Tóm tắt Công văn số 5981/TCHQ-KTTT về Giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn số 5981/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh và tăng cường hiệu quả công tác quản lý trị giá hải quan, xác định giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế, ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại qua giá, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi của Công văn số 5981/TCHQ-KTTT:

• Tăng cường kiểm tra trị giá khai báo trong quá trình làm thủ tục hải quan: Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị cơ sở thực hiện kiểm tra chặt chẽ trị giá khai báo của doanh nghiệp ngay trong khâu thông quan. Đối với các mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn, hoặc thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu có rủi ro cao về trị giá, công tác đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu giá hải quan phải được thực hiện nghiêm ngặt nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp khai thấp trị giá để trốn thuế.
• Nguyên tắc xác định giá tính thuế và áp dụng các phương pháp xác định trị giá: Việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ đúng quy định pháp luật về hải quan. Công chức hải quan phải áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá, bắt đầu từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu. Chỉ khi không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trước mới chuyển sang phương pháp tiếp theo theo đúng trình tự quy định.
• Xử lý nghi vấn và tổ chức tham vấn giá: Trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo (như mức giá khai báo thấp hơn cơ sở dữ liệu giá của cơ quan hải quan hoặc có dấu hiệu nghi ngờ về tính trung thực của chứng từ), cơ quan hải quan phải thực hiện thông báo nghi vấn và tổ chức tham vấn theo đúng thời hạn quy định. Quá trình tham vấn phải được ghi nhận bằng biên bản rõ ràng, ghi nhận đầy đủ ý kiến giải trình của doanh nghiệp và các chứng từ chứng minh nguồn gốc, giao dịch của lô hàng.
• Cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan: Các Cục Hải quan địa phương có trách nhiệm thường xuyên cập nhật thông tin về các mức giá giao dịch thực tế, giá trúng thầu, giá chào bán trên thị trường vào hệ thống thông tin dữ liệu của ngành. Việc này giúp xây dựng cơ sở dữ liệu giá chính xác, đồng bộ, phục vụ hiệu quả cho công tác đánh giá rủi ro và kiểm tra trị giá trên toàn quốc.
• Phối hợp giữa khâu thông quan và kiểm tra sau thông quan: Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo trong thông quan nhưng vẫn có nghi vấn rủi ro cao, cơ quan hải quan thực hiện thông quan theo trị giá khai báo của doanh nghiệp và chuyển thông tin sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên sâu theo quy định pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý:

• Đối với cơ quan hải quan: Giúp thống nhất quy trình nghiệp vụ xác định giá tính thuế trên toàn quốc, hạn chế sự tùy tiện trong việc áp đặt giá của công chức hải quan, đồng thời nâng cao hiệu quả chống thất thu ngân sách nhà nước.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao tính tự nguyện tuân thủ pháp luật, thực hiện khai báo trung thực, chính xác trị giá giao dịch thực tế. Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ thương mại (như hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán, chứng từ vận tải) để sẵn sàng giải trình, chứng minh trị giá khai báo khi có yêu cầu từ cơ quan hải quan trong quá trình tham vấn.

Lưu ý: Để áp dụng chính xác các hướng dẫn tại Công văn số 5981/TCHQ-KTTT, người nộp thuế và công chức hải quan cần đối chiếu trực tiếp với các quy định về trị giá hải quan tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các Thông tư hướng dẫn thi hành hiện hành của Bộ Tài chính.