Công văn số 6029/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến quy trình, thủ tục và điều kiện thành lập cảng cạn (ICD) tại Việt Nam. Văn bản này hướng tới việc thống nhất công tác quản lý nhà nước về hải quan, tạo hành lang pháp lý rõ ràng và thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cảng nội địa.

Để được xem xét thành lập cảng ICD, các đơn vị chủ đầu tư cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý chặt chẽ, bao gồm:

• Vị trí địa lý phù hợp quy hoạch: Vị trí xây dựng cảng ICD phải nằm trong quy hoạch phát triển hệ thống cảng cạn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo khả năng kết nối tốt với các phương thức vận tải quy mô lớn như đường bộ, đường thủy nội địa hoặc đường sắt.
• Diện tích mặt bằng tiêu chuẩn: Phải đảm bảo diện tích tối thiểu theo quy định để bố trí đầy đủ các phân khu chức năng riêng biệt như bãi chứa container, kho CFS, khu vực kiểm tra thực tế hàng hóa của cơ quan hải quan, và văn phòng làm việc của các lực lượng chức năng.
• Cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ: Được trang bị hệ thống tường rào ngăn cách biệt lập với khu vực xung quanh, hệ thống camera giám sát hoạt động liên tục kết nối trực tiếp với cơ quan hải quan, cân điện tử, và các thiết bị xếp dỡ chuyên dụng đáp ứng yêu cầu vận hành.
• Hệ thống công nghệ thông tin quản lý: Phải thiết lập phần mềm quản lý hàng hóa đáp ứng yêu cầu giám sát, quản lý của cơ quan hải quan, đảm bảo việc truyền nhận dữ liệu thông tin hàng hóa được thông suốt và bảo mật.

Doanh nghiệp có nhu cầu thành lập cảng ICD cần chuẩn bị bộ hồ sơ pháp lý đầy đủ gửi đến cơ quan có thẩm quyền, bao gồm các tài liệu chủ chốt sau:

• Văn bản đề nghị thành lập cảng ICD của doanh nghiệp chủ đầu tư, trong đó nêu rõ sự cần thiết, năng lực tài chính và phương án khai thác, vận hành cảng.
• Quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cảng ICD của cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đầu tư và xây dựng.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyết định giao đất, cho thuê đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho doanh nghiệp để xây dựng cảng.
• Bản vẽ thiết kế tổng mặt bằng chi tiết của cảng ICD, thể hiện rõ ranh giới, các khu vực chức năng, vị trí lắp đặt hệ thống camera giám sát và nơi làm việc của cơ quan hải quan.
• Quy chế hoạt động của cảng ICD và phương án phối hợp giám sát, kiểm tra giữa doanh nghiệp kinh doanh cảng và cơ quan hải quan sở tại.

Quy trình tiếp nhận, thẩm định và phê duyệt hồ sơ thành lập cảng ICD được thực hiện qua các bước cụ thể:

1. Nộp hồ sơ: Doanh nghiệp gửi hồ sơ đề nghị thành lập cảng ICD đến Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) để kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của các loại giấy tờ.
2. Thẩm định thực tế: Trong thời hạn quy định, Tổng cục Hải quan chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành thẩm định hồ sơ pháp lý và tổ chức kiểm tra thực tế điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật tại thực địa cảng ICD.
3. Ban hành quyết định: Nếu cảng ICD đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, Bộ Tài chính hoặc Tổng cục Hải quan sẽ ban hành quyết định thành lập hoặc công nhận cảng ICD, cho phép đưa vào hoạt động chính thức. Trường hợp hồ sơ chưa đạt yêu cầu, cơ quan hải quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối.

Sau khi được thành lập và đi vào hoạt động, cảng ICD chịu sự quản lý và giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan:

• Mọi hoạt động đưa hàng hóa vào, lưu giữ, bảo quản và đưa hàng hóa ra khỏi cảng ICD phải được thực hiện đúng quy trình thủ tục hải quan, chịu sự kiểm tra, giám sát trực tiếp của chi cục hải quan quản lý cảng.
• Doanh nghiệp kinh doanh cảng ICD có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, cung cấp thông tin kịp thời về tình trạng hàng hóa và tạo điều kiện thuận lợi nhất về trang thiết bị, văn phòng làm việc cho lực lượng hải quan thực thi nhiệm vụ tại địa bàn.