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Xử lý nợ liên quan đến khoản lỗ: Phối hợp với các tổ chức tín dụng và các chủ nợ để thực hiện khoanh nợ, giãn nợ, miễn hoặc giảm lãi vay đối với các khoản nợ không có khả năng thanh toán trực tiếp dẫn đến thua lỗ.

Trách nhiệm của các cơ quan và doanh nghiệp

• Đối với doanh nghiệp nhà nước: Khẩn trương lập phương án xử lý lỗ chi tiết, trình cơ quan chủ quản phê duyệt; đồng thời thực hiện nghiêm túc các biện pháp cơ cấu lại bộ máy tổ chức, tiết giảm chi phí quản lý để ngăn chặn phát sinh các khoản lỗ mới.
• Đối với các Bộ quản lý ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Có trách nhiệm chỉ đạo, giám sát và phê duyệt phương án xử lý lỗ của các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý; phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để giải quyết các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền.
• Đối với Bộ Tài chính: Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về hạch toán kế toán, xử lý tài chính và tiến hành kiểm tra, giám sát việc thực hiện xử lý lỗ tại các doanh nghiệp, đảm bảo tính minh bạch và không làm thất thoát tài sản của Nhà nước.

Hiệu lực thi hành

Văn bản có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các quy định hướng dẫn trong công văn này là căn cứ pháp lý quan trọng để các doanh nghiệp nhà nước khẩn trương hoàn thành việc quyết toán tài chính, xử lý dứt điểm các tồn tại tài chính trước ngày 31/12/1998, tạo tiền đề vững chắc cho lộ trình cổ phần hóa và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.