Tổng quan về Công văn số 6045/TCHQ-GSQL

Công văn số 6045/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định pháp luật về kiểm tra nhãn hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan, bảo đảm việc thực thi nghiêm túc quy định tại Nghị định số 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa và các văn bản pháp lý liên quan, góp phần ngăn chặn gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

1. Quy định về kiểm tra nhãn gốc của hàng hóa nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tăng cường kiểm tra chặt chẽ nhãn gốc của hàng hóa ngay tại khâu thông quan với các nội dung trọng tâm sau:

• Yêu cầu bắt buộc về nhãn gốc: Hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam bắt buộc phải có nhãn gốc. Nhãn gốc phải được thể hiện bằng tiếng nước ngoài hoặc tiếng Việt khi làm thủ tục thông quan tại cửa khẩu.
• Các nội dung bắt buộc phải thể hiện: Nhãn gốc của hàng hóa phải trình bày đầy đủ các thông tin cốt lõi bao gồm: tên hàng hóa; tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa (nhà sản xuất, nhà xuất khẩu); xuất xứ hàng hóa (nước sản xuất).
• Tính đồng nhất của thông tin: Thông tin ghi trên nhãn gốc phải bảo đảm tính trung thực, chính xác và hoàn toàn phù hợp với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan đã nộp (như hóa đơn thương mại, vận đơn, chứng nhận xuất xứ hàng hóa - C/O).

2. Hướng dẫn xử lý các hành vi vi phạm về nhãn mác hàng hóa

Công văn đưa ra hướng dẫn chi tiết cho công chức hải quan về phương án xử lý đối với từng hành vi vi phạm cụ thể được phát hiện trong quá trình kiểm tra thực tế:

• Trường hợp hàng hóa không có nhãn gốc: Đối với các mặt hàng bắt buộc phải có nhãn mác mà khi kiểm tra thực tế phát hiện hoàn toàn không có nhãn gốc, cơ quan hải quan sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính và xử phạt nghiêm theo quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
• Trường hợp nhãn gốc thiếu nội dung bắt buộc: Nếu hàng hóa có nhãn gốc nhưng thiếu một trong các nội dung bắt buộc (như thiếu thông tin nhà sản xuất hoặc thiếu nước xuất xứ), doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện khắc phục bằng cách bổ sung nhãn phụ đầy đủ thông tin trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường nội địa.
• Trường hợp giả mạo xuất xứ hoặc nhãn hiệu: Nếu phát hiện thông tin trên nhãn mác thể hiện không đúng xuất xứ thực tế (ví dụ: giả mạo xuất xứ Việt Nam hoặc nước khác) hoặc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cơ quan hải quan sẽ thực hiện tạm giữ hàng hóa và phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý theo quy định của pháp luật hành chính hoặc hình sự.

3. Trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan

Văn bản phân định rõ ràng quyền hạn và nghĩa vụ của các bên tham gia vào quy trình thông quan hàng hóa:

• Đối với người khai hải quan (doanh nghiệp nhập khẩu): Phải tự khai báo trung thực, chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của thông tin nhãn mác hàng hóa nhập khẩu. Doanh nghiệp có nghĩa vụ dán nhãn phụ bằng tiếng Việt trước khi đưa hàng hóa ra thị trường nếu nhãn gốc chưa thể hiện đầy đủ các nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt.
• Đối với cơ quan hải quan và công chức thực thi: Công chức hải quan khi kiểm tra thực tế hàng hóa phải đối chiếu kỹ lưỡng, khách quan giữa nhãn thực tế và khai báo trên tờ khai. Nghiêm cấm các hành vi tự ý gây khó khăn, kéo dài thời gian thông quan của doanh nghiệp đối với những lỗi nhãn mác không mang tính chất gian lận cố ý.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 6045/TCHQ-GSQL là cơ sở pháp lý quan trọng giúp chuẩn hóa quy trình kiểm soát nhãn mác hàng hóa nhập khẩu của lực lượng hải quan toàn quốc. Việc thực hiện nghiêm túc công văn này giúp hạn chế tối đa tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng thâm nhập vào thị trường Việt Nam, đồng thời tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch cho các doanh nghiệp nhập khẩu chân chính.