Công văn số 797/TCT-TS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế liên quan đến việc xác định và áp dụng mức thu đối với phí chợ. Đây là văn bản quan trọng giúp các cơ quan thuế địa phương, Ban quản lý chợ và các tổ chức, cá nhân kinh doanh tại chợ nắm rõ các quy định về mức thu, thẩm quyền ban hành và nguyên tắc quản lý tài chính đối với khoản phí này.

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc pháp lý và hướng dẫn thực hiện cụ thể đối với phí chợ như sau:

• Thẩm quyền quyết định mức thu phí chợ: Theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí, thẩm quyền quyết định mức thu phí chợ cụ thể tại từng địa phương thuộc về Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng phương án và trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua để ban hành bảng mức thu phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.
• Nguyên tắc xác định mức thu phí chợ: Mức thu phí chợ không áp dụng cào bằng mà phải được phân loại dựa trên nhiều yếu tố thực tế. Các yếu tố quyết định bao gồm phân cấp loại chợ (chợ loại 1, chợ loại 2, chợ loại 3), vị trí địa lý của chợ (khu vực thành thị, nông thôn, miền núi), tính chất của điểm kinh doanh (trong nhà lồng, ngoài trời, ki-ốt cố định hoặc chỗ ngồi không cố định) và mặt hàng kinh doanh.
• Đối tượng nộp phí và đối tượng thu phí: Đối tượng nộp phí là các tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh, buôn bán, sử dụng diện tích bán hàng tại chợ. Đối tượng tổ chức thu phí là Ban quản lý chợ, Doanh nghiệp hoặc Hợp tác xã quản lý và khai thác chợ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao nhiệm vụ.
• Quản lý và sử dụng nguồn thu từ phí chợ: Nguồn thu từ phí chợ phải được quản lý chặt chẽ theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Tổ chức thu phí có trách nhiệm kê khai, nộp thuế và nộp một phần hoặc toàn bộ số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước theo tỷ lệ để lại được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt nhằm phục vụ công tác duy tu, bảo dưỡng và quản lý chợ.

Người nộp thuế và các cơ quan quản lý cần lưu ý về lộ trình chuyển đổi cơ chế tài chính đối với dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ:

• Chuyển từ phí sang giá dịch vụ: Thực hiện theo quy định của Luật Phí và lệ phí, khoản "phí chợ" truyền thống đã được chuyển đổi sang cơ chế "giá dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ". Việc chuyển đổi này nhằm xã hội hóa hoạt động đầu tư, quản lý chợ, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng hạ tầng thương mại.
• Thẩm quyền định giá dịch vụ: Khi chuyển sang cơ chế giá, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ ban hành giá tối đa (giá trần) đối với dịch vụ sử dụng diện tích bán hàng tại chợ được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Đối với chợ đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách, chủ đầu tư tự quyết định mức giá nhưng không được vượt quá khung giá hoặc các quy định kiểm soát giá của địa phương.

Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Tuyên truyền và hướng dẫn: Chủ động phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng và Ban quản lý các chợ để tuyên truyền, phổ biến rộng rãi quy định về mức thu phí, lệ phí hoặc giá dịch vụ đến từng hộ kinh doanh.
• Thanh tra, kiểm tra giám sát: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành niêm yết giá và thu đúng mức quy định. Xử lý nghiêm các trường hợp tự ý nâng mức thu phí chợ trái quy định hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế đối với nguồn thu từ chợ.