Công văn về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 18/1999/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành nhằm mục đích đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành và địa phương tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các biện pháp cấp bách trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên phạm vi cả nước.

Đối tượng áp dụng của văn bản bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cùng các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tại Việt Nam.

Dưới đây là các nội dung chỉ đạo cốt lõi nhằm tiếp tục thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 18/1999/CT-TTg:

Tăng cường vai trò và trách nhiệm quản lý nhà nước đối với di tích

• Yêu cầu Ủy ban nhân dân các cấp nâng cao vai trò trách nhiệm trong việc quản lý toàn diện các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn hành chính được giao quản lý.
• Thực hiện phân cấp quản lý rõ ràng, cụ thể giữa các cấp chính quyền địa phương và các ban ngành liên quan, tránh tình trạng chồng chéo chức năng hoặc buông lỏng quản lý.
• Người đứng đầu chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm chính nếu để xảy ra tình trạng di tích bị xâm hại, lấn chiếm đất đai hoặc xuống cấp nghiêm trọng mà không có biện pháp xử lý kịp thời.

Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm

• Tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất việc chấp hành pháp luật về di sản văn hóa tại các di tích, đặc biệt là các di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh.
• Kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các hành vi xâm hại di tích, tự ý di dời, thay đổi hiện vật, hoặc xây dựng trái phép trong khu vực bảo vệ di tích.
• Đình chỉ ngay các hoạt động tu bổ, tôn tạo di tích khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thiết kế hoặc cấp phép thi công.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục và xã hội hóa công tác bảo tồn

• Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng Luật Di sản văn hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ di sản.
• Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư tham gia đóng góp nguồn lực hợp pháp vào việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích dưới sự giám sát chuyên môn của cơ quan chức năng.
• Phát huy vai trò giám sát của nhân dân và các tổ chức đoàn thể xã hội trong việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại đến di tích lịch sử - văn hóa.

Rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và quy hoạch di tích

• Tiếp tục rà soát, thống kê, phân loại và lập hồ sơ khoa học để đề nghị xếp hạng các di tích có đủ điều kiện, đồng thời cắm mốc giới xác định ranh giới các khu vực bảo vệ di tích trên thực địa.
• Xây dựng và phê duyệt các quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phát triển du lịch bền vững của từng địa phương.

Về hiệu lực thi hành, văn bản yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương nghiêm túc, khẩn trương triển khai thực hiện các nội dung chỉ đạo nêu trên, định kỳ tổng hợp tình hình và báo cáo kết quả thực hiện về cơ quan quản lý cấp trên để theo dõi, tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.