Công văn hướng dẫn về việc xác định giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương thức hàng đổi hàng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, đảm bảo việc áp dụng thống nhất các quy định pháp luật về trị giá hải quan đối với loại hình giao dịch đặc thù này.

Văn bản áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa theo phương thức đổi hàng (barter trade) và các cơ quan hải quan, công chức hải quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xác định trị giá tính thuế.

Nguyên tắc xác định trị giá tính thuế đối với hàng đổi hàng

• Do phương thức hàng đổi hàng là giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, trị giá của hàng hóa nhập khẩu không được phản ánh qua giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán bằng tiền. Vì vậy, không áp dụng phương pháp trị giá giao dịch để xác định trị giá hải quan.
• Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu theo phương thức này phải được xác định tuần tự theo các phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại các văn bản pháp luật về hải quan hiện hành (từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt đến phương pháp suy luận).

Các phương pháp xác định trị giá hải quan cụ thể

• Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt: Trị giá hải quan được xác định bằng trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt đã được cơ quan hải quan chấp nhận trị giá giao dịch trước đó hoặc cùng thời điểm.
• Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu tương tự: Áp dụng trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu tương tự đã được cơ quan hải quan chấp nhận nếu không có hàng hóa giống hệt để đối chiếu.
• Phương pháp trị giá khấu trừ: Xác định dựa trên giá bán của hàng hóa nhập khẩu (hoặc hàng hóa giống hệt, tương tự) tại thị trường nội địa Việt Nam sau khi trừ đi các chi phí hợp lý phát sinh sau khi nhập khẩu như thuế, phí, chi phí vận chuyển, và lợi nhuận định mức.
• Phương pháp trị giá tính toán: Xác định dựa trên tổng hợp các chi phí sản xuất, chi phí chung, lợi nhuận của nhà sản xuất tại nước xuất khẩu và các chi phí vận chuyển, bảo hiểm liên quan.
• Phương pháp suy luận: Trường hợp không áp dụng được các phương pháp trên, cơ quan hải quan và người khai hải quan áp dụng phương pháp suy luận bằng cách vận dụng linh hoạt các phương pháp xác định trị giá hải quan dựa trên các tài liệu, số liệu khách quan, có sẵn tại thời điểm xác định trị giá.

Trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan

• Đối với người khai hải quan: Có nghĩa vụ tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan theo đúng nguyên tắc và trình tự quy định; cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch đổi hàng để chứng minh cơ sở xác định trị giá khai báo khi có yêu cầu từ cơ quan hải quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Thực hiện kiểm tra việc xác định trị giá tính thuế của người khai hải quan. Trường hợp phát hiện việc xác định trị giá không đúng quy định hoặc có nghi vấn về trị giá khai báo, cơ quan hải quan tiến hành tham vấn, kiểm tra sau thông quan để xác định trị giá tính thuế chính xác, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và thất thu ngân sách nhà nước.

Văn bản có hiệu lực hướng dẫn thực hiện kể từ ngày ban hành, các nội dung hướng dẫn được áp dụng thống nhất cùng với các quy định pháp luật về trị giá hải quan hiện hành.