Tổng quan về Công văn số 960/TCHQ-GSQL

Công văn số 960/TCHQ-GSQL của Tổng cục Hải quan là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các cơ quan hải quan địa phương và cộng đồng doanh nghiệp (đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp chế xuất) liên quan đến thủ tục hải quan và chính sách thuế khi thực hiện thanh lý máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển nhập khẩu tạo tài sản cố định đã được miễn thuế trước đó.

Các nội dung trọng tâm về thủ tục truy thu thuế hàng thanh lý

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc, trình tự thủ tục và căn cứ tính thuế khi doanh nghiệp thay đổi mục đích sử dụng hoặc thanh lý hàng hóa nhập khẩu miễn thuế. Cụ thể bao gồm các điểm cốt lõi sau:

• Nguyên tắc khai báo khi thay đổi mục đích sử dụng, thanh lý: Doanh nghiệp khi thanh lý hàng hóa nhập khẩu miễn thuế phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới. Việc khai báo phải được thực hiện trước khi ban hành quyết định thanh lý hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng thực tế của hàng hóa.
• Căn cứ xác định trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng, thanh lý được xác định trên cơ sở trị giá hải quan tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng. Trị giá này được tính theo giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa hoặc giá trị giao dịch thực tế tại thời điểm thanh lý, phù hợp với quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC) của Bộ Tài chính.
• Chính sách thuế và tỷ giá áp dụng: Thuế suất và tỷ giá dùng để tính thuế đối với hàng hóa thanh lý được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai chuyển đổi mục đích sử dụng). Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp đủ các loại thuế phát sinh bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và các loại thuế khác (nếu có) theo đúng quy định hiện hành.
• Thủ tục hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất (DNCX): Đối với các doanh nghiệp chế xuất khi thanh lý máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định vào thị trường nội địa, thủ tục phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về quản lý hải quan đối với khu phi thuế quan. Doanh nghiệp nội địa mua lại hàng thanh lý từ DNCX có trách nhiệm làm thủ tục nhập khẩu và nộp các khoản thuế liên quan theo quy định.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo việc thực thi đúng quy định pháp luật, Công văn 960/TCHQ-GSQL cũng phân định rõ trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan:

• Đối với người khai hải quan (Doanh nghiệp): Phải tự kê khai, tự tính thuế một cách trung thực và chính xác trên tờ khai hải quan mới. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của hồ sơ thanh lý, chứng từ chứng minh nguồn gốc và giá trị còn lại của hàng hóa.
• Đối với cơ quan hải quan: Có trách nhiệm kiểm tra, giám sát quá trình kê khai của doanh nghiệp. Trong trường hợp phát hiện doanh nghiệp khai báo không đúng trị giá thực tế hoặc có dấu hiệu gian lận trốn thuế, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Ý nghĩa pháp lý và lưu ý áp dụng

Công văn số 960/TCHQ-GSQL giúp thống nhất quy trình thực hiện thủ tục truy thu thuế trên toàn quốc, hạn chế tối đa các vướng mắc phát sinh giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương. Doanh nghiệp cần lưu ý lưu trữ đầy đủ hồ sơ liên quan đến tài sản cố định, hóa đơn thanh lý và các chứng từ kiểm định giá trị còn lại để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.